|
|
Người em 29 tuổi tự nguyện hiến một phần gan để ghép cho anh trai mắc ung thư gan giai đoạn nặng. Ảnh: BVCC. |
“Không ai mở lời. Em tự quyết định là em sẽ hiến một phần gan cho anh”, câu nói nhẹ nhàng của chàng trai 29 tuổi đã thắp lên hy vọng sống cho người anh trai mắc ung thư gan giai đoạn muộn.
Trong khoảnh khắc giữa ranh giới sinh tử, tình máu mủ đã trở thành điểm tựa lớn nhất để một cuộc hội chẩn sinh mệnh bắt đầu.
Nghe tin anh bệnh là em sẵn sàng
Người anh trai N.N.Th. (50 tuổi) mắc ung thư biểu mô tế bào gan trên nền xơ gan Child-Pugh C do viêm gan B và C, kèm đái tháo đường type 2.
Những lần nhập viện liên miên vì cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản khiến sức khỏe của anh dần kiệt quệ. Khoảng một tháng trước, khi khối u bắt đầu xâm lấn tĩnh mạch, các bác sĩ xác định: ghép gan là con đường duy nhất để kéo dài sự sống.
Thế nhưng, nguồn tạng hiến từ người chết não lại quá mong manh. Giữa lúc gia đình còn đang hoang mang, bế tắc, anh T. (29 tuổi, em ruột anh Th.) đã chủ động đưa ra lựa chọn mà không một ai chần chừ hay đòi hỏi.
 |
| Các bác sĩ xác định ghép gan là phương án phù hợp, giúp người bệnh có thêm cơ hội kéo dài sự sống và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ảnh: BVCC. |
Trong lúc gia đình đứng trước quyết định khó khăn, T. chủ động đưa ra lựa chọn của mình.
“Em là em ruột thì nghe tin anh bệnh là em sẵn sàng. Mình lấy một phần cơ thể mình để cho anh có sức khỏe tốt”, T. nói.
Đang làm việc tại TP Vinh, chưa lập gia đình, T. tự mình quyết định rồi mới điện thoại thông báo cho người thân. Nghe quyết định của em trai, chị dâu không khỏi ái ngại, lo lắng cho tương lai của T.
Nhưng khi gia đình ngồi lại, mẹ chỉ ôm lấy con trai và gật đầu.
Ngày 22/8, quyết định ấy chính thức trở thành hiện thực. Đây cũng là ca ghép gan từ người hiến sống đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện Thống Nhất, với sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
 |
| Hai ê-kíp phẫu thuật phối hợp đồng thời, lấy mảnh gan phải từ người hiến và chuẩn bị gan của người nhận để ghép. Ảnh: BVCC. |
Cuộc phẫu thuật cho hai người
Ghép gan từ người hiến sống có điểm đặc biệt: Người hiến vốn khỏe mạnh nhưng phải trải qua một cuộc phẫu thuật lớn để lấy một phần gan, trong khi người nhận đồng thời trải qua ca phẫu thuật thay thế phần gan bệnh.
Điều đó khiến yêu cầu an toàn được đặt lên cả hai phía.
Trước khi được lựa chọn làm người hiến, T. trải qua nhiều bước kiểm tra sức khỏe, đánh giá chức năng gan, giải phẫu mạch máu và đường mật, thể tích gan còn lại cùng các yếu tố miễn dịch. Hội đồng chuyên môn và các bộ phận liên quan cũng thẩm định các điều kiện y khoa, pháp lý và đạo đức trước khi quyết định thực hiện ca ghép.
Thách thức lớn nhất của một ca ghép gan từ người hiến sống là bài toán bảo đảm an toàn tuyệt đối cho cả hai người. Người nhận đang ở trong tình trạng rất nặng, cần một mảnh ghép đủ lớn và chất lượng để thay thế lá gan đã suy kiệt.
Ngược lại, người hiến đang hoàn toàn khỏe mạnh, phần gan giữ lại phải đủ thể tích để duy trì chức năng sống và không để xảy ra bất kỳ biến chứng nguy hiểm nào.
 |
| PGS.TS Đỗ Kim Quế cho biết ghép gan từ người sống phải bảo đảm an toàn cho cả người hiến và người nhận. Ảnh: Minh Châu. |
PGS.TS Đỗ Kim Quế, Phó giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, chia sẻ hai cuộc phẫu thuật đã được tiến hành cùng lúc: Một ê-kíp cẩn trọng tách lấy mảnh gan phải từ người em; ê-kíp còn lại khẩn trương cắt bỏ lá gan xơ hóa, mang khối ung thư của người anh để sẵn sàng tiếp nhận phần tạng mới.
Mảnh gan sau khi rời cơ thể người em lập tức được rửa, bảo quản chuyên dụng và chuyển sang phòng mổ bên cạnh. Tại đây, các bác sĩ tập trung cao độ để lần lượt nối lại từng mạch máu, đường mật và tái lập tuần hoàn.
Sau 8 giờ căng thẳng, khoảnh khắc mảnh gan ghép vừa được tái tưới máu liền hồng hào trở lại, các chỉ số sinh hiệu bước đầu đáp ứng tốt yêu cầu chuyên môn, toàn bộ ê-kíp thở phào nhẹ nhõm.
Với người nhận, các dấu hiệu ban đầu cũng khả quan. Bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, chức năng gan ghép tốt; các chỉ số huyết học và sinh hóa cải thiện rõ rệt và đang tiến dần về ngưỡng bình thường.
 |
| Người nhận gan tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, chức năng gan ghép tốt sau phẫu thuật. Ảnh: BVCC. |
Tỉnh lại sau cuộc đại phẫu, T. trút được gánh nặng khi biết anh trai mình đã tỉnh và tình trạng ổn định. Với T., những năm tháng cùng bươn chải, gắn bó bên nhau là lý do đủ để anh sẵn sàng làm tất cả khi người thân đứng trước căn bệnh hiểm nghèo.
“Đó là anh trai mình mà”, chàng trai 29 tuổi chia sẻ.
Giờ đây, hai anh em lại cùng nhau bước vào hành trình hồi phục. Các bác sĩ vẫn tiếp tục theo dõi sát nguy cơ thải ghép, nhiễm trùng, biến chứng mạch máu, đường mật và quá trình phục hồi của người hiến.
 |
| PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, định hướng tiếp tục phát triển kỹ thuật ghép gan, mở thêm cơ hội điều trị cho người bệnh tại TP.HCM. Ảnh: Minh Châu. |
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho biết đây là ca ghép gan từ người hiến sống được thực hiện tại bệnh viện sau quá trình chuẩn bị và chuyển giao kỹ thuật với Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 từ năm 2024.
Thời gian tới, bệnh viện tiếp tục đào tạo nhân lực, hoàn thiện quy trình và tăng cường phối hợp đa chuyên khoa để từng bước làm chủ kỹ thuật ghép gan, mở thêm cơ hội điều trị cho người bệnh ngay tại TP.HCM.
