Một tình huống có chút kỳ quặc vừa trở thành chủ đề gây tranh luận tại Hàn Quốc, khi Nana phải lên tiếng xin lỗi khán giả vì đôi môi "tều" của mình. Lùm xùm bắt đầu từ bộ phim cổ trang mới của người đẹp, The Scandal, lấy bối cảnh cuối triều Joseon. Chỉ vài ngày sau khi lên sóng, ngoại hình của nữ diễn viên trở thành chủ đề tranh luận. Một bộ phận người xem cho rằng đôi môi của Nana quá nổi bật, khiến cô trông hiện đại và không hợp với hình tượng phụ nữ thời kỳ đó.
Theo Korea JoongAng Daily, tranh cãi nghe có vẻ nhỏ nhặt, nhưng lại chạm vào một câu hỏi thú vị của dòng phim cổ trang Hàn Quốc: thế nào mới được xem là một "gương mặt cổ trang"? Và liệu tiêu chuẩn ấy đến từ lịch sử, hay từ thị hiếu của khán giả hiện đại?
Gương mặt nào mới hợp phim cổ trang?
Theo nguồn tin, các nghiên cứu về tranh vẽ phụ nữ đẹp cuối triều Joseon chỉ ra một số đường nét thường xuất hiện: lông mày hình cánh cung, sống mũi tròn và cong, đôi mắt một mí dài và mảnh. Những đặc điểm này được xem là phù hợp với hình mẫu phụ nữ được đề cao khi ấy: dịu dàng, sáng suốt, tiết kiệm và thông minh.
Nhưng những tiêu chuẩn ấy không phải lúc nào cũng được áp dụng nhất quán trên màn ảnh Hàn Quốc. Suốt nhiều thập niên qua, công chúng thường có quan niệm rằng một số diễn viên sở hữu gương mặt sinh ra để đóng cổ trang. Năm 2009, một bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ được Newsen phỏng vấn từng cho rằng gương mặt phù hợp với phim cổ trang cần có vầng trán cân đối và đường nét hài hòa với kiểu tóc búi cao hoặc những bộ tóc giả nặng.
 |
| Tạo hình của Nana trong phim. Ảnh: Netflix. |
Một bác sĩ khác trong cuộc phỏng vấn năm 2021 lại đưa ra những tiêu chí khác: đôi mắt không quá nổi bật, trán tròn, khuôn mặt trái xoan. Người này cho rằng mí đôi rõ nét đôi khi kém hài hòa với trang phục hanbok. Park Bo Gum, Lee Junho và Park Eun Bin được xem là những gương mặt phù hợp với thể loại này, trong khi Han Ye Seul từng bị nhận xét là quá “thành thị”.
Thế nhưng, khi lần lượt xem xét nhiều diễn viên, vị bác sĩ cuối cùng đi đến một kết luận đơn giản: “Nếu bạn đẹp thì thế nào cũng hợp”.
Theo Korea JoongAng Daily, ngay cả những tranh luận về việc thế nào mới là một “gương mặt cổ trang” cũng thiếu nhất quán. Choi Soo Jong, người gắn bó với dòng phim cổ trang qua các tác phẩm đình đám như Emperor Wang Gun (2000-2002) và Dae Jo Yeong (2006-2007), từng kể trong một cuộc phỏng vấn năm 2008 rằng ông ban đầu bị chỉ trích vì đôi mắt to và mí đôi rõ nét, được cho là không phù hợp với phim lịch sử.
Trong khi, Ji Chang Wook, nam chính của The Scandal, cũng sở hữu hai mí rõ nét lại không hề không vướng tranh luận.
Khái niệm “vẻ đẹp truyền thống” cũng dần thay đổi
Giáo sư Leem So Yeon, giáo sư Đại học Dong A, với nhiều nghiên cứu sâu về ngành phẫu thuật thẩm mỹ Hàn Quốc, cho rằng khái niệm “vẻ đẹp tự nhiên” chỉ nổi lên từ những năm 2000. Đó là kiểu gương mặt không quá đậm nét Hàn Quốc đến mức bị xem là lỗi thời, nhưng cũng không quá Tây đến mức tạo cảm giác thiếu tự nhiên.
Trong thập niên 1990, phẫu thuật mắt và mũi đã phổ biến. Sang những năm 2000, sự chú ý chuyển dần xuống phần dưới khuôn mặt, từ môi, đường viền hàm đến hình dáng và tỷ lệ tổng thể. Sự thay đổi này diễn ra song song với sự phát triển của truyền thông và sức lan tỏa toàn cầu của văn hóa Hàn Quốc.
Lee Young Ae từng được xem là một mỹ nhân có vẻ ngoài khá Tây vào thập niên 1990. Thế nhưng, cô dần được công chúng nhìn nhận như hình mẫu vẻ đẹp Hàn Quốc truyền thống sau thành công của Nàng Dae Jang Geum. Một khảo sát tại Seoul năm 2017 thậm chí xếp cô là ngôi sao đại diện rõ nhất cho “gương mặt Hàn Quốc truyền thống”.
 |
| The Scandal sau khi lên sóng liên tục gây tranh cãi. Ảnh: Netflix. |
Nhìn từ đó, giáo sư Leem cho rằng tranh cãi về Nana trong bộ phim mới có lẽ không nằm ở chuyện môi của nữ diễn viên có hợp với Joseon hay không, mà ở cảm giác một đặc điểm gắn với thẩm mỹ hiện đại xuất hiện trong bối cảnh lịch sử.
Bởi xét cho cùng, không có bằng chứng nào cho thấy phụ nữ thời Joseon đều sở hữu một kiểu môi, mắt hay khuôn mặt giống nhau. Những gì khán giả ngày nay gọi là “gương mặt cổ trang” phần nào cũng là sản phẩm của điện ảnh, truyền hình và những quan niệm về cái đẹp được hình thành trong vài thập niên gần đây.
Với The Scandal, Nana có thể đã không mang gương mặt mà một bộ phận khán giả quen nhìn thấy trong phim cổ trang. Nhưng chính tranh cãi ấy lại cho thấy một sự thật thú vị. Rằng khi chúng ta tranh cãi một diễn viên trông quá hiện đại để đóng nhân vật lịch sử, thứ bị đem ra so sánh không phải là lịch sử thật sự, mà đôi khi chỉ là hình mẫu do phim ảnh tạo nên.
Trong suốt chiều dài lịch sử, hình ảnh người phụ nữ thường bị bó hẹp trong những khuôn mẫu định sẵn trong nghệ thuật. Từ vai trò “nàng thơ” trong hội họa Phục Hưng, biểu tượng của sự thuần khiết trong văn học lãng mạn, đến hình ảnh người vợ tận tụy trong các tác phẩm hiện thực, phụ nữ thường xuất hiện dưới góc nhìn của nam giới, bị giới hạn bởi các chuẩn mực xã hội. Lịch sử về hôn nhân cũng chứng minh điều tương tự. Cuốn Lịch sử Vợ của Marilyn Yalom chỉ ra, trong nhiều thời kỳ, hôn nhân không gắn với tình yêu mà mang tính giao dịch...
