Vì sao cổ phiếu Unitree tăng 629%, gây sốt ngày chào sàn Thượng Hải?

Người dân xem robot hình người nhảy múa tại gian hàng của Unitree trong Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới ở Thượng Hải ngày 17/7. Ảnh: Reuters.

Cổ phiếu mở cửa ở mức 1.100 nhân dân tệ (163 USD), cao hơn nhiều so với giá IPO 150,8 nhân dân tệ. Màn chào sàn diễn ra chỉ một tuần sau khi Unitree huy động khoảng 900 triệu USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, Reuters đưa tin.

Đợt niêm yết của Unitree ghi nhận nhu cầu vượt trội từ các nhà đầu tư cá nhân với tỷ lệ đăng ký gấp hơn 5.500 lần lượng cổ phiếu phát hành. Tổng giá trị đơn đặt hàng đạt 8,1 nghìn tỷ NDT (1,2 nghìn tỷ USD), theo tính toán của Bloomberg, vượt qua kỷ lục 7,1 nghìn tỷ NDT của hãng sản xuất chip nhớ CXMT hồi tháng 7.

Đợt niêm yết cũng trùng thời điểm Hội nghị Robot Thế giới khai mạc tại Bắc Kinh, nơi các doanh nghiệp Trung Quốc giới thiệu loạt công nghệ và sản phẩm robot mới.

Sức hút kỷ lục của Unitree

Theo nhà phân tích Kangyuxiao Li của Morningstar, việc Unitree lên sàn giúp nhà đầu tư đại lục tiếp cận trực tiếp một trong những doanh nghiệp hàng đầu ngành robot, đồng thời có thể trở thành cơ sở tham chiếu cho định giá các công ty robot trong những thương vụ IPO tương lai.

Unitree là doanh nghiệp robot hình người đầu tiên được niêm yết trên một sàn chứng khoán đại lục. Công ty huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ (NDT) (khoảng 905 triệu USD) bằng cách bán 40,45 triệu cổ phiếu, tương đương 10% vốn sau phát hành, qua đó được định giá khoảng 61 tỷ NDT (khoảng 9 tỷ USD) theo giá IPO.

Đợt IPO thu hút sự quan tâm đặc biệt lớn. Gần 9,8 triệu tài khoản nhà đầu tư cá nhân đăng ký mua chỉ 9,7 triệu cổ phiếu dành cho nhà đầu tư trực tuyến, khiến tỷ lệ phân bổ cuối cùng chỉ còn 0,018%.

Robot hình người Unitree Robotics G1 tại Triển lãm Ngành Robot Thông minh Thể hóa ở Thượng Hải vào ngày 12/8. Nhiếp ảnh gia: Bloomberg.

Khoảng 20% lượng cổ phiếu chào bán được phân bổ cho các nhà đầu tư chiến lược, trong đó có startup AI DeepSeek, một phương tiện đầu tư liên kết với Tencent và các doanh nghiệp nhà nước lớn như China National Petroleum, China Southern Power Grid và China Telecom.

Unitree dự kiến tận dụng thế mạnh AI của DeepSeek và Tencent để phát triển các mô hình trí tuệ hiện thực hóa cho robot. Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp nhà nước sẽ thúc đẩy ứng dụng sản phẩm của Unitree tại các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và hệ thống điện.

Sức hút của Unitree diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang đặt cược mạnh vào robot hình người. Morgan Stanley hồi tháng 6 nâng dự báo số robot hình người được xuất xưởng tại Trung Quốc trong năm nay lên 50.000 chiếc, gần gấp đôi dự báo trước đó là 28.000 chiếc, CNBC cho biết.

Ngân hàng này ước tính thị trường robot hình người Trung Quốc sẽ tăng từ khoảng 2 tỷ USD năm nay lên 15 tỷ USD vào năm 2030. Các dự án thử nghiệm cũng được kỳ vọng chuyển sang triển khai rộng hơn trong nửa cuối năm.

Unitree ghi nhận doanh thu 1,7 tỷ NDT (252 triệu USD) năm 2025, tăng hơn 4 lần so với năm trước. Robot hình người đóng góp khoảng 868 triệu NDT (129 triệu USD), vượt doanh thu 698 triệu NDT (104 triệu USD) từ robot bốn chân, theo SCMP.

Công ty bán được 5.215 robot hình người và 23.037 robot bốn chân trong năm ngoái. Thị trường nước ngoài đóng góp hơn 40% doanh thu. Trong quý I/2026, doanh thu đạt 423 triệu NDT (62,7 triệu USD), tăng 68,5% so với cùng kỳ.

Unitree cho biết đến tháng 7 đã sản xuất khoảng 18.000 robot hình người thuộc nhiều mẫu. Ngay trước khi lên sàn, công ty giới thiệu mẫu Superman, có khả năng bật nhảy 2 m từ tư thế đứng và đạt tốc độ chạy tối đa 12,66 m/giây.

Unitree ra mắt robot phá kỷ lục nhảy cao và chạy nhanh của con người. Ảnh: Unitree Robotics.

Theo bản cáo bạch, đợt IPO định giá Unitree ở mức tương đương 35,89 lần doanh thu. Con số này cao hơn đáng kể mức khoảng 20 lần của một số doanh nghiệp cùng ngành đang niêm yết tại Hong Kong như UBTech Robotics và Shenzhen Dobot.

“Ngay ở mức giá IPO, định giá của Unitree đã phản ánh những kỳ vọng khá lạc quan”, Bo Ben, CEO Lam Harmo Capital, nhận định.

Tuy nhiên, giới đầu tư đang quan tâm ngày càng nhiều đến AI đứng sau robot thay vì chỉ khả năng vận động, theo Bloomberg. Ông Ben cho rằng giá trị dài hạn của Unitree sẽ phụ thuộc vào việc công ty có thể chuyển lợi thế phần cứng thành năng lực AI hay không.

Unitree dự kiến dành khoảng 4,2 tỷ NDT (623 triệu USD) từ nguồn vốn IPO cho phát triển mô hình AI hiện thân, nghiên cứu robot hình người, phát triển sản phẩm mới và mở rộng sản xuất.

Vì sao Trung Quốc đặt cược lớn vào robot hình người?

Bắc Kinh xác định robot hình người là ngành công nghiệp chiến lược hướng tới bước đột phá trong giai đoạn tới. Giới khởi nghiệp tại cả Trung Quốc và Mỹ cùng chung nhận định rằng lĩnh vực này chỉ còn cách "thời điểm ChatGPT" vài năm - mốc đánh dấu robot đạt đủ trí thông minh để hiểu thế giới vật lý và tự vận hành các tác vụ phức tạp.

Robot AlphaBot phục vụ kem cho khách tham quan tại Triển lãm Robot Thế giới ở Bắc Kinh ngày 19/8. Sản phẩm do AI2 Robotics phát triển, vận hành trên mô hình AI riêng. Ảnh: Bloomberg.

Thông qua công nghệ này, Trung Quốc mục tiêu củng cố vị thế dẫn đầu trong ngành chế tạo tiên tiến. Chính phủ đã phát động chiến dịch mở rộng quy mô triển khai robot trong hệ sinh thái sản xuất, với mục tiêu đưa hơn 10.000 robot vào các nhà máy ngay trong năm nay.

Một yếu tố khác thúc đẩy tiến trình này là nguy cơ thiếu hụt lao động do tỷ lệ sinh giảm và xu hướng lực lượng lao động trẻ hạn chế tham gia các công việc nhà máy mang tính lặp lại.

Dù công nghệ đã đạt những bước tiến đáng kể trong việc thực hiện các thao tác như vặn ốc, gấp quần áo hay pha cà phê, ngành công nghiệp này nhìn chung vẫn ở giai đoạn đầu. Việc tối ưu hóa độ khéo léo, khả năng cân bằng và độ ổn định để robot vận hành độc lập trong dây chuyền sản xuất hay môi trường sinh hoạt vẫn là bài toán kỹ thuật lớn.

Thách thức chính nằm ở việc mô phỏng bàn tay con người với đầy đủ linh hoạt trong không gian cơ khí hạn chế, đồng thời đảm bảo trọng lượng và kiểm soát nhiệt độ. Bên cạnh đó, việc phát triển "bộ não" AI kết hợp xử lý hình ảnh và ngôn ngữ để robot tự đưa ra quyết định thay vì vận hành theo kịch bản lập trình sẵn vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Theo dữ liệu từ Smart Analytics Global do Bloomberg dẫn lại, khoảng 97% doanh số robot hình người toàn cầu hiện đến từ các nhà cung cấp Trung Quốc. Các doanh nghiệp như Unitree, AgiBot hay UBTech đang duy trì quy mô thương mại hóa vượt xa các đối thủ Mỹ như Tesla, Figure AI hay Agility Robotics.

Lợi thế của các nhà sản xuất Trung Quốc dựa trên hệ sinh thái sản xuất nội địa hoàn chỉnh. Việc dễ dàng tiếp cận nguồn cung linh kiện tại chỗ giúp các startup rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm so với các doanh nghiệp Mỹ vốn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng ngoài nước. Đồng thời, tốc độ đưa robot vào thử nghiệm thực tế tại các nhà máy với quy mô hàng trăm đến hàng nghìn đơn vị đang giúp Trung Quốc tích lũy dữ liệu vận hành nhanh hơn.

Công ty có robot biết kungfu, leo tường đặt cược vào IPO 9 tỷ USD Unitree, hãng robot hình người nổi tiếng của Trung Quốc, đang lên sàn Thượng Hải trong nỗ lực chứng minh công nghệ này có thể trở thành ngành kinh doanh lớn. 07:40 9/8/2026