 |
Trao đổi với Tri Thức - Znews, cựu HLV tuyển Singapore, Avramovic, không phản đối việc sử dụng cầu thủ nhập tịch. Tuy nhiên, nếu một đội tuyển phụ thuộc quá nhiều vào nguồn cầu thủ từ bên ngoài, lợi ích trước mắt có thể đi kèm những hệ quả dài hạn cho cả hệ thống bóng đá.
Theo ông Avramovic, câu chuyện không chỉ nằm ở đội tuyển quốc gia. Nếu các CLB trong nước sử dụng quá nhiều ngoại binh, cơ hội thi đấu của cầu thủ bản địa sẽ bị thu hẹp, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn tuyển chọn cho đội tuyển.
“Nhìn chung, tôi không phản đối cầu thủ nhập tịch. Nhưng chúng ta phải nghĩ đến các CLB và cầu thủ trong nước. Nếu một đội tuyển có toàn bộ hoặc phần lớn cầu thủ nhập tịch, điều đó không giúp cầu thủ nội phát triển”, ông Avramovic chia sẻ với Tri Thức - Znews.
Cựu thuyền trưởng 76 tuổi nói thêm: “Nếu các CLB sử dụng quá nhiều ngoại binh, cầu thủ nội sẽ có ít cơ hội thi đấu hơn. Khi đó, đội tuyển quốc gia cũng khó tìm được nhiều lựa chọn chất lượng. Về lâu dài, theo tôi, tốt nhất vẫn là kết hợp hài hòa giữa cầu thủ nội và cầu thủ nhập tịch”.
Thành công nhanh chưa chắc bền vững
Làn sóng sử dụng cầu thủ nhập tịch và cầu thủ sinh ra ở nước ngoài đang làm thay đổi cán cân bóng đá Đông Nam Á. Indonesia, Malaysia hay Singapore đều tìm cách mở rộng nguồn nhân sự, trong khi Việt Nam và Thái Lan cũng ngày càng chú ý hơn tới những cầu thủ mang dòng máu bản địa đang thi đấu ở nước ngoài.
Sức hấp dẫn của con đường này khá rõ. Một cầu thủ đã trưởng thành trong hệ thống châu Âu có thể ngay lập tức nâng chất lượng đội tuyển về thể lực, tư duy chiến thuật và kinh nghiệm thi đấu. Trong ngắn hạn, đây là cách nhanh nhất để thu hẹp khoảng cách.
Ông Avramovic thừa nhận điều đó có thể tạo ra kết quả. Tuy nhiên, cựu HLV tuyển Singapore, người từng nhiều lần vô địch AFF Cup, cho rằng vấn đề xuất hiện khi một nền bóng đá bắt đầu phụ thuộc vào những cầu thủ đã bước vào giai đoạn chín của sự nghiệp.
“Trong thời gian ngắn, điều đó có thể mang lại kết quả. Nhưng phần lớn cầu thủ sinh ra ở nước ngoài đã 27-28 tuổi. Họ có thể chơi cho đội tuyển bao lâu? Ai sẽ thay thế họ nếu các CLB không sản sinh ra cầu thủ đủ chất lượng?”, cựu HLV tuyển Singapore đặt vấn đề.
 |
| HLV Avramovic cho rằng cầu thủ nhập tịch có thể tạo ra khác biệt trong ngắn hạn, nhưng không nên trở thành nền tảng duy nhất của đội tuyển quốc gia. |
Đây là điểm mấu chốt trong câu chuyện nhập tịch. Một đội tuyển có thể mạnh lên rất nhanh nhờ bổ sung hàng loạt cầu thủ trưởng thành từ bên ngoài, nhưng sự cải thiện ấy không đồng nghĩa hệ thống bên dưới cũng phát triển theo.
Nếu các học viện, CLB và giải vô địch quốc gia không tạo ra được những cầu thủ mới, đội tuyển sẽ liên tục phải đi tìm nguồn bổ sung từ bên ngoài. Khi đó, nhập tịch từ giải pháp hỗ trợ có thể trở thành sự phụ thuộc.
Ông Avramovic vì thế tin cầu thủ bản địa vẫn phải là phần cốt lõi. Cầu thủ nhập tịch có thể giúp nâng chất lượng, nhưng không nên thay thế toàn bộ nền móng.
Đội tuyển mạnh phải bắt đầu từ CLB mạnh
Để lý giải quan điểm này, ông Avramovic nhắc tới Nhật Bản và Hàn Quốc. Hai nền bóng đá hàng đầu châu Á không xây dựng sức mạnh đội tuyển bằng một con đường ngắn, mà dựa vào hệ thống CLB chuyên nghiệp và đào tạo trẻ kéo dài nhiều năm.
“Nếu nhìn vào Nhật Bản và Hàn Quốc, họ xây dựng đội tuyển bằng cầu thủ trong nước. Họ làm được điều đó vì có những CLB chuyên nghiệp và mạnh. Khi các CLB tạo ra cầu thủ chất lượng, đội tuyển quốc gia tiến bộ và có kết quả là điều tự nhiên”, ông nói.
 |
| Theo Abramovic, nếu CLB sử dụng quá nhiều ngoại binh, cơ hội phát triển của cầu thủ nội và nguồn tuyển chọn cho đội tuyển quốc gia đều bị ảnh hưởng. |
Theo ông Avramovic, CLB mới là đơn vị sản xuất cầu thủ cho đội tuyển. Nếu nền bóng đá không có một hệ thống CLB đủ mạnh, mọi giải pháp ở cấp đội tuyển đều chỉ mang tính tạm thời.
“Cơ sở của mọi đội tuyển quốc gia là các CLB và công tác đào tạo trẻ. Điều đó có nghĩa một nền bóng đá cần những CLB mạnh và chuyên nghiệp”, ông nhấn mạnh.
Ngoài yếu tố chuyên môn, ông Avramovic còn đề cập tới một khía cạnh khác ít được nhắc tới: cảm giác của người hâm mộ.
Ông nhận định rằng đội tuyển quốc gia không chỉ là tập hợp những cầu thủ đủ điều kiện thi đấu. Đội bóng còn đại diện cho tinh thần, bản sắc và sự kết nối giữa người hâm mộ với nền bóng đá.
“Mỗi đội tuyển quốc gia, theo một cách nào đó, là tinh thần của một quốc gia. Cảm xúc của người hâm mộ rất quan trọng. Chúng ta xây dựng đội bóng để họ hạnh phúc và cảm thấy mình là một phần của đội tuyển. CĐV là cầu thủ thứ 12 trong mỗi trận đấu”, ông Avramovic chia sẻ.
Điều đó không có nghĩa cầu thủ nhập tịch khó được chấp nhận. Chiến thắng luôn có sức mạnh tạo ra sự kết nối. Tuy nhiên, về lâu dài, một đội tuyển vẫn cần duy trì mối liên hệ đủ lớn với hệ thống bóng đá trong nước.
Ông Abramovic cho rằng mỗi quốc gia có quyền chọn con đường riêng, tùy thuộc vào trình độ, điều kiện và nguồn lực của mình, miễn mọi quyết định phù hợp với quy định FIFA và pháp luật sở tại.
Ông cũng tin Đông Nam Á hoàn toàn có thể có đại diện dự World Cup trong tương lai. Singapore, Thái Lan, Malaysia, Việt Nam hay Indonesia đều có cơ hội nếu tiếp tục nâng chất lượng bóng đá của mình.
Song, con đường tới World Cup không thể chỉ dựa vào việc bổ sung những cầu thủ có sẵn từ bên ngoài. Nhập tịch có thể giúp một đội tuyển đi nhanh hơn, còn việc đi được bao xa và tồn tại ở đẳng cấp đó bao lâu vẫn phụ thuộc vào sức mạnh của chính hệ thống bóng đá trong nước.
Cuốn sách “Fear and Loathing in La Liga” của nhà báo thể thao nổi tiếng Sid Lowe, một chuyên gia về bóng đá Tây Ban Nha trên Guardian, xuất bản năm 2014, kể về những chuyện trong và ngoài sân cỏ xoay quanh các trận El Clasico xuyên suốt lịch sử.
