SpaceX, Meta và các ông lớn AI đối mặt thách thức mới

Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ, đồng thời chiến thắng trong các cuộc đua thống đốc tại Texas, Ohio và Georgia.

Riêng tại Texas, James Talarico đánh bại Ken Paxton trong cuộc đua vào Thượng viện, còn Gina Hinojosa vượt qua Thống đốc đương nhiệm Greg Abbott. Những kết quả này có thể làm thay đổi chính sách tại các bang đang thu hút lượng lớn đầu tư vào trung tâm dữ liệu.

Thách thức mới tại Texas

Texas là một trong những thị trường trung tâm dữ liệu lớn nhất nước Mỹ, thu hút các tập đoàn như Meta, SpaceX, Oracle, Google... Trong nhiều năm, bang này tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư nhờ quỹ đất rộng, nguồn năng lượng dồi dào và các chính sách ưu đãi thuế. Tuy nhiên, làn sóng phản đối của người dân địa phương đang gia tăng khi quy mô các dự án ngày càng lớn.

Theo Forbes, các tỷ phú AI Mỹ đã gia tăng khối tài sản lên mức chưa từng có trong hai năm qua, nhờ làn sóng đầu tư vào công nghệ này. Cùng với những doanh nghiệp như OpenAI và Anthropic, giới tỷ phú đã rót hàng trăm tỷ USD vào việc xây dựng trung tâm dữ liệu, đồng thời chi những khoản tiền lớn để vận động trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Các ông lớn công nghệ có thể gặp nhiều khó khăn ở Texas trong thời gian tới. Ảnh: FT.

Giới tỷ phú và các nhà đầu tư AI đã chi hàng trăm triệu USD để vận động bầu cử - trong đó, Greg Brockman (OpenAI), Dario Amodei (Anthropic) cùng hai nhà đầu tư Marc Andreessen và Ben Horowitz đã đóng góp gần 150 triệu USD. Riêng Elon Musk chi 458 triệu USD để hỗ trợ các ứng viên Cộng hòa.

Tuy nhiên, với việc đảng Dân chủ giành thêm quyền lực tại nhiều cơ quan lập pháp và chính quyền bang, các chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp công nghệ có thể thay đổi. Tại Texas, chiến thắng của bà Gina Hinojosa được xem là diễn biến đáng chú ý đối với các dự án trung tâm dữ liệu.

Trong chiến dịch tranh cử, bà Hinojosa nhiều lần kêu gọi tạm dừng phát triển các trung tâm dữ liệu mới, cho rằng những cơ sở này có thể đẩy chi phí điện, nước lên cao và gây áp lực lên nguồn tài nguyên địa phương. Bà cam kết xem xét lại các dự án cho đến khi bang có những quy định bảo vệ lợi ích cộng đồng, bảo đảm người dân không phải gánh chi phí phát sinh từ hoạt động của các tập đoàn công nghệ lớn.

Theo Bloomberg, chiến thắng của các ứng viên Dân chủ tại nhiều bang có thể khiến khoảng một nửa công suất trung tâm dữ liệu AI dự kiến bổ sung trên toàn nước Mỹ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn. Các chính trị gia mới đắc cử muốn tăng cường kiểm soát những dự án tiêu thụ nhiều điện, nước, trong bối cảnh nhu cầu xây dựng hạ tầng AI tiếp tục tăng mạnh.

Bà Gina Hinojosa và ông James Talarico tại Austin hôm thứ Hai, một ngày trước cuộc bầu cử. Ảnh: WSJ.

Những dự án có nguy cơ đình trệ

Từ SpaceX, Meta, Amazon đến CoreWeave, các doanh nghiệp công nghệ đang rót hàng nghìn tỷ USD vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Tuy nhiên, những thay đổi chính sách tại các bang có thể khiến việc cấp phép kéo dài, làm chậm tiến độ triển khai dự án.

Lo ngại này đã tác động đến thị trường chứng khoán. Cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh do nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng ngành AI trước nguy cơ xuất hiện các quy định mới. Theo Reuters, Phố Wall phục hồi phần lớn trong phiên 6/11 sau đợt bán tháo khiến hàng nghìn tỷ USD vốn hóa thị trường toàn cầu bốc hơi.

"Nếu có những quy định mới tại Texas, cơ sở hạ tầng AI sẽ là lĩnh vực đầu tiên chịu ảnh hưởng. Điều này đang thể hiện rõ trên thị trường chứng khoán", ông Huh Jae-Hwan, nhà phân tích tại Eugene Investment & Securities, nhận định.

Theo ước tính của Gordon Johnson thuộc GLJ Research, khoảng 13 GW nhu cầu điện từ các dự án trung tâm dữ liệu tại Texas có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi những thay đổi chính sách, tương đương nhu cầu điện của khoảng 10 triệu hộ gia đình. Ông Gordon Johnson cho rằng những dự án chưa hoàn tất giấy phép môi trường có thể bị trì hoãn 12-18 tháng, trong khi các dự án chưa có đủ nguồn điện và giấy phép có nguy cơ đình trệ hoặc phải chuyển sang Louisiana, Oklahoma.

Theo SemiAnalysis, Texas chiếm gần 30% công suất trung tâm dữ liệu mới dự kiến đi vào hoạt động tại Mỹ đến năm 2028. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào tại bang này cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ mở rộng hạ tầng AI trên toàn quốc.

Jefferies cũng nâng mức đánh giá rủi ro chính sách của Texas từ nhóm 3 lên nhóm 4 trong hệ thống phân loại của hãng, phản ánh triển vọng môi trường đầu tư kém thuận lợi hơn. Bà Hinojosa có thể kéo dài lệnh tạm dừng phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu mới cho đến khi những quy định bảo vệ người dân được thông qua, tập trung vào bảo vệ người dân trước chi phí điện nước và tăng quyền giám sát của cộng đồng.

Nhiều công ty công nghệ ồ ạt đầu tư vào trung tâm dữ liệu để phục vụ AI. Ảnh: Bloomberg.

Sức ép lan rộng sang các bang khác

Ohio cũng là địa phương thu hút nhiều dự án trung tâm dữ liệu, đặc biệt quanh thành phố Columbus. Ứng viên Dân chủ Amy Acton đánh bại tỷ phú Vivek Ramaswamy trong cuộc đua thống đốc. Trong chiến dịch tranh cử, bà kêu gọi tạm dừng có điều kiện các dự án mới và siết tiêu chuẩn cấp phép.

Tại Georgia, bà Keisha Lance Bottoms giành chiến thắng, trở thành nữ thống đốc da màu đầu tiên của bang, đưa đảng Dân chủ trở lại nắm quyền sau hơn hai thập niên. Dù là thị trường trung tâm dữ liệu lớn thứ ba nước Mỹ, Georgia đang chứng kiến sự phản đối ngày càng tăng của người dân. Bà Bottoms cũng ủng hộ tạm dừng xây dựng các cơ sở mới.

Trước bầu cử, bà Libby Cantrill, người đứng đầu bộ phận chính sách công của PIMCO, cảnh báo các cuộc đua thống đốc có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án. Bà cho rằng ngay cả khi không có lệnh đình chỉ trên toàn bang, doanh nghiệp vẫn có thể phải chờ lâu hơn để được cấp phép và phê duyệt, tương tự những trở ngại từng xuất hiện tại New York.

Những diễn biến này cho thấy tốc độ phát triển AI tại Mỹ ngày càng phụ thuộc vào khả năng đáp ứng nhu cầu điện, nước, quy hoạch đất đai và sự đồng thuận của cộng đồng, bên cạnh vốn và công nghệ.