|
|
Bệnh nhân bị phồng rộp toàn thân sau khi dùng thuốc nhỏ mắt. Ảnh minh hoạ: Shutterstock. |
Bệnh viện Da liễu TP.HCM vừa điều trị thành công cho bệnh nhân P.T.L. (51 tuổi, ngụ An Giang) mắc hội chứng Lyell, còn gọi là hội chứng hoại tử thượng bì nhiễm độc (TEN). Đây là một phản ứng dị ứng thuốc hiếm gặp, có thể gây tổn thương nghiêm trọng ở da, niêm mạc và nhiều cơ quan trong cơ thể nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Tổn thương lan rộng sau vài giờ dùng thuốc
Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng 3 ngày trước khi nhập viện, ông bị ngứa và đau mắt nên đến một nhà thuốc gần nhà để mua thuốc nhỏ mắt về sử dụng.
Lần đầu, ông nhỏ 2 giọt vào cả hai mắt rồi nằm nghỉ. Khoảng 15 phút sau, ông tiếp tục nhỏ lần thứ hai. Trước khi đi ngủ, bệnh nhân nhỏ thêm lần thứ ba theo hướng dẫn trên bao bì.
Tuy nhiên, chỉ khoảng 5 phút sau lần nhỏ thuốc cuối cùng, ông bắt đầu cảm thấy niêm mạc miệng xuất hiện những dấu hiệu bất thường.
"Tôi có cảm giác thuốc chảy đến đâu thì chỗ đó bị phồng rộp đến đó. Ban đầu là trong miệng, sau đó bắt đầu chảy máu. Tôi dùng lưỡi chạm vào thì các mảng niêm mạc vỡ ra nên vội chạy đi súc miệng. Lúc đó, tôi thấy rất nhiều máu tươi", ông L. kể.
Ông L. cho biết ngay khi xuất hiện triệu chứng, ông nghĩ đến khả năng dị ứng thuốc vì khoảng 6 năm trước, ông từng bị dị ứng với chính loại thuốc nhỏ mắt này nhưng chỉ ở mức độ nhẹ.
 |
| Cơ thể bệnh nhân phồng rộp khi nhập viện. Ảnh: BVCC. |
Tuy nhiên, lần này các triệu chứng tiến triển nhanh hơn. Đến chiều tối, lưỡi của bệnh nhân bong tróc, đau rát dữ dội, cơ thể mệt mỏi, tím tái và gần như mất cảm giác.
Bà L.T.L., vợ bệnh nhân, cho biết khi kiểm tra, bà phát hiện toàn bộ niêm mạc miệng và vòm họng của chồng xuất hiện nhiều vết loét và chảy máu giống như bị bỏng. Mắt bệnh nhân đóng nhiều ghèn, môi trợt loét.
"Vài giờ sau, anh ấy nói rất mệt, không thở được, tay chân co quắp. Khi đến bệnh viện huyện, da ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, lưng và bụng đã phồng rộp, chảy dịch", bà L. nói.
Sau khi được cấp cứu tại bệnh viện huyện, bệnh nhân tiếp tục được chuyển lên bệnh viện tuyến tỉnh để điều trị. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện nên gia đình quyết định đưa ông đến Bệnh viện Da liễu TP.HCM.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Minh Anh, Phó khoa Lâm sàng 3, Bệnh viện Da liễu TP.HCM, cho biết khi nhập viện, bệnh nhân bị trợt loét niêm mạc miệng nghiêm trọng, môi đóng mài máu gây đau rát nhiều và ảnh hưởng đáng kể đến việc ăn uống.
Ngoài ra, bệnh nhân còn bị tổn thương ở mắt, niêm mạc sinh dục và xuất hiện nhiều bóng nước trên da. Đây là những biểu hiện điển hình của hội chứng hoại tử thượng bì nhiễm độc.
Do được đánh giá là trường hợp nặng, có nguy cơ diễn tiến nhanh, bệnh nhân được chuyển ngay vào phòng chăm sóc đặc biệt để theo dõi và điều trị tích cực.
Các bác sĩ sử dụng corticoid đường toàn thân kết hợp với chăm sóc tổn thương da tại chỗ. Đồng thời, bệnh nhân cũng được hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa mắt để xử lý các tổn thương liên quan.
Tuy nhiên, những ngày đầu điều trị, bệnh vẫn tiếp tục tiến triển. Các tổn thương da tiếp tục lan rộng, xuất hiện thêm bóng nước mới, tình trạng tổn thương mắt trở nên nghiêm trọng hơn. Bệnh nhân còn xuất hiện triệu chứng toàn thân như mệt nhiều và khạc đàm có lẫn máu.
 |
| Thuốc nhỏ mắt vẫn có khả năng gây phản ứng dị ứng toàn thân, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc từng có tiền sử dị ứng với thuốc. Ảnh: Clevelandclinic. |
Theo bác sĩ Minh Anh, đây là giai đoạn người bệnh có nguy cơ gặp phải nhiều biến chứng như mất nước, rối loạn điện giải, nhiễm trùng nặng và tổn thương đa cơ quan.
Trước diễn biến này, ê-kíp điều trị đã quyết định bổ sung thuốc ức chế miễn dịch ciclosporin kết hợp với kháng sinh nhằm kiểm soát phản ứng viêm và hạn chế bệnh tiến triển.
Sau khoảng một tuần điều trị tích cực, tình trạng của bệnh nhân bắt đầu cải thiện rõ rệt. Các tổn thương da dần hồi phục, mắt giảm tiết ghèn, các vết loét niêm mạc khô lại, bệnh nhân có thể ăn uống trở lại.
Sau gần 3 tuần điều trị, sức khỏe của bệnh nhân ổn định, không xuất hiện thêm bóng nước mới. Các tổn thương ở da, miệng, môi, mắt và vùng sinh dục phục hồi tốt, người bệnh có thể sinh hoạt bình thường.
Thuốc nhỏ mắt vẫn có thể gây phản ứng dị ứng toàn thân
Bác sĩ Minh Anh cho hay nhiều người thường cho rằng thuốc nhỏ mắt chỉ tác động tại chỗ nên ít gây tác dụng phụ. Tuy nhiên, một phần thuốc sau khi sử dụng vẫn có thể được hấp thu qua kết mạc và đi vào tuần hoàn chung.
Vì vậy, thuốc nhỏ mắt vẫn có khả năng gây phản ứng dị ứng toàn thân, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc từng có tiền sử dị ứng với thuốc.
"Mặc dù hội chứng hoại tử thượng bì nhiễm độc do thuốc nhỏ mắt rất hiếm gặp, những trường hợp tương tự vẫn đã được ghi nhận trong y văn", bác sĩ Minh Anh cho biết.
Bác sĩ Minh Anh khuyến cáo những người từng bị dị ứng thuốc hoặc đang mắc các bệnh dị ứng như hen phế quản, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa cần chủ động thông báo tiền sử dị ứng cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thuốc.
Đặc biệt, những người từng bị dị ứng với một loại thuốc không nên tự ý sử dụng lại chính loại thuốc đó hoặc các thuốc cùng nhóm khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Ở những lần tiếp xúc tiếp theo, phản ứng dị ứng có thể xảy ra nhanh hơn và nghiêm trọng hơn so với lần đầu.
Các dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế ngay sau khi sử dụng thuốc gồm phát ban lan rộng, nổi bóng nước, đau rát da, trợt loét miệng, đỏ mắt, tổn thương niêm mạc sinh dục, sốt, sưng môi, sưng lưỡi, khó thở hoặc mệt mỏi bất thường.
Theo bác sĩ Minh Anh, việc phát hiện sớm, ngừng ngay loại thuốc nghi ngờ gây dị ứng và đến cơ sở y tế kịp thời là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.
Cuốn sách Ăn gì cho khỏi thần kinh của tác giả Uma Naidoo là cẩm nang về cách lựa chọn, sử dụng và chế biến thực phẩm để hỗ trợ sức khỏe tâm thần. Tác giả là một chuyên gia trong lĩnh vực dinh dưỡng tâm thần học, mang tới kiến thức dinh dưỡng để tăng cường hệ miễn dịch và đối phó với các bệnh trạng về tâm lý.
