Thần đồng AI 17 tuổi bất ngờ rời công ty Trung Quốc

Nathan Chen Guangyu viết trên mạng xã hội rằng anh đã rời Moonshot AI. Ảnh: SCMP.

Hôm 15/10, Nathan Chen Guangyu (Trần Quảng Vũ - Chen) viết trên mạng xã hội rằng mình đã rời công ty khởi nghiệp AI có trụ sở tại Bắc Kinh sau chưa đầy một năm làm việc. Chen mô tả khoảng thời gian tại đây là "năm tuyệt vời nhất trong cuộc đời tôi từ trước đến nay”.

Thông báo này khiến nhiều người theo dõi ngành công nghệ bất ngờ vì Chen mới làm việc tại công ty trong một thời gian ngắn và thời điểm Chen rời đi lại khá nhạy cảm: chỉ vài tháng trước khi Moonshot dự kiến phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong (Trung Quốc).

Chen khiến giới AI Mỹ chú ý

Thông báo của Chen được đưa ra sau khi Moonshot liên tiếp giới thiệu các sản phẩm mới, trong đó có mô hình chủ lực Kimi K3 hồi tháng 7. Sự kiện này đã làm dấy lên lo ngại tại Washington rằng khoảng cách về năng lực giữa các mô hình AI tiên tiến nhất của Mỹ và Trung Quốc đã thu hẹp đến mức chưa từng thấy.

Việc ra mắt Kimi K3 vào tháng 7 đã làm dấy lên lo ngại ở Washington về khoảng cách ngày càng thu hẹp giữa các mô hình AI tiên tiến của Mỹ và Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Dù chỉ làm việc tại Moonshot trong thời gian ngắn, Chen vẫn đóng vai trò quan trọng trong một số đổi mới kỹ thuật cốt lõi của công ty trong năm qua. Những đóng góp này góp phần đưa các mô hình Kimi của Moonshot trở thành một trong những hệ thống AI có trọng số mở hàng đầu thế giới.

Một trong những đóng góp đáng chú ý của Chen là kỹ thuật mang tên attention residuals (tạm dịch: kết nối dư trong cơ chế chú ý), giúp nâng cao hiệu quả sử dụng chi phí và bộ nhớ trong các mô hình ngôn ngữ lớn của Moonshot.

Phương pháp này nhận được lời khen ngợi từ những nhân vật có tiếng trong ngành, trong đó có người đồng sáng lập OpenAI - ông Andrej Karpathy và tỷ phú Elon Musk.

Những đồn đoán về công việc tiếp theo của Chen gia tăng sau khi một số nhân vật trong ngành AI Mỹ chúc mừng và mời Chen đến thăm khu vực vịnh San Francisco, nơi tập trung nhiều công ty công nghệ lớn của Mỹ.

Một nhà nghiên cứu của Anthropic, Sholto Douglas, cũng để lại bình luận trên bài đăng của Chen, khiến xuất hiện suy đoán rằng Chen có thể gia nhập công ty phát triển mô hình Claude. Tuy nhiên, ngày 16/10, Chen phủ nhận việc gia nhập Anthropic khi được một người dùng hỏi trên X.

Săn đón nhân tài trẻ trong ngành AI

Khi AI ngày càng có vai trò quan trọng về cả địa chính trị lẫn thương mại, nhân tài trẻ đã trở thành lực lượng được các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc chú trọng thu hút.

Một số nhân vật chủ chốt thúc đẩy sự phát triển AI tại các tập đoàn công nghệ lớn của nước này thuộc thế hệ Z hoặc thế hệ Millennials, trong đó có Vinces Yao Shunyu (Diêu Thuận Vũ) của Tencent Holdings và đồng sáng lập Moonshot AI Yang Zhilin (Dương Chí Lâm).

Chen không phải thần đồng AI trẻ tuổi đầu tiên của Trung Quốc thu hút sự chú ý của truyền thông. Tu Jinhao, cựu nhà nghiên cứu tại DeepSeek, đã được biết đến rộng rãi vào năm ngoái sau khi đồng tác giả bài báo khoa học về mô hình R1 đột phá của công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Hàng Châu, khi vẫn còn là học sinh trung học tại Thượng Hải.

Theo hồ sơ LinkedIn của mình, Tu đã rời DeepSeek để bắt đầu chương trình đại học tại Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ) hồi tháng 9/2025.

Một nhóm thí sinh tham gia cuộc thi AI và robot dành cho thanh thiếu niên tại tỉnh Cam Túc (Trung Quốc) vào ngày 10/5. Ảnh: VCG.

Trước khi gia nhập Moonshot, Chen từng thực tập tại một công ty khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon và được chọn làm thành viên chương trình Rhodes Trust Rise Fellowship - chương trình phát triển nhân tài toàn cầu dành cho thanh thiếu niên từ 15 đến 17 tuổi, do cựu Giám đốc điều hành Google Eric Schmidt và vợ là Wendy Schmidt tài trợ.

Dù chưa công bố kế hoạch tiếp theo, Chen đã thu hút sự chú ý của giới công nghệ ngay từ khi còn là học sinh trung học. Việc Chen lựa chọn tiếp tục nghiên cứu, học đại học hay gia nhập một nhóm phát triển AI mới vẫn là câu hỏi được giới công nghệ quan tâm.