Vì sao cổ phiếu Apple vẫn đắt giá dù không chạy đua AI?

Chiếc iPhone màn hình gập vừa trình làng với giá khởi điểm 1.999 USD - mức giá chưa từng có với điện thoại Apple. Thế nhưng, giá cổ phiếu của hãng thậm chí còn đắt đỏ hơn thế.

Với hệ số P/E lên tới 36 lần lợi nhuận dự phóng năm tới, mức định giá của Apple đã chạm đỉnh kể từ thời kỳ đầu của iPhone - giai đoạn công ty còn tăng trưởng bứt phá.

Mùa hè này, Apple đã xác lập và duy trì khoảng cách định giá áp đảo so với các gã khổng lồ khác: Microsoft (25), Alphabet (26), Amazon (27), Nvidia (18) và Meta (21). Trong nhóm "Magnificent Seven", chỉ duy nhất Tesla có định giá P/E cao hơn, nhưng do lợi nhuận của hãng xe điện này đang bị sụt giảm.

Theo Reuters, Magnificent Seven là cụm từ chỉ 7 tập đoàn công nghệ lớn nhất và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất trên thị trường chứng khoán Mỹ cũng như toàn cầu, gồm Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia và Tesla.

Trước cuối năm 2025, Apple chưa từng chạm tới ngôi đầu về định giá, dù chỉ trong ngắn hạn. Suốt nhiều năm, định giá của hãng luôn bị kìm hãm bởi tâm lý e ngại vị thế thống trị mảng phần cứng rồi sẽ sớm lụi tàn, như bài học xương máu của Nokia hay BlackBerry. Sau đó, tốc độ tăng trưởng của hãng cũng bị đánh giá là chậm so với mặt bằng chung của giới công nghệ.

Tình hình hiện nay vẫn đúng. Thị trường dự báo lợi nhuận của Apple chỉ tăng trưởng ở mức tiệm cận hai chữ số trong vài năm tới, lép vế hơn hẳn các đối thủ. Hãng cũng đang căng mình trước nhiều áp lực mới, nổi bật là chi phí đầu vào leo thang và mảng dịch vụ dần giảm tốc. Ấy thế mà, định giá cổ phiếu Apple vẫn liên tục đứng đầu. Nguyên do từ đâu, Financial Times đặt câu hỏi.

Khi sự chậm chân biến thành lợi thế

Lý giải diễn biến thị trường chứng khoán giống nghệ thuật hơn là khoa học, nhưng Financial Times đã đưa ra một góc nhìn có cơ sở: Định giá của Apple phản ánh cơn khát của giới đầu tư với những cổ phiếu công nghệ không bị phụ thuộc quá sâu vào làn sóng AI.

“Apple thường đóng vai trò là 'vịnh tránh bão' khi khẩu vị rủi ro của thị trường thay đổi”, David Vogt - chuyên gia phân tích tại UBS - nhận định. Một hai năm trước, khi cơn sốt AI lên đỉnh điểm, Apple hoàn toàn không hề hào hứng tới vậy.

“Mọi chuyện thay đổi khi giới đầu tư bắt đầu hoài nghi liệu việc đổ hàng tỷ USD vốn đầu tư cho các đơn vị phát triển mô hình AI có thực sự là nước đi hiệu quả”, ông Vogt nói. Về cơ bản, Apple chọn đứng ngoài cuộc đua đốt tiền vào AI.

Apple dường như đi theo hướng "chậm mà chắc" trong cuộc đua AI. Ảnh: Reuters.

Theo AI News, trong khi hầu hết công ty công nghệ chạy đua để tung ra các tính năng AI nhanh nhất có thể, Apple làm ngược lại. Cho đến tận tại WWDC giữa năm 2025, Apple mới hé lộ kế hoạch tích hợp sâu các tính năng thông minh mới và ngữ cảnh cá nhân cho Siri thông qua Apple Intelligence, nhưng tính năng này không phổ biến tới mọi người dùng ngay tại thời điểm đó.

Đối với một số người, sự chậm trễ này cho thấy Apple tụt hậu. Ở thời điểm đó, OpenAI đã triển khai GPT-4.0, Google đang tích hợp Gemini vào Android, và Microsoft đã đưa Copilot vào Office, Windows và nhiều nội dung khác. So với điều đó, Apple có vẻ chậm chạp.

Apple thường không tung phần mềm lỗi. Từ lâu, hãng này nổi tiếng với việc chờ tới khi một sản phẩm hoàn thiện hoàn toàn mới phát hành. Sự thận trọng đó có thể gây khó chịu, nhưng nhờ đó tránh được kịch bản tồi tệ hơn: Cung cấp cho người dùng những công cụ hoạt động theo kiểu chắp vá.

Do đó, ngay cả trước làn sóng lo ngại về rủi ro hiện hữu từ các mô hình AI tiên tiến có khả năng tự cải thiện, thị trường đã phát tín hiệu không mặn mà với các khoản đầu tư liên quan đến AI bằng cách rót dòng vốn trú ẩn vào Apple.

Việc các CEO trong ngành AI thừa nhận họ có thể mất quyền kiểm soát công nghệ của chính mình - ngay đúng thời điểm chuẩn bị rục rịch niêm yết cổ phiếu ra công chúng - càng khiến giới đầu tư đứng ngồi không yên. Tuy nhiên, sức hút của Apple không chỉ đến từ việc hãng né tránh được những rủi ro AI. Hãng đang bán một thứ mà thị trường ngày càng khan hiếm: Niềm tin.

"Không ai truy cập được dữ liệu của bạn, kể cả chúng tôi"

Bảo mật riêng tư từ lâu đã là quân bài chiến lược, nền tảng bán hàng cốt lõi của Apple. Cựu CEO Tim Cook chưa từng bỏ lỡ cơ hội xuất hiện công khai nào mà không nhấn mạnh cam kết bảo vệ dữ liệu người dùng, kể cả trước chính Apple. Tiếp nối truyền thống đó, tân CEO John Ternus cũng mở đầu sự kiện ra mắt sản phẩm mới bằng thông điệp tương tự.

Apple Intelligence - bộ công cụ AI tích hợp trên thiết bị - ưu tiên xử lý dữ liệu ngay trên máy (on-device), và chỉ dùng đến Private Cloud Compute được mã hóa khi cần sức mạnh tính toán lớn hơn. Điều này trái ngược hoàn toàn với nhiều công ty khác, coi dữ liệu người dùng là tài nguyên để thu thập và phân tích.

Chiến lược này đã phát huy hiệu quả tuyệt vời trong việc duy trì độ trung thành của khách hàng Apple. Người dùng iPhone hầu như không bao giờ chuyển sang các thương hiệu khác. Niềm tin chính là mắt xích còn thiếu với các công ty AI, cũng là yếu tố họ cần xây dựng nếu muốn đáp ứng những kỳ vọng cao ngất ngưởng từ Phố Wall.

Bảo mật riêng tư từ lâu đã là nền tảng bán hàng cốt lõi của Apple. Ảnh: Reuters.

Niềm tin được xây dựng dựa trên tinh thần trách nhiệm. Thế nhưng, từ gã khổng lồ như Google đến các đơn vị phát triển mô hình như OpenAI hay Anthropic, tất cả đều né tránh hoặc chưa nhận trách nhiệm về mình.

Ở kỷ nguyên Internet, Apple đưa ra lời hứa chắc nịch: “Dữ liệu của bạn sẽ an toàn”. Ngược lại, các công ty AI thậm chí không dám đảm bảo sản phẩm của họ sẽ nằm trong tầm kiểm soát hoặc không gây hại cho người dùng. Thay vào đó, họ đẩy quả bóng trách nhiệm sang bên thứ ba, cho rằng toàn ngành, tổ chức độc lập hay chính phủ phải có biện pháp siết chặt quản lý.

Financial Times cho rằng bức thư kêu gọi toàn ngành "tạm dừng" phát triển của CEO Anthropic Dario Amodei giống động thái san sẻ áp lực sang dư luận hơn là dũng cảm nhận trách nhiệm cho sự an toàn của sản phẩm mình làm ra. Chừng nào các công ty AI chưa thể cam kết như cách Apple đã làm với quyền riêng tư, niềm tin vẫn sẽ là thứ xa xỉ.

Dẫu vậy, không có gì đảm bảo vị thế vượt trội của Apple sẽ vững bền trong kỷ nguyên AI. Mục tiêu của hãng là biến các thiết bị thành nền tảng tối ưu nhất cho các dịch vụ AI. Để đạt được mục tiêu đó mà không ngốn hàng trăm tỷ USD tự xây hạ tầng, Apple đành nhờ cậy các mô hình nền tảng chạy trên hạ tầng của Google.

Cái bắt tay này đồng nghĩa với việc Apple chấp nhận mất đi quyền kiểm soát tuyệt đối. Liệu hãng có thể vừa mang lại trải nghiệm mượt mà, vừa giữ trọn cam kết riêng tư hay không vẫn là dấu hỏi lớn.

Apple thường được ví như "khu vườn có tường bao quanh", nơi trải nghiệm người dùng được chăm chút tỉ mỉ. Tuy nhiên, AI lại không ưa những bức tường ngăn cách. Vì vậy, trong khi các công ty AI nên học hỏi mô hình xây dựng lòng tin của Apple, chính mô hình của Apple cũng sẽ cần phải thay đổi.