|
Chuyến bay cuối cùng của Lufthansa bằng Airbus A340-600 ngày 18/10 đã khép lại hành trình 23 năm khai thác dòng máy bay này của hãng hàng không Đức. Tại Sân bay Quốc tế Washington Dulles (Mỹ), hàng loạt người đam mê hàng không tập trung bên cửa kính để chứng kiến chiếc máy bay 17 năm tuổi mang số hiệu D-AIHW chuẩn bị rời đi.
Một số người còn chụp ảnh cùng phi hành đoàn, mặc áo phông tự thiết kế và mang bánh đến tặng tổ bay để đánh dấu sự kiện.
“Thật đáng buồn. Đây là một chiếc máy bay có ngoại hình đầy uy lực”, Chris Godenschwege, người bay từ Berlin đến Washington để tham gia chuyến cuối cùng trở về Frankfurt, chia sẻ.
Sự đón nhận cuồng nhiệt cho thấy sức hút đặc biệt của A340-600, mẫu máy bay thường bị xem là thất bại thương mại vì tiêu hao nhiên liệu lớn và nhanh chóng bị các đối thủ vượt mặt.
Thiết kế độc đáo, nhiều đặc điểm khác thường
Khi ra mắt vào tháng 8/2002, A340-600 sở hữu thân dài 75,3 m, trở thành máy bay chở khách thương mại dài nhất thế giới. Kỷ lục này được giữ trong 8 năm, trước khi Boeing 747-8 Intercontinental ra đời với chiều dài nhỉnh hơn khoảng 1,5 m.
Kích thước vượt trội khiến A340-600 cần những điều kiện khai thác đặc biệt. Máy bay được trang bị hệ thống hỗ trợ quan sát phía sau để phi công kiểm soát môi trường xung quanh khi di chuyển trên sân đỗ. Các sân bay cũng phải bảo đảm đường lăn và đường băng phù hợp với kích thước của máy bay.
 |
| Khi ra mắt vào năm 2002, A340-600 là máy bay chở khách thương mại dài nhất thế giới. Ảnh: Reuters. |
Trong những năm cuối vòng đời, khi số lượng A340-600 hoạt động ngày càng ít, các máy bay của Lufthansa thậm chí thường phải mang theo thanh kéo riêng, phòng trường hợp sân bay điểm đến không có thiết bị tương thích.
Dù vậy, ngoại hình thuôn dài, sải cánh rộng cùng 4 động cơ Rolls-Royce Trent 500 vẫn khiến dòng máy bay này được nhiều người ngưỡng mộ.
Một điểm đặc biệt khác nằm ở khoang vệ sinh được bố trí dưới sàn máy bay, trong khu vực thường dành cho hàng hóa. Thiết kế này giúp giải phóng không gian trong khoang hành khách để bổ sung ghế ngồi, đồng thời khiến A340-600 gắn với những câu chuyện hài hước về “Mile High Club” - cách gọi những người quan hệ tình dục trên máy bay.
“A340-600 thực sự là một chiếc máy bay đặc biệt. Vào thời điểm ra mắt, đây là máy bay dài nhất thế giới”, cơ trưởng Francesco Sciortino, thành viên ban lãnh đạo Lufthansa Group và người điều khiển chuyến bay cuối cùng, chia sẻ. Theo ông, Lufthansa đã khai thác dòng máy bay này suốt 23 năm, phục vụ hơn 40 triệu hành khách trên toàn cầu.
Canh bạc thất bại của Airbus
Airbus phát triển A340-600 với kỳ vọng đáp ứng nhu cầu về máy bay cỡ lớn có khả năng bay đường dài. China Eastern, Iberia, South African Airways và Virgin Atlantic nằm trong số những hãng đặt mua mẫu máy bay này. Virgin Atlantic khai thác chuyến bay thương mại đầu tiên vào năm 2002.
Tuy nhiên, A340-600 chưa bao giờ đạt doanh số lớn. Theo dữ liệu của công ty phân tích hàng không Cirium, đội bay toàn cầu đạt đỉnh chỉ 95 chiếc vào năm 2009.
Nguyên nhân chính là sự thay đổi trong lựa chọn của các hãng hàng không. Khi A340-600 xuất hiện, Boeing cũng đưa ra thị trường 777-300 và phiên bản tầm bay xa hơn 777-300ER. Các mẫu máy bay này có sức chứa tương đương nhưng sử dụng hai động cơ, giúp tiết kiệm nhiên liệu hơn đáng kể.
Boeing sau đó bán được hàng trăm chiếc 777 phiên bản thân dài, đưa dòng máy bay này trở thành một trong những sản phẩm bán chạy nhất của hãng.
 |
| Airbus A340-600 bị xem là thất bại thương mại vì ngốn nhiên liệu. Ảnh: Reuters. |
Trong khi đó, A340-600 dần bị loại khỏi đội bay của nhiều hãng hàng không. China Eastern ngừng khai thác chiếc cuối cùng vào năm 2015; Iberia và Virgin Atlantic nối bước vào năm 2020, còn South African Airways duy trì hoạt động đến năm 2021.
Dù không thành công về thương mại, A340 vẫn có vai trò trong quá trình phát triển của Airbus. Pierre Sparaco, cựu trưởng văn phòng Paris của tạp chí Aviation Week, từng nhận định dòng máy bay này đóng vai trò quan trọng giúp Airbus trở thành một thế lực trên thị trường hàng không toàn cầu. A340 cũng góp phần đặt nền móng cho A380, mẫu máy bay hai tầng đi vào khai thác năm 2007.
Tương lai thuộc về máy bay hai động cơ
Theo Cirium, hãng Conviasa của Venezuela và Mahan Air của Iran vẫn khai thác một số chiếc A340-600. Bốn máy bay cuối cùng của Lufthansa đã được đưa đến Düsseldorf để lưu kho và có thể được một hãng hàng không thuê chuyến tiếp nhận trước khi kết thúc vòng đời.
Lufthansa dự kiến thay thế A340-600 bằng Airbus A350-1000, chiếc đầu tiên dự kiến được bàn giao vào tháng 12, cùng Boeing 777-9, mẫu máy bay bị trì hoãn kéo dài và dự kiến xuất hiện vào năm 2027.
Hai dòng máy bay mới tiết kiệm nhiên liệu hơn đáng kể, đồng thời được trang bị các tiện nghi hiện đại dành cho hành khách.
 |
| Dòng A340-600 chuẩn bị rời khỏi bầu trời dù vẫn sở hữu cộng đồng người hâm mộ trung thành. Ảnh: Reuters. |
Xu hướng chuyển sang máy bay hai động cơ cũng đang diễn ra với A380 và những chiếc Boeing 747 còn hoạt động. Máy bay hai động cơ hiện có khả năng thực hiện các chuyến bay đường dài tương đương, thậm chí vượt trội, so với nhiều mẫu bốn động cơ, trong khi chi phí vận hành thấp hơn. Đây là lợi thế quan trọng với các hãng hàng không, nhất là khi giá nhiên liệu hàng không vượt 4 USD/gallon.
“Tương lai thuộc về máy bay hai động cơ”, cơ trưởng Sciortino nhận định.
Dù vậy, A340-600 vẫn có một cộng đồng người hâm mộ trung thành. Bryn Jennings, người bay từ Anh đến Mỹ để tham gia chuyến cuối cùng, gọi đây là trải nghiệm đầy cảm xúc.
“Được góp mặt trên chuyến bay cuối cùng là một đặc ân”, ông nói.
Trước khi hạ cánh tại Frankfurt, cơ trưởng Sciortino gửi lời chia tay dòng máy bay đã đồng hành cùng Lufthansa suốt hơn hai thập kỷ: “Gửi A340-600, cảm ơn vì 23 năm tuyệt vời”.
Sách hay về hàng không
The Great Air Race - John Lancaster kể câu chuyện về những người đã đánh đổi mạng sống của mình để ngày nay chúng ta có thể xách vali lên, bay từ nước này sang nước khác.
Trong cuốn sách, tác giả giới thiệu với độc giả những cảnh tượng xa lạ với các chuyến bay ngày nay. Máy bay tham gia cuộc đua không có phanh hoặc dù. Các cụm từ mô tả kịch tính như “một màng lửa cuộn phía sau động cơ” xuất hiện trong hàng chục đoạn, xuyên suốt cuốn sách.
