Tổng thống Trump hé lộ kịch bản chiếm đảo Kharg

Ngày 15/7, quân đội Mỹ cho biết đã tiến hành đợt không kích thứ hai nhằm vào Iran, tiếp nối chuỗi các cuộc tấn công liên tiếp trong nhiều đêm qua.

Theo bài đăng trên X của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) do CNN dẫn lại, đợt không kích mới tập trung vào "các năng lực quân sự được Iran sử dụng để đe dọa tàu thuyền qua lại tự do tại eo biển Hormuz", song không nêu rõ vị trí cụ thể. Cơ quan này nhấn mạnh quân đội Mỹ đang buộc Iran phải chịu trách nhiệm theo chỉ thị của Tổng tư lệnh.

Quân đội Mỹ đang siết chặt việc thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, khiến nhiều tàu thuyền phải quay đầu rời khỏi vùng biển nước này trong ngày 15/7.

Mỹ cho biết đã sử dụng tên lửa Hellfire bắn vào ống khói của một tàu treo cờ Curacao khi tàu này cố tiếp cận đảo Kharg trước các cảnh báo yêu cầu đổi hướng. Con tàu sau đó bị vô hiệu hóa.

Truyền thông Iran đưa tin, nhiều tiếng nổ lớn đã dội lên tại một số khu vực trên khắp nước này vào tối muộn thứ Tư (giờ địa phương), bao gồm thành phố cảng Bandar Abbas và hai thành phố phía nam là Ahvaz và Chabahar.

Theo Đài Phát thanh và Truyền hình nhà nước Iran (IRIB), bệnh nhân và người nhà tại Bệnh viện ung bướu nhi Shahid Baghaei ở Ahvaz, tây nam Iran, đã phải sơ tán tạm thời sau khi một quả đạn từ cuộc không kích của Mỹ rơi xuống khu vực lân cận.

Cũng theo IRIB, Phó thống đốc phụ trách an ninh tỉnh Khuzestan, ông Valiollah Hayati, cho biết vụ không kích đã gây hư hại nhiều ngôi nhà tại một số khu dân cư.

Trước đó cùng ngày, lực lượng Mỹ đã tiến hành đợt tấn công kéo dài 90 phút (từ 6h đến 7h30, giờ ET) nhằm vào đảo Greater Tunb.

"Trong đợt tấn công kéo dài 90 phút, CENTCOM đã sử dụng vũ khí chính xác để tập kích hệ thống phòng thủ bờ biển cùng các kho chứa và bệ phóng tên lửa hành trình trên đảo Greater Tunb. Cuộc không kích tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) viết trên X trước đó.

Hồi tháng 3, CNN từng đề cập đến tầm quan trọng chiến lược của một số hòn đảo tại đây, trong đó Greater Tunb được giới nghiên cứu đánh giá là trọng tâm trong "vòng cung phòng thủ" của Iran.

Greater Tunb là một trong những hòn đảo nhỏ nằm gần cửa ngõ phía tây của eo biển Hormuz. Theo các chuyên gia, đây là một trong số những hòn đảo có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn của tàu thương mại cũng như tàu quân sự qua eo biển Hormuz.

Các nhà nghiên cứu thuộc ĐH Tôn Trung Sơn (Trung Quốc), gọi Greater Tunb cùng 6 hòn đảo khác gồm Abu Musa, Lesser Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz là "vành đai phòng thủ" của Iran đối với eo biển Hormuz.

Giới chức Iran từng ví những hòn đảo này cùng những đảo khác ở Vịnh Ba Tư là "các tàu sân bay cố định và không thể đánh chìm" của Tehran.

Năm ngoái, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng này đang tăng cường hiện diện trên các đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb.

Ông Trump: Sẽ chiếm đảo Kharg khi Iran suy yếu đủ mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/7 cho biết ông không loại trừ khả năng tiến hành một chiến dịch tấn công trên bộ tại Iran. Ông nói thêm rằng các lực lượng đồng minh không được nêu tên có thể chiếm giữ những địa điểm chiến lược quan trọng như đảo Kharg mà không cần quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến, theo RT.

"Đôi khi cần phải có một chiến dịch trên bộ, nhưng sẽ có những lực lượng khác tiến hành chiến dịch đó thay chúng ta... Chúng tôi đã tấn công đảo Kharg hai lần, thậm chí ba lần. Tôi đã nói: 'Đánh tất cả mọi thứ, trừ dầu mỏ!'", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.

Nằm cách bờ biển vùng Vịnh của Iran khoảng 25 km, đảo Kharg xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này và là cửa ngõ chính mang lại nguồn thu từ dầu mỏ.

Trước khi hai bên đạt được lệnh ngừng bắn vào tháng 4, ông Trump từng đe dọa sẽ chiếm đảo Kharg để lấy dầu. Khi được hỏi liệu ông vẫn có ý định chiếm hòn đảo này hay không, ông Trump đáp: "Nếu chúng tôi làm suy yếu họ đủ mạnh và đủ sâu, tôi sẽ làm như vậy".

"Chúng ta sẽ san phẳng núi Pickaxe", ông Trump đe dọa tấn công và phá hủy cơ sở hạt nhân của Iran. Núi Pickaxe (nam Tehran) là cứ điểm kiên cố với hai hệ thống hầm ngầm sâu, rất khó bị phá hủy hoàn toàn.

Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố sẽ tăng cường chiến dịch không kích, khẳng định các cuộc tấn công của Mỹ sẽ tiếp diễn cho đến khi ông quyết định rằng "như vậy là đủ".

"Chúng sẽ tiếp tục cho đến khi tôi nói là đủ. Tuần tới sẽ là các nhà máy điện. Tuần tới sẽ là các cây cầu. Chúng tôi sẽ phá hủy toàn bộ nhà máy điện của họ. Chúng tôi sẽ loại bỏ mọi cây cầu, trừ khi họ ngồi vào bàn đàm phán", ông nói thêm.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 15/7 tuyên bố eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng cho đến khi Mỹ chấm dứt không kích và dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

"Hoặc hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt của khu vực sẽ dành cho tất cả mọi người, hoặc sẽ không dành cho bất kỳ ai", đài Press TV dẫn tuyên bố của IRGC.

Thách thức nằm ở phía sau chiến dịch

Tuy nhiên, nếu ông Trump phê chuẩn các kế hoạch này, nó sẽ mở ra giai đoạn nguy hiểm nhất của cuộc chiến kéo dài gần 5 tháng qua và kéo Mỹ lún sâu hơn vào cuộc xung đột đang ngày càng lan rộng ở Trung Đông, một động thái có thể dẫn đến giá khí đốt tăng cao và làm phức tạp thêm các kế hoạch của đảng Cộng hòa cho cuộc bầu cử giữa kỳ.

Các quan chức cảnh báo Tổng thống Trump rằng một chiến dịch tấn công sâu vào đảo Kharg đòi hỏi quy mô bộ binh lớn và tiềm ẩn nguy cơ thương vong nặng nề cho quân đội Mỹ.

Theo Giáo sư Nader Hashemi từ Đại học Georgetown, việc duy trì sự hiện diện lâu dài lại là một thách thức lớn, đặc biệt là về chi phí và hậu cần.

Việc kiểm soát những hòn đảo lớn như Qeshm cũng sẽ gặp nhiều khó khăn do vị trí sát đất liền. Trong khi đó, các đảo nhỏ hơn như Hengam dù dễ tiếp cận nhưng lại tiềm ẩn rủi ro an ninh từ các hệ thống phòng vệ của Iran.

Chuyên gia Andreas Krieg ước tính, một chiến dịch như vậy đòi hỏi huy động từ 5.000 đến 10.000 nhân sự ban đầu, và con số này có thể gia tăng nhanh chóng nếu phạm vi mở rộng.

Hoạt động duy trì tiếp tế qua các vùng biển nhiều rủi ro sẽ đòi hỏi sự bảo vệ liên tục, dễ biến nỗ lực này thành một cam kết kéo dài và tốn kém.

Tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, nhìn từ bán đảo Musandam, Oman, ngày 15/7. Ảnh: Reuters.

Việc này cũng khó đảm bảo được sự thông suốt cho eo biển Hormuz. Hơn nữa, mọi hành động quân sự nhắm vào đảo Kharg sẽ làm leo thang căng thẳng, đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Chính vì nguy cơ tổn thất nhân sự và những áp lực chính trị không nhỏ trong nước và quốc tế, Giáo sư Hashemi tỏ ra khá hoài nghi về khả năng Washington thực sự tiến hành kịch bản này, nhằm tránh lặp lại một cuộc chiến hao tổn nguồn lực.