|
|
U20 Việt Nam vừa gây thất vọng. |
Thất bại của đội tuyển U20 Việt Nam tại vòng loại U20 châu Á 2026 không chỉ là gáo nước lạnh dội vào tham vọng của bóng đá trẻ, mà còn vô tình đẩy đội tuyển U23 dự Asian Games 20 vào thế trận đầy áp lực. Từ vị thế của những người đi học hỏi, các cầu thủ trẻ giờ đây phải gánh thêm nhiệm vụ lấy lại niềm tin cho cả một nền bóng đá.
Khác biệt giữa hai kỳ đại hội: Khi sự kiên nhẫn đã cạn
Nhìn lại Asian Games 19 tại Hàng Châu năm 2023, đội tuyển Olympic Việt Nam khi ấy lên đường trong một tâm thế tương đối thoải mái. Không ai kỳ vọng quá nhiều vào một tập thể mà phần lớn cầu thủ còn rất trẻ, thậm chí có những người mới chỉ ở lứa U20. Asian Games vốn là sân chơi có khoảng cách trình độ rất lớn, trong khi Việt Nam phải đối đầu những nền bóng đá hàng đầu châu lục.
Kết quả, đội tuyển Olympic Việt Nam dừng bước ngay từ vòng bảng sau những thất bại đậm trước Iran và Saudi Arabia. Nhưng điều đáng chú ý là dư luận khi ấy gần như không tạo ra một sức ép quá lớn. Không có những cuộc tranh luận gay gắt về sự xuống cấp của bóng đá trẻ, cũng chưa xuất hiện cảm giác rằng một thế hệ đang thất bại.
Lý do là bởi bóng đá trẻ Việt Nam năm 2023 vẫn còn đủ vốn liếng để người hâm mộ kiên nhẫn. Những thành tích ở các giải trẻ Đông Nam Á (U23 vô địch Đông Nam Á 2023) và châu Á (U20 đánh bại Australia và Qatar tại U20 châu Á 2023) giúp thất bại tại Hàng Châu được nhìn nhận đúng bản chất: một chuyến đi để cọ xát, học hỏi và tích lũy kinh nghiệm. Một hai trận thua, thậm chí một giải đấu không thành công, chưa thể phủ định cả quá trình đào tạo.
Nhưng ba năm sau, bối cảnh đã thay đổi. Thất bại của U20 Việt Nam tại vòng loại U20 châu Á 2026 khiến mọi chuyện trở nên nhạy cảm hơn. Ba trận thua liên tiếp không chỉ đẩy U20 xuống hạng, mà còn khiến những dấu hỏi về chất lượng của thế hệ kế cận xuất hiện rõ ràng hơn bao giờ hết.
Vấn đề nằm ở chỗ là khi một lứa cầu thủ thất bại, người ta bắt đầu nhìn sang lứa kế tiếp để tìm câu trả lời. Và đội tuyển dự Asian Games 20 chính là nơi đầu tiên phải trả lời.
Nếu ở Hàng Châu năm 2023, các cầu thủ trẻ có thể bước ra sân với tâm thế "đi để biết mình đang đứng ở đâu", thì lần này, họ khó có được sự vô tư ấy. Ánh mắt của người hâm mộ trong nước và cả khu vực Đông Nam Á sẽ khắt khe hơn. Một thất bại nữa có thể không còn được giải thích đơn giản bằng hai chữ "học hỏi".
Đội bóng đá dự Asian Games 20 vì thế phải gánh một áp lực không hoàn toàn do chính họ tạo ra. Họ phải chứng minh rằng cú ngã của U20 chỉ là thất bại của một lứa cầu thủ, chứ chưa phải dấu hiệu cho thấy cả hệ thống đào tạo trẻ đang gặp vấn đề.
 |
| U20 Việt Nam đang khiến người hâm mộ hoài nghi bóng đá trẻ. |
Bài toán chứng minh năng lực nội địa sau danh hiệu ASEAN Cup
Áp lực ấy càng lớn khi bóng đá Việt Nam vừa trải qua thành công tại ASEAN Cup 2026. Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, việc bổ sung những cầu thủ nhập tịch hay cầu thủ có nguồn gốc nước ngoài đã mở ra thêm những lựa chọn về nhân sự và góp phần tạo nên thành công trước mắt. Không thể phủ nhận giá trị của những cầu thủ này nếu họ giúp đội tuyển mạnh hơn và giành được danh hiệu.
Nhưng thành công ấy cũng đặt bóng đá Việt Nam trước một câu hỏi khó hơn: nếu đội tuyển quốc gia có thể tìm kiếm những giải pháp bên ngoài để nâng cao chất lượng, thì các tuyến trẻ sẽ đi về đâu? Đó không phải là câu hỏi nhằm phủ nhận vai trò của cầu thủ nhập tịch. Nhưng đội tuyển quốc gia chỉ có thể duy trì sức mạnh lâu dài nếu phía sau vẫn là một hệ thống đào tạo đủ khả năng liên tục sản sinh cầu thủ Việt Nam chất lượng cao.
Asian Games 20 vì vậy trở thành một phép thử đặc biệt. Đây là sân chơi mà những cầu thủ trẻ Việt Nam phải tự bước ra ánh sáng. Họ không có những ngôi sao ngoại quốc đứng bên cạnh để khỏa lấp khoảng trống. Họ phải tự chứng minh năng lực trước những đối thủ mạnh hơn, giàu kinh nghiệm hơn và có nền đào tạo trẻ bài bản hơn.
Một màn trình diễn tốt, thậm chí tiến sâu tại giải đấu, sẽ không lập tức chứng minh rằng mọi vấn đề của đào tạo trẻ Việt Nam đã được giải quyết. Nhưng nó sẽ mang lại một tín hiệu rất quan trọng: nguồn cầu thủ bản địa vẫn còn đủ sức cạnh tranh và bóng đá Việt Nam chưa đánh mất khả năng tự tạo ra thế hệ kế tiếp.
Ngược lại, nếu các cầu thủ trẻ Việt Nam tiếp tục gây thất vọng tại Asian Games 2026, sức ép sẽ không dừng ở ban huấn luyện hay một nhóm cầu thủ. Khi đó, câu hỏi sẽ quay trở lại với những người làm bóng đá: Chúng ta đang đào tạo trẻ như thế nào, cầu thủ nội địa có thực sự được trao đủ cơ hội hay không và liệu những thành công ở đội tuyển quốc gia có đang che khuất những vấn đề ở phần chân đế?
Đó là điểm khác biệt lớn nhất giữa Asian Games 19 và Asian Games 20.
Trong cuốn tự truyện “Carlo Ancelotti: Quiet Leadership”, người hâm mộ được nhìn thấy rõ hơn về cách quản trị con người của Carlo Ancelotti, người gặt hái rất nhiều thành công nhờ cách duy trì mối quan hệ tốt với cầu thủ cũng như các ông chủ đội bóng.
