Tước huy chương cầu thủ Man City có công bằng?

Roy Keane đưa ra quan điểm rất mạnh. Nếu là cầu thủ Man City, cựu đội trưởng MU nói ông sẽ “ném huy chương vào thùng rác” sau khi đội bóng bị một ủy ban độc lập kết luận vi phạm nghiêm trọng các quy định tài chính của Premier League trong giai đoạn 2009-2018.

Jamie Carragher cũng cho rằng những danh hiệu Man City giành được trong thời gian xảy ra sai phạm nên bị xóa khỏi bảng thành tích. Trong giai đoạn đó, đội bóng thành Manchester đoạt ba chức vô địch Premier League, một FA Cup, ba League Cup và một Community Shield.

Nhưng tước danh hiệu của một CLB và lấy huy chương khỏi tay cầu thủ là hai vấn đề khác nhau. Man City đã kháng cáo, vì vậy phán quyết cuối cùng và mức xử phạt vẫn chưa ngã ngũ.

Nếu kết luận ban đầu được giữ nguyên, Premier League có lý do để đưa ra hình phạt đủ nặng với CLB và những người chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, sẽ khó thuyết phục nếu Kevin De Bruyne, Sergio Aguero, Vincent Kompany hay David Silva cũng bị xem như những người phải trả giá cho các quyết định tài chính mà họ không kiểm soát.

Cầu thủ không quyết định cách CLB vận hành tài chính

Các cầu thủ Man City ra sân, tập luyện, ghi bàn và thắng những trận đấu. Những kết luận nghiêm trọng của ủy ban lại liên quan tới cách CLB khai báo doanh thu, các hợp đồng thương mại và hoạt động quản trị ở cấp thượng tầng.

Aguero không quyết định nguồn tiền tài trợ đến từ đâu. Kompany không lập báo cáo tài chính, còn De Bruyne hay David Silva cũng không tham gia những cuộc họp để xác định CLB tuân thủ luật chi tiêu như thế nào.

Điều đó không khiến các danh hiệu của Man City miễn nhiễm với hậu quả nếu sai phạm được giữ nguyên sau kháng cáo. Nhưng nó đặt ra một ranh giới quan trọng giữa trách nhiệm của tổ chức và trách nhiệm cá nhân.

Carragher cũng thừa nhận ông cảm thông với các cầu thủ City. Ông lấy De Bruyne làm ví dụ và cho rằng một trong những tiền vệ xuất sắc nhất thế hệ có thể phải nhìn lại hơn một thập niên sự nghiệp với cảm giác thành tích bị đặt dấu hỏi vì những quyết định diễn ra ở cấp quản lý.

Đây là điểm khiến lời kêu gọi cầu thủ “ném huy chương vào thùng rác” gây tranh cãi. Một chiếc huy chương không chỉ đại diện cho cách CLB được vận hành, mà còn gắn với hàng nghìn giờ tập luyện, chấn thương, áp lực và những trận đấu mà cầu thủ thực sự phải thắng trên sân.

Sergio Aguero, Vincent Kompany hay David Silva đều giành danh hiệu trên sân, nhưng thành tích của họ giờ bị đặt trong một bối cảnh nhiều tranh cãi hơn.

Nếu Premier League xác định Man City hưởng lợi không hợp lệ về mặt tài chính, CLB phải chịu trách nhiệm cho lợi thế đó. Nhưng để chuyển toàn bộ hậu quả ấy sang những cầu thủ không được chứng minh là có liên quan tới sai phạm sẽ rất khó bảo vệ về mặt công bằng.

Wayne Rooney nhìn vấn đề theo hướng tương tự. Cựu tiền đạo MU cho rằng Man City nên bị xử phạt nếu phán quyết cuối cùng xác nhận sai phạm, nhưng ông không ủng hộ việc trao lại các danh hiệu cho những đội từng về nhì.

Rooney cũng nói bản thân sẽ không cảm thấy thoải mái nếu nhiều năm sau được trao một huy chương Premier League từ mùa 2011/12. MU khi ấy thua Man City chỉ vì hiệu số, nhưng một chiếc huy chương được gửi tới hơn một thập niên sau không thể mang lại cảm giác vô địch đã mất.

Carragher cũng chỉ ra vấn đề tương tự với các đối thủ của City. Liverpool, MU hay những đội khác có thể được điều chỉnh thành tích trên hồ sơ, nhưng không thể lấy lại khoảnh khắc đăng quang, lễ ăn mừng hay cảm xúc ở thời điểm tiếng còi mãn cuộc vang lên.

Hình phạt cần đánh đúng nơi

Nếu Premier League muốn bảo vệ tính toàn vẹn của giải đấu, mức phạt phải đủ mạnh nhưng cũng cần xác định đúng đối tượng chịu trách nhiệm.

Tước danh hiệu của CLB, nếu được lựa chọn, là cách xử lý hồ sơ thành tích của một tổ chức. Tước huy chương của cầu thủ lại mang ý nghĩa khác, bởi đó là phần thưởng cá nhân dành cho những người đã trực tiếp thi đấu trong mùa giải.

Hai việc không nhất thiết phải đi cùng nhau.

Một cầu thủ có thể hưởng lợi từ một đội hình được xây dựng bằng nguồn lực mà sau này bị kết luận vi phạm quy định. Nhưng hưởng lợi không đồng nghĩa với việc cầu thủ biết, tham gia hoặc có khả năng tác động tới những quyết định ấy.

Roy Keane cho rằng cầu thủ Man City nên vứt huy chương nếu sai phạm được giữ nguyên, trong khi nhiều ý kiến khác cho rằng đó là cách trừng phạt không công bằng.

Nếu De Bruyne, Aguero hay Kompany từng được CLB bảo đảm rằng mọi hoạt động đều hợp lệ, sẽ rất khó coi họ là những người phải gánh trách nhiệm ngang với giới lãnh đạo. Chính Carragher cũng cho rằng các cầu thủ City có lý do để tức giận nếu sự nghiệp của họ bị nhìn khác đi vì những chuyện mà bản thân không hề kiểm soát.

Điều này không có nghĩa thành tích của họ sẽ hoàn toàn không bị ảnh hưởng về mặt hình ảnh. Ngay cả khi không có chiếc huy chương nào bị thu hồi, những tranh cãi hiện tại chắc chắn sẽ khiến một phần lịch sử Man City giai đoạn đó được nhìn lại theo cách khác.

Đó có thể là cái giá lớn nhất dành cho các cầu thủ: họ không mất những gì đã làm trên sân, nhưng di sản lại bị phủ thêm một dấu hỏi vì quyết định của người khác.

Man City vẫn đang kháng cáo và vụ việc chưa kết thúc. Nếu phán quyết cuối cùng tiếp tục bất lợi, bóng đá Anh sẽ phải tìm cách xử lý đủ mạnh để răn đe CLB mà không biến những cầu thủ không liên quan trực tiếp thành người chịu án thay.

Tước danh hiệu của một đội bóng có thể là một quyết định kỷ luật. Tước luôn giá trị những gì cầu thủ làm được trên sân lại là chuyện khác, bởi một hình phạt chỉ thực sự công bằng khi nó nhắm đúng người chịu trách nhiệm.