Sức sống đương đại ‘cất lời’ ở triển lãm UOB Painting of the Year 2026

Tại Chillala House of Art, TP.HCM, 8 tác phẩm đạt giải cùng 19 sáng tác chung khảo UOB Painting of the Year 2026 được giới thiệu đến công chúng. Triển lãm quy tụ những cách tiếp cận khác nhau về ý tưởng, hình ảnh và vật liệu, từ hội họa trên chất liệu quen thuộc đến các thử nghiệm kết hợp đồ vật đời thường.

Nổi bật là Sự sống, sự chết và đèn neon của Lê Thế Lãm, tác phẩm đạt giải cao nhất hạng mục Nghệ sĩ thành danh. Trên mặt tranh sơn dầu, những khối hình lớn, gần như đơn sắc tương phản với năm chân dung nhỏ phía dưới được xử lý bằng lớp màu mỏng. Dải đèn neon phân chia bố cục, gợi sự hiện diện của hiện tại trong một miền ký ức. Chênh lệch về tỷ lệ, bề mặt và sắc độ mở ra suy ngẫm về sự sống, cái chết và sự hữu hạn của đời người.

Ở hạng mục Nghệ sĩ triển vọng, Phía trước - “Chậm lại” của Nguyễn Bá Đạt giành giải cao nhất với nền hồng neon và đám đông có ngoại hình gần như đồng nhất. Những cánh tay cùng chỉ về phía trước, trong khi một nhân vật khẽ quay đầu sang phải. Chi tiết lệch khỏi nhịp chung ấy đặt câu hỏi về khả năng giữ bản sắc riêng giữa áp lực số đông. Bá Đạt (sinh viên năm cuối Đại học Mỹ thuật Việt Nam) cho biết hình ảnh trong phim Em bé Hà Nội là một trong những nguồn cảm hứng cho sáng tác lần này.

Các tác phẩm đạt giải khác bổ sung nhiều góc nhìn về con người và xã hội. Trong Chờ của Tạ Thị Ánh Hồng, nét vẽ trên lụa cùng gam xanh tím, nâu nhạt diễn tả bầu không khí trước phòng mổ bệnh viện. Bảy nhân vật ở gần nhau nhưng ánh nhìn hướng về những phía khác nhau. Còn Đang thiết lập… của Trần Bích Thuyền sử dụng khung nhựa còn lại sau khi lắp mô hình Gundam để tạo cấu trúc tòa tháp, gợi suy ngẫm về sản xuất và tiêu dùng.

Một số sáng tác khởi nguồn từ đồ vật gắn với trải nghiệm cá nhân. Với Phần còn lại, Nguyễn Đình Tiến bắt đầu từ chiếc áo của người cha đã qua đời, dùng tro, đất, sợi vải và những lớp bề mặt chồng lấp để thể hiện dấu vết còn lưu lại. Trong Trầm tích, Bùi Vân Tĩnh phóng lớn trang vở của con gái sau trận lũ ở miền Trung, kẻ lại từng ô ly rồi phủ phù sa và những hạt lúa nhặt trên cánh đồng quê. Vật liệu mang theo câu chuyện của gia đình và vùng đất nơi nghệ sĩ sống.

Sự đa dạng ấy đem đến nhiều cách tiếp cận cho người thưởng lãm. Bên cạnh hình ảnh và bố cục, khán giả có thể quan sát độ dày, mỏng của lớp màu, cấu trúc vật liệu hay cách ánh sáng tham gia vào tác phẩm. Việc xem trực tiếp giúp những chi tiết trên bề mặt hiện rõ hơn, bổ sung cho câu chuyện được giới thiệu trong phần thuyết minh.

Hoàng Nghi và Thảo Vân (sinh viên, TP.HCM) biết đến triển lãm thông qua các kênh mạng xã hội. Hoàng Nghi biết chương trình qua Facebook, còn Thảo Vân từng thấy một tác phẩm được nghệ sĩ đăng trên TikTok và nhận ra bức tranh ấy khi tìm hiểu sự kiện. Thảo Vân chú ý đến sự hiện diện của những tác giả còn trẻ, với các mối quan tâm gần gũi với mình. “Trong đời sống hôm nay có nhiều vấn đề, từ việc làm đến cảm giác ngột ngạt của con người. Tôi nghĩ những nghệ sĩ ở gần độ tuổi của chúng tôi có cách nhìn dễ tạo sự đồng cảm”, cô chia sẻ. Trong khi đó, những trải nghiệm đương đại được thể hiện qua tranh giúp Thảo Vân dễ tiếp cận hơn với ý tưởng của người sáng tác.

Ghé triển lãm trong chuyến công tác tại TP.HCM, Bằng Việt (kiến trúc sư, Hà Nội) dành thời gian quan sát các tác phẩm. Anh đã biết UOB Painting of the Year qua nhiều mùa giải và thường xem các tác phẩm thắng giải qua truyền thông, đây là lần đầu trực tiếp tham quan triển lãm. Trong số các sáng tác được giới thiệu, anh chú ý đến một bức tranh về đời sống đô thị thuộc hạng mục Nghệ sĩ triển vọng.

Bằng Việt đánh giá cao cơ hội tiếp cận nhiều tác giả và phong cách trong cùng một không gian. Với một khán giả không phải nhà sưu tập, những triển lãm như thế này giúp anh có thêm dịp tìm hiểu nhiều phong cách sáng tác. “Tôi thích những cuộc thi, triển lãm như thế này, vì suy ngẫm của nghệ sĩ và cách thể hiện đa dạng tập trung cùng một chỗ để công chúng có thể quan sát nghệ thuật đương đại Việt Nam đang ‘kể’ điều gì”, anh chia sẻ.

Được khởi xướng tại Singapore năm 1982 và mở rộng sang Việt Nam năm 2023, UOB Painting of the Year tạo cơ hội để nghệ sĩ giới thiệu tác phẩm đến công chúng trong nước và khu vực. Mùa thứ tư tại Việt Nam ghi nhận lượng bài dự thi tăng 40% so với năm trước. Sau giải thưởng trong nước, Sự sống, sự chết và đèn neon của Lê Thế Lãm sẽ đại diện Việt Nam tranh giải khu vực Đông Nam Á cùng các tác phẩm thắng giải từ Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan.

Triển lãm UOB Painting of the Year 2026 diễn ra tại Chillala House of Art (TP.HCM) từ ngày 2/10 đến 13/10. Công chúng được tham quan miễn phí trong khung giờ 9h-17h30 hàng ngày, thưởng lãm các tác phẩm đạt giải và tìm hiểu thêm những sáng tác vào vòng chung khảo của mùa giải.

UOB có mặt tại Việt Nam từ năm 1993. Ngân hàng UOB Việt Nam bắt đầu hoạt động với tư cách ngân hàng con của UOB Singapore từ ngày 2/7/2018. Hiện, ngân hàng cung cấp dịch vụ tài chính cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp thông qua 5 chi nhánh tại TP.HCM và Hà Nội. Là một phần trong mạng lưới khoảng 430 văn phòng tại 19 quốc gia và vùng lãnh thổ, UOB Việt Nam kết nối khách hàng với các cơ hội trong khu vực, đồng thời theo đuổi cam kết dài hạn với nghệ thuật, giáo dục và sự phát triển xã hội của trẻ em. Trong đó, UOB Painting of the Year, được khởi xướng tại Singapore năm 1982 và mở rộng sang Việt Nam năm 2023, giúp nghệ sĩ được ghi nhận và giới thiệu sáng tác đến công chúng.