Vai trò trụ cột du lịch của hòn đảo lớn nhất Việt Nam

9 tháng của năm 2026, đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) đón hơn 8,5 triệu lượt khách, tăng 30,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, khách quốc tế đạt 1,93 triệu lượt, tăng hơn 60%. Doanh thu du lịch đạt gần 46.000 tỷ đồng, tăng 47,7% so với cùng kỳ và vượt khoảng 1% kế hoạch cả năm.

Kết quả này tiếp tục cho thấy vai trò động lực của Phú Quốc đối với kinh tế du lịch của An Giang, trong lúc hòn đảo chuẩn bị cho một cột mốc lớn hơn là đăng cai Hội nghị APEC 2027.

Đà tăng trưởng diễn ra trong bối cảnh Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên mới xác định Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng là 3 cực tăng trưởng du lịch, đồng thời định hướng từng bước đưa Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng mới của ngành.

"Bước chuyển quan trọng nhất của Phú Quốc trong giai đoạn tới không phải là từ một điểm đến có nhiều khách trở thành một điểm đến có nhiều khách hơn, mà là từ một điểm đến nghỉ dưỡng nổi tiếng trở thành một cực tăng trưởng du lịch có khả năng tạo ra giá trị và lan tỏa giá trị", ông Nguyễn Thành Quốc, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh An Giang, nói với Tri Thức - Znews.

Lợi thế khác biệt

Từ một điểm đến nghỉ dưỡng biển đảo nổi tiếng, Phú Quốc - hòn đảo lớn nhất Việt Nam - được định hướng từng bước trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp có sức cạnh tranh quốc tế và có khả năng thu hút các sự kiện quốc tế lớn. Theo ông Quốc, đảo ngọc hiện có một nền tảng quan trọng để bước vào một không gian phát triển mới, gồm:

• Tài nguyên biển đảo đặc sắc, cảnh quan, hệ sinh thái và không gian phát triển đa dạng.
• Hệ thống nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí, khách sạn, đô thị du lịch và dịch vụ tổng hợp đã được hình thành.
• Khả năng tiếp cận thị trường quốc tế của đảo ngày càng tốt hơn. Hội nghị APEC 2027 cũng được kỳ vọng tạo thêm cơ hội nâng cấp đồng bộ hạ tầng, dịch vụ, môi trường, chất lượng đô thị và năng lực tổ chức sự kiện.

Toàn cảnh hệ thống nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí, khách sạn tại Phú Quốc. Ảnh: Linh Huỳnh.

"Nhìn chung, lợi thế quan trọng nhất của Phú Quốc trong giai đoạn mới không nằm ở từng yếu tố riêng lẻ mà ở khả năng kết nối chúng thành một hệ sinh thái", ông Quốc nhấn mạnh.

Ông dẫn đề án "Phát triển du lịch tỉnh An Giang giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2035" xác định Phú Quốc là hạt nhân của nhóm sản phẩm biển đảo - nghỉ dưỡng - vui chơi giải trí - sự kiện và là "cực tăng trưởng quốc tế" của du lịch An Giang.

Từ góc độ cấu trúc phát triển điểm đến, TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, cho rằng Nghị quyết 26 xác định Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và định hướng phát triển Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng mới không chỉ dựa trên quy mô thị trường hay lượng khách hiện có.

Theo ông, cách tiếp cận này phản ánh một nguyên lý quan trọng của phát triển điểm đến hiện đại. Khi một hệ thống du lịch quốc gia muốn phát triển ở trình độ cao cần có những cực tăng trưởng với những chức năng khác nhau, cùng tạo thành một mạng lưới giá trị thay vì cạnh tranh theo cùng một mô hình.

"Một điểm đến dẫn dắt không nhất thiết phải là nơi có nhiều tài nguyên nhất, mà là nơi có khả năng tập hợp, tổ chức và khuếch đại các nguồn lực để tạo ra giá trị mới cho toàn hệ thống", ông Minh nói.

"3+1" cực tăng trưởng du lịch được xác định gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Phú Quốc. Ảnh: Hoài Bảo, Đinh Hà, Linh Huỳnh.

Trong cấu trúc đó, Phú Quốc là một trường hợp có logic phát triển khác biệt. Nếu Hà Nội phát huy vốn biểu tượng, TP.HCM tận dụng sức mạnh kinh tế, Đà Nẵng phát triển từ cụm trải nghiệm tích hợp, thì Phú Quốc có tiềm năng theo mô hình kinh tế đảo khép kín (enclave economics).

Đây là mô hình mà một số điểm đến quốc tế như Sentosa (Singapore), Bali (Indonesia) hay Macau (Trung Quốc) từng khai thác để tối ưu hóa chi tiêu nội vùng, hạn chế sự thất thoát giá trị ra bên ngoài.

"Đặc điểm địa lý của một đảo du lịch tạo ra khả năng tổ chức toàn bộ chuỗi giá trị trong một không gian tương đối kiểm soát được, gồm nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, mua sắm, ẩm thực, sự kiện, thể thao, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm biển đảo", ông Minh nhận định.

Từ lượng sang chất

Mục tiêu của Phú Quốc đến năm 2030 không chỉ hướng tới tăng trưởng lượng khách và doanh thu mà đặc biệt chú trọng nâng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 26.

Đằng sau 4 chỉ tiêu này là định hướng chuyển từ tăng trưởng chủ yếu dựa trên số lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng dòng khách và giá trị gia tăng. Đảo ngọc mong muốn mỗi du khách không chỉ đến mà còn ở lại lâu hơn, trải nghiệm sâu hơn và tạo ra giá trị lớn hơn.

"Đây chính là cách để các chỉ tiêu về khách, doanh thu, chi tiêu và lưu trú cùng hướng tới mục tiêu lớn hơn là nâng cao giá trị kinh tế của du lịch và sức lan tỏa của ngành đối với các lĩnh vực, không gian kinh tế khác", lãnh đạo Sở Du lịch An Giang cho hay.

Sân bay Phú Quốc đông nghẹt du khách quốc tế cuối năm 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Nghỉ dưỡng biển đảo cao cấp tiếp tục là sản phẩm cốt lõi của Phú Quốc. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng mới không chỉ đến từ việc phát triển thêm cơ sở nghỉ dưỡng mà nằm ở hệ sinh thái sản phẩm có giá trị gia tăng cao xung quanh hạt nhân này.

Các nhóm sản phẩm khác cũng được ưu tiên, với mỗi nhóm đảm nhận một vai trò riêng. Nếu MICE (du lịch kết hợp hội thảo) và sự kiện tạo hiệu ứng lan tỏa lớn; thì kinh tế đêm, mua sắm và giải trí kéo dài thời gian và không gian tiêu dùng; du thuyền, thể thao biển nâng giá trị của tài nguyên biển đảo; trong khi golf, wellness (sức khỏe), y tế và các sản phẩm cá nhân hóa tạo thêm những dòng khách chuyên biệt.

"Điều quan trọng là không phát triển các sản phẩm theo cách riêng lẻ, mà phải tích hợp thành các hành trình trải nghiệm", ông Quốc nói, lấy ví dụ một du khách có thể kết hợp nghỉ dưỡng với golf, du thuyền, thể thao biển, wellness, mua sắm và kinh tế đêm. Khách MICE có thể kết hợp hội nghị, nghỉ dưỡng, gala, golf và trải nghiệm biển đảo.

Phạm vi trải nghiệm cũng cần được mở rộng ra ngoài đảo, kết nối Phú Quốc với Châu Đốc - Núi Sam, Trà Sư và các vùng du lịch khác của tỉnh An Giang.

Du khách quốc tế nghỉ ngơi trên bãi biển Phú Quốc cuối năm 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Nút thắt

Sở Du lịch tỉnh An Giang đánh giá Phú Quốc không thiếu tiềm năng và cũng không thiếu những dự án lớn, song yêu cầu lớn nhất là gỡ từng "nút thắt", giúp toàn bộ hệ thống phát triển đồng bộ và nâng chất lượng tăng trưởng.

Thứ nhất, hạ tầng phải đi trước một bước, từ giao thông, hàng không, cảng biển, điện, nước đến xử lý nước thải, chất thải rắn, viễn thông, hạ tầng số và dịch vụ đô thị.

Thứ hai, quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư. Phú Quốc cần tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo, đồng thời tháo gỡ các vấn đề về quy hoạch, đất đai, bồi thường và giải phóng mặt bằng.

Thứ ba, môi trường và sức chịu tải của đảo. Đây phải được xem là điều kiện phát triển ngay từ đầu, bởi Phú Quốc không thể đánh đổi những tài nguyên tạo nên sức hấp dẫn của chính mình.

Du khách quốc tế đổ về Phú Quốc cuối năm 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Thứ tư, hệ sinh thái dịch vụ quốc tế, từ mua sắm, ẩm thực, y tế, giải trí, thể thao, du thuyền, golf, vận chuyển, tài chính đến nguồn nhân lực quốc tế. Đây là khoảng cách giữa "có những khu nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế" và "có một điểm đến đẳng cấp quốc tế".

Cuối cùng, nâng chất lượng thu hút đầu tư. Một dự án không chỉ được xem xét ở quy mô vốn mà còn phải được nhìn từ khả năng bổ sung sản phẩm mới, thu hút dòng khách mới, tạo việc làm chất lượng cao, tăng thời gian lưu trú và chi tiêu, liên kết doanh nghiệp địa phương, bảo vệ môi trường và tạo giá trị lan tỏa.

Nâng chuẩn "cao cấp"

Nghị quyết 26 định hướng phát triển mạnh phân khúc du lịch nghỉ dưỡng cao cấp. Với Phú Quốc, điều đó đòi hỏi trước hết phải nâng chuẩn của chính điểm đến. "Cao cấp" không chỉ là khách sạn 5 sao, biệt thự hay những công trình quy mô lớn mà phải được thể hiện trong toàn bộ hành trình trải nghiệm của du khách, ông Nguyễn Thành Quốc khẳng định.

Tuy nhiên, thu hút khách mới chỉ là một nửa bài toán. Nửa còn lại là tạo đủ lý do để khách ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và quay trở lại.

Ông Nguyễn Thành Quốc, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh An Giang

Trọng tâm là chuẩn hóa dịch vụ theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ, tiệm cận chuẩn quốc tế, đặc biệt nâng chất lượng nguồn nhân lực về nghiệp vụ, ngoại ngữ, giao tiếp quốc tế, văn hóa phục vụ và khả năng đáp ứng nhu cầu cá nhân hóa.

"Tuy nhiên, thu hút khách mới chỉ là một nửa bài toán. Nửa còn lại là tạo đủ lý do để khách ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và quay trở lại", ông Quốc nói.

Do đó, địa phương xác định phải đưa du khách từ không gian nghỉ dưỡng ra với mua sắm, ẩm thực, giải trí, kinh tế đêm, thể thao, chăm sóc sức khỏe, sự kiện và trải nghiệm văn hóa. Nói cách khác, Phú Quốc không chỉ cần thu hút khách du lịch cao cấp mà phải trở thành điểm đến có nhiều lý do để nhóm khách này ở lại.

Để các cực tăng trưởng không cạnh tranh

TS Dương Đức Minh cho rằng không nên nhìn "3+1" cực tăng trưởng dẫn dắt của ngành du lịch trong mối quan hệ cạnh tranh lẫn nhau. Một hệ thống du lịch mạnh không phải là hệ thống có nhiều điểm đến giống nhau, mà là nơi mỗi điểm đến có một bản sắc, một chức năng riêng và cùng bổ sung cho nhau.

Một hệ thống du lịch mạnh không phải là hệ thống có nhiều điểm đến giống nhau, mà là nơi mỗi điểm đến có một bản sắc, một chức năng riêng và cùng bổ sung cho nhau.

TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch

Theo cách tiếp cận này, Hà Nội dẫn dắt nhờ chiều sâu văn hóa và giá trị biểu tượng; TP.HCM phát huy thế mạnh từ năng lực kinh tế và hội nhập; Đà Nẵng dựa trên mô hình trải nghiệm tích hợp; còn Phú Quốc nổi bật với năng lực nghỉ dưỡng đảo cao cấp.

"Khi mỗi điểm đến tích lũy được một bản sắc riêng biệt, hình thành từ sự cộng hưởng giữa tài nguyên, hạ tầng, con người và ký ức du khách, chúng ta mới tạo ra được những điểm đến có khả năng cạnh tranh dài hạn trên bản đồ du lịch toàn cầu", chuyên gia nhấn mạnh.

Toàn cảnh hệ thống nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí, khách sạn tại Phú Quốc. Ảnh: Linh Huỳnh.

Từ góc nhìn của Sở Du lịch tỉnh An Giang, khi giải quyết được những bài toán về hạ tầng, môi trường, dịch vụ, sản phẩm và chất lượng thu hút đầu tư, Phú Quốc sẽ không chỉ là một đảo ngọc nổi tiếng trên bản đồ du lịch, mà từng bước trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp, cửa ngõ quốc tế và cực tăng trưởng mới của ngành.

"Phú Quốc có khả năng kết nối và lan tỏa giá trị tới các vùng du lịch của An Giang, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và rộng hơn là đóng góp vào năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam", ông Quốc nói.