Gần đây, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng gây chú ý khi giới thiệu những hình ảnh đầu tiên của Thế giới trần trụi, dự án hoạt hình được thực hiện với sự hỗ trợ của AI và hướng tới phát hành ngoài rạp. Phim xoay quanh Koo, một chú gà tre vô tình lạc vào khu chăn nuôi công nghiệp hiện đại, nơi những con vật sống trong niềm tin rằng mình đang được chuẩn bị để đến “Thiên Đường”. Nguyễn Quang Dũng cho biết đây là ý tưởng anh đã nghĩ đến từ thời còn trẻ, nhưng khi ấy chưa có điều kiện để hiện thực hóa.

Tuy nhiên, ngay sau khi trailer được công bố, Thế giới trần trụi nhận về nhiều ý kiến trái chiều. Tranh luận nhanh chóng lan từ mạng xã hội sang giới làm nghề, khi một số họa sĩ, người làm hoạt hình và điện ảnh lên tiếng về dự án. Nguyễn Quang Dũng sau đó đã giải thích về lựa chọn sử dụng AI, nhưng phản ứng quanh bộ phim vẫn chưa lắng xuống. Thậm chí, trang cá nhân của nam đạo diễn còn đón nhận làn sóng công kích với nhiều lời lẽ gay gắt.

Hình ảnh thiếu đồng đều, thống nhất

Thực tế, những hình ảnh đầu tiên của Thế giới trần trụi vẫn cho thấy sức hút nhất định. Trailer có màu sắc khá lạ, nhiều khung hình bắt mắt, trong khi câu chuyện về một chú gà tre vô tình bước vào thế giới chăn nuôi công nghiệp cũng dễ tạo tò mò. Motif nhân vật ngây thơ dần khám phá sự thật phía sau một thế giới tưởng như hoàn hảo vốn quen thuộc, song khi được đặt trong xã hội loài gà, với cuộc sống đã được sắp đặt sẵn, câu chuyện vẫn có đủ chất liệu để tạo sự thú vị.

Dù vậy, phần hình ảnh lại bộc lộ sự chênh lệch khá rõ về mức độ hoàn thiện. Koo được chăm chút kỹ, từ lớp lông có độ tơi đến vùng da quanh mắt, mỏ hay mào đều được xử lý nhiều chi tiết. Trong khi đó, nhiều nhân vật xuất hiện xung quanh lại đơn giản hơn hẳn, với bề mặt khá phẳng và ít biến đổi. Việc nhân vật trung tâm được ưu tiên hơn vốn không bất thường, nhưng khoảng cách ở đây đôi lúc khá lớn, khiến Koo và dàn nhân vật phụ tạo cảm giác như được xử lý theo hai chuẩn hình ảnh khác nhau.

Những hình ảnh đầu tiên của phim có độ hoàn thiện thiếu đồng đều giữa nhân vật, bối cảnh và các cảnh quay.

Ngay bản thân Koo cũng chưa giữ được diện mạo thật sự ổn định xuyên suốt trailer. Nhân vật vẫn đủ đặc trưng để khán giả nhận ra, nhưng tỷ lệ cơ thể và một số đường nét thay đổi khá rõ qua từng cảnh. Có lúc phần cổ dài và mảnh, sang cảnh khác lại dày hơn; hình dáng mỏ, mào hay thân hình cũng không hoàn toàn nhất quán.

Sự chênh lệch tương tự xuất hiện ở phần bối cảnh. Một số khung hình về thành phố, máy móc hay nhà hàng được dựng khá dày chi tiết, với nhiều lớp ánh sáng và bề mặt được xử lý kỹ. Nhưng ở những không gian khác, hình ảnh lại trở nên bóng, sạch và đơn giản hơn đáng kể.

Đây cũng là điểm khiến trailer đôi lúc tạo cảm giác thiếu liền mạch, thậm chí gây khó chịu với những khán giả khó tính. Từng khung hình riêng lẻ vẫn có thể bắt mắt, nhưng khi đặt cạnh nhau, sự chênh lệch về mức độ hoàn thiện và cách thể hiện khiến một số cảnh có cảm giác như đến từ những tác phẩm khác nhau, thay vì cùng thuộc về một thế giới hoạt hình thống nhất.

Vì sao gây tranh cãi?

Thực tế, Thế giới trần trụi đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều không chỉ bởi việc Nguyễn Quang Dũng lựa chọn AI làm công cụ sản xuất. Một phần tranh luận còn đến từ chính diện mạo của bộ phim, khi nhiều chi tiết trong trailer gợi nhớ đến những phong cách hoạt hình vốn đã quen thuộc với khán giả.

Trong số đó, hình ảnh các nhân vật gà là phần gây tranh luận nhất, đặc biệt ở cách xử lý khuôn mặt và biểu cảm. Phần miệng với hàm răng kiểu người khá gần với phong cách tạo hình trong Chicken Run của Aardman, trong khi một số đường nét khác lại khiến người xem liên tưởng đến Surf's Up, Moana hay Chicken Little. Tổng thể nhân vật với hình khối tròn trịa, màu sắc và bề mặt cũng mang nhiều nét quen thuộc của hoạt hình Disney/Pixar.

Gà răng người được biết đến là phong cách của studio Aardman (phim Chicken Run).

Thực tế, việc một bộ phim hoạt hình chịu ảnh hưởng từ những tác phẩm đi trước vốn không phải điều bất thường, bởi phong cách tạo hình vẫn thường xuyên được kế thừa và biến đổi. Song ở Thế giới trần trụi, những nét quen thuộc xuất hiện khá nhiều ngay từ trailer, trong khi ngôn ngữ hoạt hình của bộ phim chưa được thể hiện rõ.

Sự liên tưởng tới Chicken Run càng đáng chú ý khi đặt cạnh cách hai bộ phim được thực hiện. Tác phẩm của Aardman sử dụng stop-motion, một dạng thức hoạt hình nổi tiếng vì sự kỳ công, tốn nhiều thời gian, tiền của và sức người. Trong khi đó, Nguyễn Quang Dũng nhiều lần nhấn mạnh AI giúp Thế giới trần trụi tiết kiệm khoảng 60-70% chi phí sản xuất. Sự tương phản giữa hai cách làm, trong khi phần tạo hình lại có nhiều nét gợi nhớ nhau, vì thế vô tình tạo nên một tình huống nghịch lý, khiến dự án gây tranh cãi.

Dưới bài viết phản hồi tranh cãi của Nguyễn Quang Dũng, nhiều ý kiến, trong đó có những người đã làm 3D Animation nhiều năm, cho rằng AI hoàn toàn có thể được dùng để hỗ trợ sáng tạo và tăng hiệu suất. Điều khiến họ băn khoăn là khi công nghệ được đưa sâu vào quy trình nhằm giảm chi phí, những phần việc vốn cần chuyên môn, kinh nghiệm và công sức của người làm hoạt hình cũng có thể bị thu hẹp. Một số người đồng thời nhắc tới cộng đồng 3D Animation trong nước đã được xây dựng qua nhiều thế hệ, từ đó đặt lo ngại để dự án sẽ tạo tiền lệ để những nhà sản xuất khác tiếp tục lạm dụng AI trong sản xuất hoạt hình.

“Tôi không chống AI. Tôi chỉ không đồng ý với việc dùng AI như một cái cớ để xem nhẹ sự sáng tạo và lao động của con người”, “khi hoạt hình Việt đã có những người dành nhiều năm theo đuổi nghề, việc chọn AI thay vì đồng hành với họ cũng đồng nghĩa bỏ qua cơ hội xây dựng một phong cách hoạt họa riêng”, “nếu đã làm, tôi mong đạo diễn thật sự chỉn chu cho sản phẩm của mình rồi hẵng ra mắt, bởi dù chỉ là teaser thì những lỗi hình ảnh hiện tại vẫn quá rõ”, là một số bình luận nhận được nhiều tương tác.

Tranh luận quanh dự án còn mở rộng sang cách ứng dụng AI và những ảnh hưởng có thể tạo ra với cộng đồng làm hoạt hình trong nước.

Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng việc Nguyễn Quang Dũng lựa chọn AI là quyền cá nhân của người làm phim. Miễn quá trình sản xuất không vi phạm các quy định về bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ hay những giới hạn pháp lý liên quan, đạo diễn có thể chủ động sử dụng công cụ và phương thức phù hợp với dự án của mình.

Bên cạnh đó, những gì khán giả thấy về Thế giới trần trụi hiện mới chỉ dừng ở những hình ảnh giới thiệu đầu tiên. Những điểm còn gây tranh luận về tạo hình hay chất lượng hình ảnh hoàn toàn có thể được ê-kíp tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện trong quá trình sản xuất. Nếu làm được điều đó, cách khán giả nhìn nhận dự án cũng có thể thay đổi đáng kể.