Thời trang do AI thiết kế gây bão

Cả trang phục và người mẫu trong dòng sản phẩm OO của World đều được thiết kế bởi AI tạo sinh. Ảnh: World.

World, một trong những doanh nghiệp dệt may lớn của Nhật Bản, vừa gặt hái thành công bước đầu khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh Maison AI (generative AI) vào quá trình thiết kế thương hiệu thời trang mới OO. Một số mẫu vừa lên kệ thương mại điện tử đã lập tức bán hết, theo Nikkei Asia.

Dạy AI hiểu gu thẩm mỹ con người

Năm 2024, World ứng dụng Maison AI vào mọi khâu, từ lên ý tưởng, làm hình ảnh đến thử nghiệm thiết kế sản phẩm. Tuy nhiên, nhà thiết kế Kazuki Tokiwa (39 tuổi, dự án OO) lập tức thất vọng vì các mẫu AI tạo ra đều lỗi thời, kém thu hút và mang đậm phong cách phương Tây, ngay cả khi được cung cấp dữ liệu 10 sản phẩm bán chạy nhất.

“Tôi nghĩ: ‘Trông lỗi thời quá’ và ‘Đúng là AI làm ra’”, ông Tokiwa nhớ lại. “Những thiết kế này chắc chắn không thể bán được”.

Các thiết kế bị đánh giá không có điểm nhấn, trong khi người mẫu thể hiện những dáng đứng rập khuôn, như chống tay lên hông.

“Ngoài ra, có lẽ vì AI được một công ty phương Tây phát triển nên mọi thứ đều mang đậm dấu ấn phương Tây”, Tokiwa nói. “Điều đó khiến tôi nhận ra rằng chúng tôi chưa thực sự giao tiếp đúng cách với AI”.

Đội ngũ sau đó nỗ lực “dạy” AI hiểu triết lý đằng sau các thương hiệu của World, nhưng lập tức vấp phải rào cản mới.

Chie Kamijo, người đứng đầu sáng kiến AI, chia sẻ: “Thách thức nằm ở việc chuyển hóa những hiểu biết ngầm về bản sắc của một thương hiệu thành ngôn ngữ rõ ràng, cụ thể”.

Một nhà thiết kế có thể hiểu những lời nhận xét như “hãy khiến nó có cảm giác thoải mái, tự nhiên hơn một chút”, nhưng một câu lệnh như vậy lại không có nhiều ý nghĩa đối với AI. Các nhà thiết kế gặp khó khăn khi phải tìm cách diễn đạt những điều mà chính họ trước đó chưa bao giờ gọi tên.

Để giải quyết bế tắc, bà Kamijo và nhóm nghiên cứu đã đưa ra cách tiếp cận khá ngược đời: họ yêu cầu một AI hoàn toàn không có kinh nghiệm về thời trang mô tả thương hiệu.

Họ đưa hàng chục bức ảnh về các bộ sưu tập thương hiệu nội bộ thuộc World vào AI và yêu cầu hệ thống phân tích đặc điểm. Kết quả, AI mô tả cảm giác “thoải mái, tự nhiên” của thương hiệu bằng những cụm từ như: “chất liệu cực kỳ nhẹ, bán trong suốt, có kết cấu cao cấp, tạo cảm giác thư thái và không gò bó”.

Nhóm dự án cũng cung cấp thêm thông tin về tập khách hàng mục tiêu. Kết quả, AI tạo ra hàng chục trang mô tả những đặc điểm định hình bản sắc của thương hiệu.

AI của World đã thiết kế một sản phẩm dệt kim với nhiều nếp gấp ở vai. Ảnh: World.

World sau đó quyết định sử dụng AI - đã được “rèn luyện” về gu thẩm mỹ - như một nhà thiết kế và ra mắt thương hiệu OO vào tháng 10/2024.

Công ty không công bố việc các sản phẩm được thiết kế bởi AI. Dù chỉ bán các sản phẩm trên trang thương mại điện tử, nhưng một số mặt hàng đã cháy hàng gần như ngay lập tức.

Nổi bật trong số đó là mẫu áo “Tweed Nuanced Cropped Cardigan”, có giá bán 7.100 yen (khoảng 45 USD). Dù được làm từ chất liệu dệt kim dày, chiếc áo vẫn sở hữu phần vai mềm mại, nhẹ nhàng nhờ kỹ thuật xếp nếp - tạo độ phồng và chiều sâu cho trang phục.

“Đó là một ý tưởng mà nhà thiết kế là con người có lẽ sẽ khó nghĩ ra. Việc sử dụng nhiều nếp gấp làm tăng chi phí sản xuất, nên ý tưởng này tự nhiên đã bị loại khỏi suy nghĩ của chúng tôi”, Tokiwa nói. “Chúng tôi nhận ra rằng chính mình đã tự kìm hãm mình”.

Sau thành công này, mẫu mới được các thương hiệu khác thuộc World áp dụng. Trải nghiệm với OO đã thay đổi hoàn toàn góc nhìn của Tokiwa, giúp ông coi AI như một đối tác sáng tạo thực thụ.

Gần đây, khi thiết kế các mẫu áo cho mùa xuân - hè, AI đề xuất một "sự kết hợp màu sắc giàu năng lượng”, giữa thân áo màu đen đi cùng phần cổ áo màu cam.

“Mỗi khi AI đưa ra những gợi ý ngoài tầm tưởng tượng, nó lại nhắc tôi nhớ đến những bản năng và cảm nhận thẩm mỹ - những điều từng đưa tôi đến với nghề thiết kế”, ông chia sẻ.

Để nhân rộng mô hình này, bà Kamijo đã tổ chức khoảng 85 buổi đào tạo trực tiếp trên khắp Nhật Bản, tư vấn cho khoảng 2.000 nhân viên, trong đó có các nhà thiết kế.

AI có thể thay thế nhà thiết kế?

Tuy nhiên, đằng sau những nỗ lực này là tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng mà ngành may mặc đang phải đối mặt. Các doanh nghiệp tiếp tục gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự ở nhiều vị trí, từ dệt may đến sản xuất.

“Việc đào tạo các nhà thiết kế thế hệ kế cận cần thời gian”, Kamijo nói. “Nếu chúng ta có thể chuyển hóa gu thẩm mỹ của mình thành ngôn ngữ và áp dụng nó vào AI, chúng ta có thể giải quyết vấn đề này”.

Khi AI ngày càng phát triển, vai trò của con người trong ngành thời trang cũng trở thành một câu hỏi còn bỏ ngỏ.

“Điều quan trọng là con người vẫn phải tham gia vào các quyết định cuối cùng và những khâu hoàn thiện”, Tokiwa nói. “Bởi khâu trình bày và khả năng bán hàng cũng quan trọng không kém thiết kế, chúng ta cũng cần biến một sản phẩm đạt điểm 10 thành điểm 11 thông qua việc kiểm tra và thẩm định kỹ lưỡng để sản phẩm có thể thực sự đến được với người tiêu dùng”.

Một phụ nữ sử dụng Trợ lý Thiết kế Tương tác dựa trên Trí tuệ Nhân tạo (AiDA) dành cho thời trang. Ảnh: Thomson Reuters Foundation.

OO, thương hiệu mang tính thử nghiệm, mới chỉ tung ra sản phẩm trong một mùa. Hiện có rất ít trường hợp về những thương hiệu sử dụng AI để thiết kế sản phẩm từ con số 0.

Tuy nhiên, trong tương lai, một số nhà thiết kế lo ngại AI có thể lấy đi công việc của họ.

"Tôi không muốn thay thế người mẫu bằng AI. Tôi nghĩ việc tập hợp mọi người lại, trao đổi ý tưởng là điều tốt. Nó sẽ giúp mọi người sáng tạo hơn", Euronews dẫn lời nhà thiết kế Steven Passaro.

Một cuộc tranh luận gay gắt về quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm sáng tạo cũng đang âm ỉ, xoay quanh việc sử dụng những tác phẩm có bản quyền để đào tạo AI.

“Ngành thời trang đang phải đối mặt, và hoàn toàn có lý do để làm như vậy, với những câu hỏi quan trọng về bản quyền, quyền tác giả và nguy cơ công việc sáng tạo bị thay thế”, Financial Times dẫn lời CEO Hội đồng Thời trang Anh Laura Weir.

Tuy nhiên, theo Pascal Morand, người đứng đầu Liên đoàn Thời trang cao cấp và Thời trang Paris, bí quyết chuyên môn, kỹ năng và sự tinh thông nghề nghiệp sẽ là thứ mà AI, thậm chí cả robot, còn lâu mới có thể tái tạo.

Ông bày tỏ sự lạc quan rằng cuộc cách mạng công nghệ mới này vẫn sẽ dành chỗ cho những phương pháp may mặc truyền thống.

“Chúng ta phải tiếp cận những công nghệ này một cách thận trọng và có chủ đích, không phải để sức sáng tạo bị thay thế hoặc bào mòn bởi các công cụ này, mà để làm chủ chúng và tự định hình tương lai theo cách của chính mình”, Weir chia sẻ.