Vì sao hôn nhân hạnh phúc vẫn ngoại tình?

"Suốt những năm qua, tôi luôn tự hỏi vì sao con người ngoại tình. Văn chương thường mô tả nhiều lý do ngoại tình, còn trong lĩnh vực trị liệu thì thường chỉ có hai lý do phổ biến: Ngoại tình vì hôn nhân trục trặc hoặc bản thân có vấn đề gì đó.

Như Michele Scheinkman đã chỉ ra: 'Trước kia, ngoại tình được xem như cuộc tìm kiếm tình yêu lãng mạn của quý bà Bovary, còn ngày nay, ngoại tình bị đóng khung phản bội' - điều chẳng mấy liên quan đến tình yêu mà chủ yếu được xem là những triệu chứng cần chữa trị'", Ester Perel, nhà trị liệu tâm lý nổi tiếng chuyên tư vấn cho các cặp đôi và tác giả sách bán chạy nhất của New York Times, viết trong cuốn sách Nội tình của ngoại tình.

(Emma Bovary là nhân vật chính trong tiểu thuyết Quý bà Bovary của nhà văn Pháp Gustave Flaubert. Nhân vật này đi tìm kiếm hạnh phúc bên ngoài hôn nhân).

Nữ tác giả cho rằng việc ngoại tình đôi khi không phải là "triệu chứng" của một mối quan hệ đổ vỡ. Theo Perel, ngoại tình đôi khi là cuộc tìm kiếm những phần đã mất của bản thân, là cuộc tìm kiếm cảm giác sống động, tràn đầy sức sống. Đó là cuộc tìm kiếm để kết nối lại với những cuộc đời chưa được sống trọn vẹn.

Perel là một nhà trị liệu tâm lý nổi tiếng, tác giả sách và là một host được hàng triệu người yêu mến và tin tưởng trên chương trình podcast, nên những suy nghĩ của bà về lý do tại sao người hạnh phúc lại ngoại tình thực sự rất đáng suy ngẫm.

Hạnh phúc vẫn ngoại tình

Khi điều trị cho những cặp đôi bị tổn thương vì ngoại tình, Perel thường cùng lúc quan tâm hai vấn đề: hậu quả của ngoại tình và ý nghĩa chuyện ngoại tình.

"Thứ nhất, chúng ta cho rằng nếu có một cuộc hôn nhân hoàn hảo thì người trong cuộc sẽ không ngoại tình, nhưng trên thực tế thì không có cuộc hôn nhân nào hoàn hảo cả! Thứ hai, đã có rất nhiều khách hàng cam đoan với tôi rằng: 'Tôi rất yêu vợ/chồng mình. Chúng tôi đang rất hạnh phúc, vừa là vợ chồng vừa là bạn tốt của nhau, nhưng... tôi đang có người khác'", Perel viết.

Theo Perel, ngoại tình đôi khi là cuộc tìm kiếm những phần đã mất của bản thân.

Trong sách, nữ tác giả để cập đến lý thuyết "triệu chứng" như sau: Một vụ ngoại tình hé lộ với ta những điều kiện khiến ngoại tình nảy sinh, đó có thể là quan hệ giữa hai người trục trặc hoặc ai đó có vấn đề. Điều này đúng trong nhiều trường hợp. Rất nhiều người sau khi kết hôn đã ngoại tình nhằm bù đắp một khoảng trống, một thiếu vắng nào đó hoặc nhằm tìm một lối thoát.

Và cũng rất nhiều người ngoại tình vì những bất ổn trong đời sống hôn nhân như gắn kết lỏng lẻo, né tránh xung đột, không quan hệ tình dục trong thời gian dài, cảm thấy cô đơn, cảm thấy hôn nhân nhạt nhẽo, cũ kỹ, nhàm chán….

Perel còn nhắc lại quan điểm "người hạnh phúc cũng ngoại tình" trên podcast No Filter của Mamamia, nói rằng mặc dù mọi người thường ngoại tình vì những vấn đề trong hôn nhân, song đôi khi điều đó vẫn có thể xảy ra ngay cả khi mối quan hệ không hề có trục trặc gì.

Trong những trường hợp này, ngoại tình không phải là để bù đắp cho điều gì đó thiếu sót trong mối quan hệ hay để tìm cách rút lui, mà là để khám phá bản thân. "Thật khó chấp nhận quan điểm cho rằng ngoại tình có thể xảy ra trong trường hợp không có vấn đề nghiêm trọng trong hôn nhân. Chúng ta không tin rằng có những chuyện ngoại tình.... hoàn toàn vô tội", bà viết.

Theo Perel, đối với những người này, ngoại tình ít có khả năng liên quan đến sự trưởng thành, khám phá và thay đổi trong mỗi cá nhân.

"Họ không tìm kiếm một người tình mới, mà là một phiên bản khác của chính mình. Nhà văn người Mexico Octavio Paz đã mô tả chủ nghĩa khoái lạc là 'khát khao sự khác biệt'. Thường thì, 'người khác' quyến rũ nhất mà người ta khám phá ra trong một mối tình vụng trộm không phải là một người bạn đời mới - mà là một chính bản thân mới", bà nói trên podcast.

Những kinh nghiệm nghề nghiệp đã thôi thúc Perel có cái nhìn vượt lên quan điểm phổ biến rằng ngoại tình là vì quan hệ bị khiếm khuyết hay một cá nhân bị khiếm khuyết. Những nguyên nhân có sẵn rõ ràng nhất chẳng phải lúc nào cũng chính xác. Nhiều người nói rằng vì tình cảm trục trặc nên chuyện quan hệ tình dục cũng trục trặc theo, thế nên khi giải quyết được chuyện tình cảm thì chuyện tình dục sẽ ngon lành trở lại.

"Điều này đúng với nhiều cặp, nhưng tôi cũng đã nghe rất nhiều người nói rằng: 'Chúng tôi rất yêu nhau. Mối quan hệ của chúng tôi rất tuyệt vời, chỉ có điều chúng tôi không làm tình với nhau thôi'. Rõ ràng, sự bế tắc tình dục của họ không chỉ đơn thuần là triệu chứng của một mối tình không còn nồng nàn như trước", bà viết.

Tương tự, nhiều người cho rằng sự thân thiết, gắn bó sẽ bảo đảm rằng hai người chung thủy với nhau. Mô hình tình cảm lãng mạn giả định rằng nếu thỏa mãn nhu cầu tình dục trong đời sống hôn nhân thì không ai cần phải 'ăn vụng'. Suy ra, ai đó ngoại tình là do đang có trục trặc nào đó trong tình cảm với người yêu vợ/chồng.

"Nhưng không nghĩ cách tiếp cận này là thật sự hợp lý! Nhiều người trong số họ đã giữ gìn lòng chung thủy hàng chục năm. Họ có vẻ là những người rất cân bằng, đĩnh đạc, cần mẫn vun đắp hôn nhân. Nhưng một ngày nọ, họ băng qua một biên giới mà chính họ cũng... bất ngờ, họ đe dọa phá vỡ mọi thứ họ đã dày công xây dựng bấy lâu", bà bày tỏ.

Ở lại với kẻ ngoại tình?

Khi quan điểm của Perel về chủ đề "hôn nhân êm ấm vẫn ngoại tình" lan truyền rộng rãi, nó đã truyền cảm hứng cho vô số bài viết phân tích từ các nhà trị liệu, chuyên gia về mối quan hệ, nhà tâm lý học và nhiều người khác. Một số người đồng tình, số khác thì không.

Chính Perel cũng hiểu rằng những quan điểm về ngoại tình này của bà có thể khiến nhiều người không chấp nhận.

Thế nhưng bà cũng nói rõ lừa dối vẫn luôn là lừa dối, dù có được dán cho cái nhãn hiện đại nào chăng nữa. "Ngoại tình là hành vi độc ác, ích kỷ, không chân thành và ngược đãi người khác'", bà viết.

"Nội tình của ngoại tình" là cuốn sách mang nhiều quan điểm đáng suy ngẫm. Ảnh: Netabooks.

Isiah McKimmie là một nhà trị liệu tâm lý cho các cặp đôi, chuyên viên tư vấn hôn nhân và nhà tình dục học. Trong nhiều năm qua, bà đã giúp đỡ các cặp đôi vượt qua những khó khăn trong mối quan hệ của họ, một trong những ví dụ điển hình là vấn đề ngoại tình.

Theo Isiah, quan điểm nói rằng ​​"người hạnh phúc vẫn ngoại tình" có lẽ là quá đơn giản.

"Nhà tâm lý học Shirley Glass và các nhà trị liệu như Tiến sĩ John, Tiến sĩ Julie Gottman từng nói về sự xa cách dần dần trong các mối quan hệ, chúng thường tích tụ hoặc len lỏi từ từ. Đây chính là thứ cuối cùng có thể dẫn đến ngoại tình. Gần đây tôi có nói chuyện với một cặp đôi và họ nói rằng họ khá hạnh phúc trong mối quan hệ, nhưng không hoàn toàn hài lòng - giống như hội chứng con ếch bị luộc chín", Isiah giải thích.

Bà đồng thời nhấn mạnh rằng "chưa từng thấy cặp đôi nào trải qua ngoại tình mà không có những vấn đề tiềm ẩn về sự gắn kết, giao tiếp hoặc sự thân mật tình dục giữa họ".

Nhưng Isiah đồng ý với Perel rằng một cặp đôi không nhất thiết phải cãi vã hay đánh nhau mới dẫn đến sự xa cách và ngoại tình. "Nguyên nhân phổ biến là do cặp đôi đã ngừng trò chuyện với nhau theo cách như hồi mới quen. Vì vậy, họ tìm kiếm sự kết nối và sự khẳng định đó ở nơi khác".

Một lý do tiềm tàng khác là trong những mối quan hệ hạnh phúc, một người có thể ngoại tình không phải vì họ không hài lòng với người yêu, mà vì họ không hài lòng với chính bản thân mình.

Theo quan điểm của Perel, điều này không có nghĩa là người đó không hạnh phúc với chính mình, mà thay vào đó, họ đang khao khát nhiều đam mê hơn trong cuộc sống. "Tôi thường nói với các bệnh nhân của mình rằng nếu họ có thể mang vào cuộc hôn nhân của mình một phần 10 sự táo bạo và tinh nghịch mà họ dành cho mối tình vụng trộm, thì cuộc sống gia đình của họ sẽ khác đi rất nhiều," bà viết.

Dù có những suy nghĩ trái chiều, Isiah và Perel đều đồng tình rằng bị phát hiện ngoại tình không nhất thiết là dấu chấm hết cho một mối quan hệ.

"Một khi khủng hoảng ban đầu đã dịu đi, người trong cuộc cần dành tâm trí, thời gian để khám phá ý nghĩa của chuyện ngoại tình đó đối với 'thủ phạm'. Người này nghĩ chuyện ngoại tình ấy là sự phản bội đau đớn, nhưng người kia thì nghĩ đó là một sự biến đổi. Các cặp đôi dù quyết định sẽ chia tay hay hàn gắn đều cần hiểu rõ vì sao người kia đã ngoại tình và chuyện ngoại tình ấy có ý nghĩa gì với người ấy", Perel viết.

Còn với Isiah, việc quyết định rời bỏ người yêu sau khi phát hiện họ ngoại tình là một quyết định hoàn toàn chính đáng. "Nhưng tôi nghĩ rằng, cũng chính đáng không kém, và thường khó được những người xung quanh chấp nhận hơn, đó là việc chúng ta có thể chọn ở lại với người yêu đã phản bội", bà bày tỏ.