Thần đồng và mặt trái ít thấy

Đằng sau thành tích thần đồng là mặt trái mà ít ai biết đến. Ảnh minh họa: Pexels.

“Tôi tốt nghiệp đại học năm 18 tuổi. Trong khi các giáo sư hết lời khen ngợi, tôi lại vật lộn với những vấn đề tâm lý mà người ngoài khó hình dung”, Kate Alexandria, nhà văn, nhà báo người Mỹ, chia sẻ trên Huffpost.

Kate Alexandria bắt đầu học các lớp lấy tín chỉ đại học từ năm 14 tuổi, chuyển lên đại học hệ 4 năm khi mới 16 tuổi và tốt nghiệp cử nhân sau hai năm. Cô trở thành hình mẫu thành công sớm, được giảng viên và nhà trường ngưỡng mộ. Tuy nhiên, đằng sau thành tích ấy là mặt trái mà ít ai biết đến.

Đằng sau thành tích vượt tuổi

Theo Kate Alexandria, xã hội Mỹ quá tôn vinh những đứa trẻ đạt thành tích vượt tuổi. Học sinh nhảy lớp, đạt điểm SAT cao hay tốt nghiệp sớm thường được xem là hình mẫu thành công.

California và nhiều bang khác tại Mỹ cho phép học sinh trung học tham gia chương trình học song song, qua đó tích lũy tín chỉ đại học.

Alexandria không phản đối hình thức này. Theo cô, những lớp học tại cao đẳng cộng đồng mang lại nhiều kiến thức và cơ hội trao đổi cho nhiều người thuộc các độ tuổi, hoàn cảnh khác nhau. Học sinh trung học học thêm vài lớp đại học không phải vấn đề đáng lo ngại.

Nhưng trải nghiệm của Alexandria khác hẳn. Cô có được bằng trung học thông qua hình thức đăng ký trường tư thục trực tuyến dưới tên phụ huynh. Sau đó, cô học hơn 24 tín chỉ mỗi học kỳ tại cao đẳng cộng đồng, đồng thời nhận trợ cấp và vay sinh viên.

Theo cô, quá trình này bộc lộ những lỗ hổng trong cơ chế quản lý và hỗ trợ trẻ vị thành niên học đại học. Không ai kiểm tra việc cô sử dụng hết quyền lợi hỗ trợ tài chính trước tuổi 18, cũng không có sự can thiệp khi cô ký các khoản vay sinh viên khi chưa đủ tuổi thành niên.

Nhìn từ bên ngoài, Alexandria là sinh viên xuất sắc, luôn đạt điểm A và thường xuyên xung phong trong lớp. Trước sinh nhật 16 tuổi, cô đã có cơ hội thực tập tại văn phòng của Gavin Newsom, khi đó là Phó thống đốc bang California.

Nhưng bên trong, cô phải vật lộn với những khó khăn nghiêm trọng. Kế hoạch vào đại học sớm vốn không hoàn toàn xuất phát từ ý muốn của cô.

Do đó, Alexandria không muốn tốt nghiệp đại học sớm và từng tìm cách dừng lại hoặc kéo dài thời gian học thêm một năm. Dù vậy, không có chuyên viên tư vấn nào theo sát cô, dù cô vẫn là trẻ vị thành niên trong khuôn viên trường. Không ai kiểm tra xem cô có chịu áp lực hay gặp nguy hiểm ở trường học hoặc tại nhà hay không.

Alexandria cho biết cô ở trong trạng thái dễ bị tổn thương, chịu áp lực nặng nề và mắc kẹt giữa hệ thống cùng người lớn chưa chuẩn bị để hỗ trợ trẻ chưa thành niên.

Cô tìm cách quên đi nỗi đau bằng tiệc tùng và tự làm tổn thương bản thân. Cô nhìn nhận đó là biểu hiện của sự nổi loạn trước hình ảnh thần đồng mà mọi người áp đặt lên mình.

Cái giá phải trả

Việc thiếu giám sát và hỗ trợ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn thu hẹp lựa chọn của Alexandria.

Ngay sau khi tốt nghiệp, cô nhận ra mình muốn học Báo chí thay vì Khoa học chính trị. Nhưng cô không thể quay lại để lấy một tấm bằng khác. Cô đang phải gánh khoản nợ sinh viên gần 40.000 USD được ký trước khi đủ 18 tuổi và tiếp tục trả lãi. Bên cạnh đó, cô đã dùng hết quyền lợi hỗ trợ tài chính khi còn quá trẻ.

Alexandria nhấn mạnh trẻ em cần được làm trẻ con trước khi trở thành thần đồng. Ảnh: Kate Alexandria.

Sáu tháng sau khi lấy bằng cử nhân, Alexandria quyết định bỏ học thạc sĩ Chính sách công. Cô tự hào về những thành tựu mình đạt được, nhưng cho rằng người trẻ cần theo đuổi tham vọng theo lựa chọn của chính mình, thay vì phải đánh đổi tương lai để lấy danh hiệu thần đồng.

Cô cho rằng xã hội cần phân biệt giữa tạo cơ hội và thúc ép trẻ thành công. Nếu người chưa thành niên học trong khuôn viên đại học, các trường cần chủ động xây dựng chính sách bảo đảm an toàn, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và theo dõi những áp lực các em gặp phải. Chính phủ cũng cần có cơ chế bảo vệ người chưa đủ 18 tuổi trước những quyết định vay nợ sinh viên có thể ảnh hưởng lâu dài đến tài chính.

Nếu học sinh được thúc đẩy học nhiều hơn và nhanh hơn ngay từ bậc trung học, các em cần được cung cấp nguồn lực để đối phó với áp lực trưởng thành quá sớm.

Theo Alexandria, tham vọng là điều cần thiết để thúc đẩy, nhưng không danh hiệu nào đáng để đánh đổi bằng sức khỏe tinh thần của trẻ. Thay vì tôn sùng quan niệm phải thành công bằng mọi giá, người lớn cần hỗ trợ sức khỏe lâu dài, giúp trẻ phát triển khả năng vượt qua khó khăn và theo đuổi những mục tiêu bền vững. Cô nhấn mạnh trẻ em cần được làm trẻ con trước khi trở thành thần đồng.