'Tia laser không gian' cắt phăng 450 triệu USD của Elon Musk

Musk đã chi khoảng 450 triệu USD để ủng hộ các ứng viên đảng Cộng hòa, vượt xa số tiền ông đóng góp cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 của ông Trump. Bên cạnh đó, ông sử dụng sức ảnh hưởng trên mạng xã hội X để quảng bá các ứng viên Cộng hòa và bày tỏ quan điểm về các đối thủ thuộc đảng Dân chủ, theo Bloomberg.

Cổ phiếu của Tesla và SpaceX, hai doanh nghiệp do Elon Musk điều hành, đồng loạt giảm trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa thị trường Mỹ ngày 4/11. Trong đó, Tesla mất khoảng 5%, còn SpaceX giảm 6,9%, sau khi kết quả bầu cử cho thấy mức độ ủng hộ dành cho Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa suy giảm.

Diễn biến này trái chiều với hợp đồng tương lai của S&P 500 và Nasdaq 100, khi hai chỉ số ghi nhận mức tăng nhẹ.

Musk đối mặt với những thay đổi sau bầu cử

Sau khi đảng Dân chủ giành được nhiều thắng lợi trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Elon Musk viết trên X hôm 3/11: “Các trung tâm dữ liệu ngoài không gian giờ nghe có vẻ khá hấp dẫn”. Ông sau đó đùa rằng “tia laser không gian can thiệp bầu cử” của mình đã không phát huy tác dụng.

Musk cũng chia sẻ lại bài đăng cảnh báo rằng các cuộc điều tra của Quốc hội và hoạt động giám sát chặt chẽ hơn có thể ảnh hưởng đến tiến độ của SpaceX. Trong một số bài đăng khác, ông đề cập đến sự thay đổi nhân khẩu học khi bình luận về kết quả tại Texas và Georgia. Khi các khảo sát sau bầu cử cho thấy cuộc chiến Iran là một trong những vấn đề được cử tri quan tâm, ông chỉ viết: “Thú vị”.

Kết quả bầu cử cũng thu hút sự chú ý của Musk khi các nghị sĩ đảng Dân chủ từng tuyên bố sẽ xem xét hoạt động của ông nếu giành lại quyền kiểm soát Quốc hội. Tỷ phú này trước đó cũng từng đề cập đến khả năng có những động thái đáp trả về mặt chính trị nếu đảng Dân chủ giành được quyền lực.

Những bài đăng xuất hiện chưa đầy một giờ sau khi ông James Talarico, ứng viên đảng Dân chủ vừa giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện tại bang Texas, lên sân khấu ở thành phố Austin để ăn mừng kết quả. Trong bài phát biểu của mình, ông cũng đưa ra những nhận xét liên quan đến Musk và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

“Cuộc đua này từng đặt chúng tôi ở thế bất lợi, với mức chi tiêu lớn chưa từng có trong lịch sử các chiến dịch tranh cử Thượng viện Mỹ. Ngoài ra còn có hàng loạt quảng cáo, chiến dịch truyền thông, tài khoản ảo từ nước ngoài và video giả mạo bằng AI”, ông Talarico nói.

Ông cáo buộc các tỷ phú sở hữu những nền tảng mạng xã hội, mạng lưới truyền hình và có ảnh hưởng đến giới chính trị đang tìm cách chia rẽ công chúng.

Ông James Talarico, ứng viên đảng Dân chủ vừa giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện tại bang Texas. Ảnh: Reuters.

Chi hàng trăm triệu USD hỗ trợ đảng Cộng hòa

Những phát biểu của Musk được đưa ra sau một trong những chiến dịch tài trợ chính trị có quy mô lớn nhất trong lịch sử bầu cử Mỹ thời hiện đại.

Theo dữ liệu của Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ (FEC) tính đến ngày 29/10, Musk đã đóng góp ít nhất 445,77 triệu USD cho các ủy ban hành động chính trị (PAC) và tổ chức có liên hệ với đảng Cộng hòa kể từ năm 2025. Khoản tiền này đưa ông trở thành nhà tài trợ cá nhân lớn nhất trong một chu kỳ bầu cử tại Mỹ thời hiện đại.

Tỷ phú Elon Musk đầu tư vào chiến dịch tranh cử. Ảnh: Guardian.

Một số thống kê khác cho thấy tổng mức chi tiêu chính trị của Musk trong kỳ bầu cử lần này lên tới khoảng 500 triệu USD. Quy mô đóng góp của ông vượt xa những nhà tài trợ lớn như George Soros hay Michael Bloomberg, đồng thời cho thấy mức độ tham gia ngày càng sâu của giới tỷ phú công nghệ vào các hoạt động chính trị, theo Guardian.

Đáng chú ý, động thái này diễn ra sau khi Musk từng tuyên bố sẽ hạn chế việc đóng góp những khoản tiền lớn cho các hoạt động chính trị. Năm 2024, ông đã chi gần 300 triệu USD để hỗ trợ chiến dịch tranh cử tổng thống của ông Trump, đồng thời trực tiếp tham gia các cuộc vận động và xuất hiện trên sân khấu cùng ứng viên đảng Cộng hòa.

Tuy nhiên, dữ liệu tài chính sau đó cho thấy Musk tiếp tục rót tiền vào các chiến dịch tranh cử, đặc biệt tăng mạnh khi ngày bầu cử đến gần. Riêng hai tháng cuối của chiến dịch, khoản chi của ông tăng thêm khoảng 200 triệu USD.

Phần lớn nguồn tiền được chuyển đến các siêu ủy ban hành động chính trị (Super PAC) có liên hệ với đảng Cộng hòa. Trong đó, America PAC, tổ chức do chính Musk thành lập, nhận khoản đóng góp lớn nhất lên tới 216 triệu USD.

America PAC tập trung vào 43 cuộc đua vào Hạ viện và Thượng viện trên khắp nước Mỹ, triển khai nhiều hình thức vận động như quảng cáo truyền hình, quảng cáo trực tuyến, tin nhắn và tài liệu gửi trực tiếp đến cử tri. Theo thống kê, tổ chức này thực hiện 839 khoản chi độc lập trong các cuộc đua vào Hạ viện và 623 khoản chi trong các cuộc đua vào Thượng viện tại 17 bang.

Mức hỗ trợ được phân bổ khác nhau tùy từng địa phương, trong đó những bang có các cuộc đua cạnh tranh như Michigan và Arizona nhận được nhiều nguồn lực hơn.

Texas là địa bàn được America PAC dành nhiều tiền nhất. Cuộc đua vào Thượng viện giữa ứng viên đảng Dân chủ James Talarico và Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton, đại diện đảng Cộng hòa, trở thành một trong những cuộc tranh cử tốn kém nhất trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tác động tiềm tàng

Kết quả của các ứng viên được Musk ủng hộ cũng gợi mở thêm những góc nhìn về vai trò của nguồn tài chính trong các chiến dịch tranh cử. Tuy nhiên, tác động của cuộc bầu cử đối với Musk không chỉ giới hạn ở kết quả của từng cuộc đua.

Trong thời gian qua, vị tỷ phú duy trì mối quan hệ ngày càng gắn bó với chính quyền ông Trump, trong bối cảnh các chính sách của Mỹ đối với lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục được triển khai.

SpaceX cũng mở rộng quan hệ với chính phủ Mỹ thông qua những hợp đồng có giá trị lớn trong năm nay, bao gồm các dự án thuộc chương trình phòng thủ tên lửa và việc Lầu Năm Góc sử dụng chatbot AI Grok của Musk.

Bên cạnh đó, Musk đã chuyển trụ sở một số doanh nghiệp đến Texas, nơi các công ty của ông đang mở rộng sự hiện diện trong lĩnh vực điện toán hiệu năng cao, sản xuất chip và cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Cơ sở Starbase của SpaceX tại Starbase, bang Texas (Mỹ). Ảnh: Reuters.

Vì vậy, những thay đổi chính sách sau bầu cử có thể ảnh hưởng đến môi trường hoạt động của các doanh nghiệp Musk, đặc biệt trong các lĩnh vực quản lý AI, năng lượng, môi trường và quốc phòng.