 |
| Ngôi nhà của vợ chồng chị Tâm trên mảnh đất 6.600 m2. |
5h sáng, chị Lê Thu Tâm (sinh năm 1993) bắt đầu ngày mới bằng việc chuẩn bị bữa sáng cho gia đình. Trong căn bếp nhỏ, rau củ hái từ vườn được nấu cùng trứng gà, nêm bằng những gia vị đơn giản. Phần lớn rau củ và trứng trong bữa ăn hàng ngày của gia đình được lấy từ khu vườn mà vợ chồng chị đã chăm sóc hơn 2 năm qua.
Năm 2024, gia đình chị quyết định rời thành phố Kisarazu, tỉnh Chiba, để chuyển về vùng ngoại ô. Ý tưởng về một cuộc sống gắn với khu vườn được chị Tâm ấp ủ từ năm 2021.
“Tôi đã lên kế hoạch về một cuộc sống ở vườn từ năm 2021. Từ đó, hai vợ chồng tập trung tích lũy tài chính và tìm căn nhà mới phù hợp”, chị nói.
Ban đầu, hai vợ chồng dự định dành khoảng một năm để đi nhiều nơi ở Chiba, tìm hiểu những khu vực phù hợp trước khi quyết định. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, họ tình cờ biết đến một khu đất rộng 6.600 m2 nằm giữa rừng và biển.
Vị trí này phù hợp với mong muốn của gia đình nên chị Tâm quyết định mua chỉ sau một tuần tìm hiểu.
Khu đất hiện gồm hai căn nhà lớn, một số nhà kho, đồi tre và những rặng cây lâu năm. Một mặt giáp đường chính, ba mặt còn lại được cây xanh bao quanh, tạo không gian tương đối riêng tư.
Theo chị Tâm, căn nhà được chủ cũ xây từ năm 1993 với chi phí khoảng 20 tỷ đồng. Khi gia đình mua lại, giá chỉ còn khoảng 1/6 con số này.
Sau khi chuyển về, vợ chồng chị vẫn duy trì công việc như trước để đảm bảo thu nhập. Khoảng một năm sau, khi cuộc sống dần ổn định, chị quyết định giảm một nửa khối lượng công việc để có thêm thời gian chăm sóc khu vườn.
Cuộc sống "bán nông bán X"
Gia đình chị Tâm gọi cách sống mới là “bán nông bán X”, tức dành một phần thời gian cho nông nghiệp và phần còn lại cho công việc mà mỗi người yêu thích hoặc có thể tạo thu nhập. Khái niệm này được tác giả người Nhật Naoki Shiomi đề xuất từ giữa những năm 1990.
Với gia đình chị Tâm, khu vườn chủ yếu phục vụ cuộc sống thay vì trở thành nguồn thu nhập chính.
“Chúng tôi kiếm ăn từ vườn, chứ không kiếm sống từ nó. Chúng tôi chú trọng canh tác lành sạch, không sử dụng phân thuốc hóa học, giữ gìn những cây gỗ lâu năm, giảm gây hại đến muôn loài và đất”, chị nói.
Vợ chồng chị trồng rau, nuôi gà và tận dụng những gì có sẵn trong khuôn viên để phục vụ sinh hoạt. Gia đình ưu tiên thực phẩm theo mùa, hạn chế đồ chế biến sẵn và một số loại gia vị công nghiệp.
Tuy nhiên, cuộc sống ở vườn không đồng nghĩa với nhàn nhã.
Vợ chồng chị tự làm than, đốn củi để đun nấu, tìm nguồn nước giếng, tận dụng rác nhà bếp để nuôi ruồi lính đen và dùng bồ hòn, tro bếp làm chất tẩy rửa. Nhiều hạng mục trong nhà và khu vườn cũng do hai người tự tìm hiểu, lắp đặt hoặc sửa chữa.
Chồng chị Tâm vốn là người học kỹ thuật, tốt nghiệp Đại học Bách khoa TP.HCM. Những ngày nghỉ, anh thường dành thời gian nghiên cứu hệ thống nước, làm than, sửa máy móc và xử lý các vấn đề hạ tầng trong nhà.
    |
Cuộc sống ở vùng ngoại ô của gia đình chị Tâm gắn với vườn cây, đàn gà. |
Trước khi chuyển về đây, cả hai đều từng là sinh viên đại học và có khoảng 14 năm sống ở đô thị. Không có kinh nghiệm nông nghiệp, những ngày đầu họ liên tục gặp sự cố.
Có lần, vợ chồng chị làm chuồng gà nhưng không tính toán kỹ nên khi mưa bão, nước tràn vào khiến chuồng bị ngập. Một lần khác, gia đình chưa kịp dựng hàng rào, lợn rừng vào khu đất và đào gần như toàn bộ luống rau lang.
“Chúng tôi chưa từng nghĩ về vườn sẽ an nhàn và tiết kiệm. Khi đưa ra quyết định này, cả tôi và chồng xác định trong 1-3 năm đầu sẽ tốn rất nhiều chi phí để học hỏi, mua cây trồng, máy móc, sửa sang. Không nợ, có một ít vốn dự phòng hoặc một nguồn thu ổn định sẽ là lợi thế”, chị Tâm chia sẻ.
Sau hơn một năm trải nghiệm, chị nhận thấy giá trị lớn nhất của cách sống này nằm ở sự cân bằng. Công việc bên ngoài tạo ra thu nhập, trong khi khu vườn mang lại thực phẩm và một không gian để gia đình nghỉ ngơi, vận động.
    |
Hầu hết thực phẩm trong mâm cơm hàng ngày của gia đình chị Tâm đều được thu hoạch từ khu vườn nhà. |
Các con lớn lên giữa vườn cây
Trong khi cha mẹ làm quen với cuộc sống mới, hai con của chị Tâm, 3 và 5 tuổi, cũng dần thích nghi với môi trường sống ở vùng ngoại ô.
Hai bé hiện học tại một trường mầm non địa phương, cách nhà khoảng 7 phút di chuyển bằng ôtô. Dù nằm ở khu vực nông thôn, trường có giao thông thuận tiện. Thời gian học chính thức kéo dài từ 9h30 đến 15h30 mỗi ngày.
Ở trường, các bé vui chơi cùng bạn bè. Khi trở về nhà, hai con dành thời gian bên cha mẹ, cùng làm những việc nhỏ ngoài vườn, đọc sách và khám phá thiên nhiên xung quanh.
Theo chị Tâm, hai bé nhanh chóng thích nghi với cuộc sống mới và đặc biệt yêu căn nhà gỗ cùng khu vườn của gia đình.
Chị cho rằng việc chuyển khỏi thành phố không đồng nghĩa các con bị tách khỏi những cơ hội phát triển. Ngược lại, cuộc sống hiện tại giúp hai bé có thêm thời gian tiếp xúc với thiên nhiên và tự mình khám phá môi trường xung quanh.
Theo chia sẻ của chị, hai bé có thể giao tiếp bằng tiếng Việt, Anh và Nhật nhờ được tiếp xúc với cả ba ngôn ngữ từ nhỏ.
Với chị Tâm, việc nuôi dạy con không nhất thiết phải gắn với một môi trường sống cố định. Điều quan trọng là giúp trẻ hiểu bản thân, quan sát thế giới xung quanh và có khả năng thích nghi với những thay đổi.
 |
| Góc nhỏ bình yên của ba cha con. |
Dù đã chuyển về vùng ngoại ô, gia đình chị Tâm chưa hoàn toàn tách khỏi nhịp sống đô thị. Chồng chị vẫn lái xe khoảng 50 phút vào thành phố để làm việc tại một công ty sản xuất gỗ, duy trì nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.
Nếu điều kiện cho phép, anh mong muốn sau này có thể dành toàn bộ thời gian cho khu vườn. Hiện tại, những kiến thức kỹ thuật được anh tận dụng để giảm bớt sức lao động trong việc chăm sóc khu đất và duy trì các tiện ích trong nhà.
Trong khi đó, chị Tâm tiếp tục chia thời gian giữa công việc và khu vườn. Buổi sáng, chị có thể vào bếp với những nguyên liệu vừa thu hoạch. Ban ngày, khi các con đến trường, chị dành thời gian chăm cây, nuôi gà và xử lý những công việc cần thiết trong nhà.
Cuộc sống của gia đình vì thế vẫn có công việc, trường học và những khoản chi tiêu như trước, nhưng một phần sinh hoạt hàng ngày đã được đưa về gần với khu vườn hơn.
“Với tôi, đây không phải là trải nghiệm tạm bợ mà là lý tưởng sống một đời. Dù sau này ở Nhật Bản, về Việt Nam hay đi đến một đất nước nào khác thì đây vẫn là cuộc sống tôi thực sự ao ước”, chị Tâm nói.
 |
| Tổ ấm nhỏ của chị Tâm. |
Những người phụ nữ thay đổi thế giới
Dẫu bất bình đẳng từng diễn ra công khai trong quá khứ hay đang âm thầm len lỏi trong xã hội hiện đại, vẫn luôn có những người phụ nữ dám cất lên tiếng nói của mình và khẳng định giá trị bản thân. Hai Bà Trưng - hai nữ anh hùng của Việt Nam - cũng là những tấm gương truyền cảm hứng khi đã góp phần thay đổi thế giới theo cách riêng của họ.
