Tỷ phú Mark Zuckerberg khẳng định thế giới sẽ có nhiều việc làm hơn

Tỷ phú Mark Zuckerberg đưa ra dự đoán về thị trường lao động trong tương lai. Ảnh: Reuters.

Bất chấp những dự đoán u ám về sự sụt giảm số lượng việc làm trong tương lai, trong bài luận vừa đăng trên website của Meta trong tuần này, CEO của Meta, tỷ phú Mark Zuckerberg, hình dung tương lai sẽ chứng kiến sự thịnh vượng về kinh tế và tài chính.

Zuckerberg phản bác những dự đoán không mấy lạc quan về lĩnh vực việc làm do các CEO đồng nghiệp của ông đưa ra, như Dario Amodei của Anthropic hay Sam Altman của OpenAI.

Dự đoán lạc quan của Zuckerberg

Tỷ phú giàu thứ 6 thế giới với tài sản ròng 211 tỷ USD, cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là chất xúc tác tạo ra “sự dồi dào việc làm trong tương lai”. Theo ông, con người sẽ tiếp tục phát minh ra các sản phẩm và dịch vụ mới, kéo theo nhu cầu về những công việc mới.

Người tìm việc chuẩn bị trước buổi phỏng vấn tại một hội chợ việc làm ở Seoul, Hàn Quốc, ngày 12/7. Ảnh: Reuters.

Zuckerberg chỉ ra rằng có những nghề hiện đã trở nên phổ biến nhưng cách đây khoảng hai thập kỷ, không ai có thể hiểu đó là nghề gì. Có thể lấy dẫn chứng như nghề sáng tạo nội dung trên mạng xã hội, kỹ thuật viên xe điện, nhân viên vận hành trung tâm dữ liệu...

Tỷ phú 42 tuổi dự đoán trong tương lai sẽ xuất hiện hàng loạt nghề nghiệp mới, ví dụ: nhà thiết kế sản phẩm vật lý, nhà thiết kế trải nghiệm ảo, chuyên gia chăm sóc y tế cá nhân hóa...

Đầu năm nay, Meta cam kết đầu tư 115 triệu USD để xây dựng Học viện Lực lượng lao động Mỹ. Đây là chương trình đào tạo nhằm chuẩn bị nhân lực cho các vị trí kỹ thuật viên tại các trung tâm dữ liệu.

Chương trình kéo dài 5 tuần và được cung cấp miễn phí. Người hoàn thành khóa học được đảm bảo có việc làm tại một trong các trung tâm dữ liệu của Meta.

Dù phần lớn quan điểm của Zuckerberg về thị trường việc làm trong tương lai mang màu sắc lạc quan, ông vẫn thừa nhận quá trình chuyển đổi sẽ kéo theo nhiều khó khăn. Nếu tốc độ tự động hóa vượt quá khả năng phát triển kỹ năng mới của người lao động, tình trạng mất việc có thể tạo ra một “giai đoạn khó khăn” cho xã hội.

Sự gián đoạn này có thể trở nên nghiêm trọng nếu hoạt động đào tạo nâng cao kỹ năng cho người lao động không được tăng cường đầu tư.

Giáo dục đại học cần được chuẩn bị tốt hơn

Chuẩn bị lực lượng lao động cho nền kinh tế vận hành bằng AI đồng nghĩa với việc mở ra những con đường nghề nghiệp mới, đồng thời đặt ra những câu hỏi rộng hơn về cách lao động trẻ được giáo dục và đào tạo trong trường đại học.

Tỷ phú Zuckerberg, người từng từ bỏ học đại học tại Harvard, từ lâu cho rằng giáo dục đại học có thể khiến người trẻ gánh khoản nợ học phí đáng kể, nhưng người trẻ vẫn chưa được chuẩn bị sẵn sàng để làm việc khi họ chính thức bước vào thị trường lao động.

Zuckerberg tin rằng hành trình học tập của mỗi người trong tương lai, từ khi còn nhỏ cho tới khi đã đi làm, sẽ có nhiều đổi thay vì AI. Ảnh: Reuters.

“Nếu đại học chỉ đơn giản giống như một trải nghiệm xã hội và người học được trải nghiệm mà không gặp phải bất lợi gì, đó sẽ là một câu chuyện rất khác. Nhưng thực tế nhiều người trẻ đi học đại học phải chịu gánh nặng tài chính lớn, nhưng việc học vẫn chưa chuẩn bị cho họ những gì họ cần cho công việc sau này”, Zuckerberg từng nói trong một cuộc phỏng vấn hồi năm ngoái.

“Sẽ phải nhìn nhận lại, phải xác định lại xem giáo dục đại học như hiện nay đã hợp lý chưa. Trước đây, nếu ai đó dám nói công khai rằng không phải ai cũng cần đi học đại học, người đó giống như kẻ nổi loạn. Nhưng thực tế có rất nhiều công việc không đòi hỏi bằng đại học. Thực tế cũng cho thấy ngày càng nhiều thanh niên đồng tình với quan điểm này”, vị tỷ phú nói thêm.

Phân tích thị trường lao động hiện nay, Zuckerberg nhận định trong bài luận mới đăng tải: “Trái ngược với sự lo ngại về các công việc tri thức bị AI thay thế, chúng ta đang thiếu những lao động có tay nghề như thợ mộc, thợ điện, công nhân xây dựng... để đáp ứng nhu cầu phát triển cơ sở hạ tầng”.

Trong bài luận, Zuckerberg cũng phác họa những hình dung của ông về giáo dục cá nhân hóa trong tương lai. Cụ thể, mỗi người trưởng thành rồi đây sẽ có một trợ lý cá nhân hóa giúp họ có bằng cấp trong lĩnh vực mà họ yêu thích, trợ lý đó sẽ hỗ trợ họ với sự kiên nhẫn vô hạn, giúp họ học bất cứ điều gì họ muốn.

Trợ lý này biết chính xác cách dạy người dùng những kỹ năng nghề nghiệp mới, ngôn ngữ mới, hoặc bất cứ điều gì khiến người dùng quan tâm.

Học sinh cũng sẽ được AI hỗ trợ như một gia sư cá nhân hóa trong những lĩnh vực các em cần. Điều này hiện chỉ dành cho những học sinh có cha mẹ đủ khả năng chi trả cho “gia sư người thật”.

Theo Fortune, nếu tầm nhìn của Zuckerberg về tương lai là chính xác, AI có thể sẽ khiến giáo dục truyền thống cũng sắp phải trải qua nhiều đổi thay, để thích ứng với thực tế mới của thị trường lao động.