Triển lãm siêu du thuyền lớn nhất châu Âu gây tranh cãi

Mỗi năm, Triển lãm Du thuyền Monaco quy tụ các tỷ phú và người nổi tiếng từ khắp thế giới đến chiêm ngưỡng những siêu du thuyền xa hoa cùng công nghệ và thiết kế mới nhất.

Tuy nhiên, theo Guardian, đằng sau vẻ hào nhoáng ấy là câu hỏi về lượng khí thải khổng lồ, tác động đến hệ sinh thái biển và cái giá về môi trường.

Cây bút Sam Wollaston đã ghi lại những gì ông chứng kiến tại sự kiện, từ những du thuyền dài hàng trăm mét với tiện nghi xa xỉ đến thách thức về phát triển bền vững mà ngành công nghiệp này đang đối mặt.

Những chiếc du thuyền xa xỉ

Chiếc du thuyền đầu tiên Wollaston tham quan là Zeelander 8, mẫu thuyền tương đối nhỏ với chiều dài 23,9 m, được đóng tại Hà Lan. Thiết kế mang hướng cổ điển, với những đường cong mềm mại và phần đuôi gợi liên tưởng đến một chiếc Porsche.

Du thuyền có thể đạt tốc độ 40 hải lý/giờ, tương đương khoảng 74 km/giờ. Bên dưới boong là cabin lớn dành cho chủ sở hữu, hai cabin đôi dành cho khách. Tất cả đều có phòng tắm riêng và những chi tiết cao cấp.

Chiếc thuyền tại triển lãm không được rao bán. Tuy nhiên, khách hàng có thể đặt đóng một chiếc tương tự với thời gian chờ khoảng 18 tháng và giá vào khoảng 9,5 triệu euro (tương đương hơn 10,6 triệu USD).

Dù mức giá này đủ khiến nhiều người choáng ngợp, Zeelander 8 vẫn có vẻ nhỏ bé khi nằm cạnh những chiếc du thuyền khác tại cảng Hercules.

Một mẫu khác thu hút sự chú ý là Fast50 do hãng đóng tàu Italy Baglietto sản xuất, có thể chở 12 khách cùng thủy thủ đoàn 9 người.

Những tiện nghi nổi bật trên Fast50 gồm khu vực “CLB bãi biển” rộng rãi ở phía đuôi và bồn sục jacuzzi tại mũi tàu.

“Hãy tưởng tượng cảnh ngồi trong làn nước sủi bọt, nhâm nhi đồ uống và nghe nhạc Céline Dion khi du thuyền lướt trên biển với tốc độ 30 hải lý/giờ”, Wollaston mô tả.

Tuy nhiên, sự xa hoa dường như không có giới hạn. “Vấn đề với những chiếc siêu du thuyền là khi bạn tưởng đã tìm được chiếc hoàn hảo, bạn nhìn sang bên kia và lại thấy một chiếc lớn hơn, tốt hơn”, ông cho hay.

Sam Wollaston trên các siêu du thuyền. Ảnh: Guardian.

Xu hướng này cũng thể hiện trong Sổ đặt đóng tàu toàn cầu (Global Order Book) do Boat International công bố. Năm 2026, thế giới có 1.093 du thuyền dài hơn 24 m đang được đóng mới hoặc đặt hàng, tăng đáng kể so với 755 chiếc năm 2016.

Dù số lượng năm nay giảm 3,95% so với năm trước, chiều dài trung bình và tổng trọng tải của các du thuyền lại tăng. Nói cách khác, số lượng du thuyền có thể ít đi nhưng kích thước ngày càng lớn, khiến những thuật ngữ như “siêu lớn” hay “khổng lồ” dần xuất hiện để mô tả chúng.

Theo Barron's, thế giới hiện có tổng hơn 6.200 siêu du thuyền dài trên 30 m, tăng từ khoảng 4.550 chiếc một thập kỷ trước.

Nhu cầu gia tăng cũng khiến chỗ neo đậu tại nhiều cảng nổi tiếng ngày càng khan hiếm, phản ánh trực tiếp vào giá dịch vụ.

Theo các chuyên gia trong ngành được Financial Times dẫn lại, phí neo đậu tại những địa điểm cao cấp có thể tăng gấp đôi trong vòng 10 năm.

Triển lãm Du thuyền Monaco năm 2026 trưng bày 118 siêu du thuyền, với tổng chiều dài 5.508 m và tổng giá trị ước tính 4,5 tỷ euro.

Một trong những chiếc du thuyền lớn nhất tại triển lãm là Nixie, dài 102 m, do hãng Lürssen của Đức đóng và thuộc sở hữu của Nik Storonsky, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Revolut.

Nixie có sân đỗ trực thăng, bể bơi vô cực với đáy kính, khu spa và chăm sóc sức khỏe riêng cùng thủy thủ đoàn 34 người.

Sam Wollaston tại Triển lãm Du thuyền Monaco với siêu du thuyền Nixie dài 102 mét phía sau. Ảnh: Guardian.

Tác động môi trường

Ngoài sự xa hoa, lượng phát thải của siêu du thuyền là vấn đề đáng chú ý. Trong một nghiên cứu năm 2024, tổ chức Oxfam xác định 23 siêu du thuyền thuộc sở hữu của 18 tỷ phú và ước tính mỗi chiếc tạo ra trung bình 5.672 tấn khí thải carbon mỗi năm.

Đối với một người bình thường trên thế giới, sẽ mất 860 năm để tạo ra lượng phát thải tương đương.

Nghiên cứu cũng xem xét gia đình Walton, những người thừa kế chuỗi bán lẻ Walmart và sở hữu 3 siêu du thuyền. Trong một năm, các du thuyền của gia đình này di chuyển tổng cộng 56.000 hải lý, tạo ra lượng khí thải carbon khoảng 18.000 tấn, tương đương lượng phát thải của khoảng 1.700 nhân viên Walmart.

Một số siêu du thuyền cỡ lớn tiêu thụ hơn 500 lít dầu diesel mỗi giờ, thải ra CO2 cùng các oxit nitơ và lưu huỳnh dioxide. Toàn bộ lĩnh vực du thuyền giải trí, bao gồm cả siêu du thuyền, tạo ra khoảng 16 triệu tấn CO2 mỗi năm.

Lượng phát thải không chỉ xuất hiện khi phương tiện này di chuyển.

Khi neo đậu, các du thuyền vẫn phải vận hành máy phát điện để cung cấp năng lượng cho hệ thống điều hòa không khí, ổn định thân tàu, chiếu sáng, khu bếp và bồn sục. Vì vậy, chúng tiếp tục thải CO2 ra môi trường.

Tác động sinh thái còn đến từ những chiếc neo và dây xích lớn. Khi kéo lê trên đáy biển Địa Trung Hải, chúng có thể phá hủy các thảm cỏ biển Posidonia - hệ sinh thái quan trọng đối với sinh vật biển, đồng thời là nguồn cung cấp oxy.

Theo Wollaston, Triển lãm Du thuyền Monaco đã bắt đầu ghi nhận những nỗ lực của ngành nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường.

Tại lễ trao giải Blue Wake, các sáng kiến được vinh danh vì tạo ra tác động có thể đo lường đối với tính bền vững trong lĩnh vực du thuyền.

Các giải thưởng đã được trao cho một doanh nghiệp sử dụng vật liệu bền vững hơn trong nội thất du thuyền, và một bến du thuyền triển khai trồng cỏ biển Posidonia.

Tuy nhiên, quy mô của những nỗ lực này vẫn còn hạn chế. Trong 5 năm, tổng diện tích cỏ biển Posidonia được phục hồi đạt 3.000 m2 - chỉ tương đương một khu vực có chiều dài khoảng 55 m mỗi cạnh.