Vì sao ‘Trại buôn người’ gây tranh cãi vẫn thu 150 tỷ

Thành tích Trại buôn người tới tối 30/9, tức chỉ khoảng một tuần ra rạp, đã chạm mốc 150 tỷ đồng. Trước đó, doanh thu tác phẩm vượt 100 tỷ sau 4 ngày công chiếu. Những dự án ra mắt cùng thời điểm đều bị Trại buôn người bỏ lại khá xa, thậm chí một số phim như Án mạng karaoke phải dời lịch chiếu vì e ngại đối đầu trực diện. Dù không trình làng dịp lễ, có những ngày đứa con tinh thần của Toni Dương Bảo Anh dắt túi hơn 30 tỷ đồng.

Trước đó, Thiên đường máu ra mắt những ngày cuối năm 2025 cũng tạo được cơn sốt ngoài rạp. Tác phẩm cán mốc 100 tỷ đồng sau khoảng hai tuần phát hành. Thành tích này là đáng ngạc nhiên khi xét trong bối cảnh phải cạnh tranh với bom tấn Avatar: Fire and Ash (chiếu lại) và một phim Việt khác là Ai thương ai mến do Thu Trang đạo diễn.

Thành công của hai tác phẩm về chủ đề buôn người, lừa đảo trực tuyến, ở một khía cạnh nào đó, là tín hiệu đáng mừng với điện ảnh Việt, khi khán giả sẵn sàng móc hầu bao ủng hộ những dự án nội địa. Nhưng phía sau những con số trăm tỷ ấy là một nghịch lý, khi cả hai tác phẩm dù gây tranh cãi về chất lượng vẫn dễ dàng thắng ở phòng vé.

Lẫn lộn khen, chê

Trại buôn người những ngày qua là tâm điểm bàn luận của khán giả, đặc biệt là giới yêu phim. Tác phẩm hội tụ đủ yếu tố để tạo nên cuộc tranh luận sôi nổi, từ doanh thu tăng chóng mặt, quy mô sản xuất lớn, đề tài thời sự và một loạt cảnh hành động, bạo lực khiến phim gắn nhãn 18+. Khoảng cách giữa hai luồng ý về phim phân cực rõ ràng. Một bên xem đây là nỗ lực đáng ghi nhận của điện ảnh Việt khi mang đề tài gai góc lên màn ảnh với quy mô đáng ghi nhận. Bên còn lại thất vọng vì tác phẩm chưa hấp dẫn như những gì quảng cáo.

Nói về quy mô, Trại buôn người quy tụ dàn diễn viên đồ sộ với một số gương mặt có kinh nghiệm lẫn độ nhận diện, nổi bật là Steven Nguyễn và Quách Ngọc Ngoan. Bên cạnh đó là hơn 700 diễn viên góp mặt trong loạt đại cảnh, trong khi tổng số thành viên đoàn phim và diễn viên được huy động vượt 10.000 người. Với quy mô này, tác phẩm được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) xác lập kỷ lục là dự án nội địa quy tụ số lượng thành viên đoàn làm phim và diễn viên đông đảo nhất từng thực hiện.

Steven Nguyễn đóng vai chính.

Những ngày qua, không ít khán giả đổ xô mua vé vì hiệu ứng FOMO, sau loạt bài đăng đây là “phim hành động Việt Nam hấp dẫn nhất” hay “phim Việt kịch tính, gay cấn nhất năm”... Song, một bộ phận khán giả sau khi trải nghiệm lại bày tỏ hụt hẫng, cho rằng nội dung phim chưa hấp dẫn như mong đợi.

Những hạn chế lớn nhất của Trại buôn người nằm ở đường dây kịch bản. Câu chuyện ôm đồm tình tiết, nhân vật trong khi nội dung vốn dễ đoán, xoay quanh nhóm người bị bắt và tìm cách trốn thoát khỏi hang ổ tội phạm. Chính vì nhiều nhân vật xuất hiện, hầu hết thiếu đất diễn, chưa được cung cấp đủ không gian để phát triển về mặt tâm lý.

Ngay cả vai nam chính của Steven Nguyễn, dù được đặt ở vị trí trung tâm, cũng còn mờ nhạt. Ngoài một số cảnh đánh đấm, nhân vật chưa kịp để ấn tượng đặc biệt nào suốt 135 phút thời lượng. Người xem chỉ thấy nhân vật hết lần này tới lần khác lao đầu vào tình huống nguy hiểm. Trong khi, đường dây cảm xúc, từ những khoảnh khắc sợ hãi, tuyệt vọng khi sa chân vào hang cọp, cho tới khi bị dồn ép, đẩy đến đường cùng và cùng mọi người lập kế hoạch để vùng lên phản kháng chưa được thể hiện thuyết phục.

Điều tương tự xảy ra với các tuyến nhân vật khác. Biên kịch chỉ mới khắc họa bức tranh lừa đảo, buôn người qua biên giới ở bề nổi, hiếm có bất kỳ phát hiện nào độc đáo. Phương thức dụ dỗ nạn nhân, cách tổ chức lừa đảo hoạt động còn sơ hở, đôi lúc vấn đề được giải quyết thuận lợi đến ngô nghê.

Trong khi, tiếng nói phản biện về việc có phải tất cả những người xuất hiện trong khu lừa đảo đều thực sự là nạn nhân cũng chưa được đưa ra mạnh mẽ. Liệu họ có thực sự bị lừa và cắn rứt sau khi “moi tiền” của đồng bào, hay chấp nhận thỏa hiệp với công việc để có thu nhập trang trải cuộc sống. Đây đều là câu hỏi hấp dẫn để biên kịch đào sâu vùng xám đạo đức nhân vật, nhưng thực tế bị bỏ ngỏ.

Những hạn chế này gần như tương tự Thiên đường máu ra mắt gần một năm về trước. Thời điểm đó, tác phẩm gây chú ý khi gần như là phim Việt đầu tiên dám đưa câu chuyện buôn người và lừa đảo trực tuyến thành chất liệu trung tâm. Nhưng phần kịch bản thực tế lại nhiều sạn logic, cách phát triển nhân vật cũng hạn chế.

Phim quy tụ nhiều diễn viên.

Công thức hút khách

Nếu chỉ nhìn vào những điểm yếu kịch bản, thì việc Thiên đường máu lẫn Trại buôn người kéo lượng lớn khán giả ra rạp rõ ràng là nghịch lý. Nhưng thực tế, cả hai lại nắm trong tay một số lợi thế, để dễ dàng trở thành lựa chọn của số đông khán giả mua vé.

Đầu tiên là sức hút từ chủ đề. Buôn người và lừa đảo là đề tài chẳng mấy xa lạ ở thị trường quốc tế, nhưng tại Việt Nam vẫn là câu chuyện chưa từng được tái hiện trên màn ảnh, có sự mới lạ, hấp dẫn nhất định. Thực tế vài năm đổ lại, những vụ lừa đảo xuyên biên giới, dụ dỗ người Việt sang nước ngoài bằng lời hứa việc nhẹ lương cao, cho tới các “trại scam” lừa đảo bằng loạt hình thức ngày càng tinh vi đang trở thành vấn đề gây nhức nhối dư luận.

Vậy nên ngay từ chất liệu kể chuyện, cả Thiên đường máu và Trại buôn người đều như “gãi” vào chỗ ngứa của khán giả Việt, chưa cần biết chất lượng ra sao.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với Tri Thức - Znews về xu thế phát triển của điện ảnh Việt và thị hiếu khán giả, Thạc sĩ Trần Minh Ngân, giảng viên Khoa Âm nhạc, Sân khấu & Điện ảnh của Đại học Văn Lang và Thạc sĩ, nhà sản xuất phim Nguyễn Cao Tùng, đều có chung nhận định rằng những tác phẩm với chủ đề mới lạ, bứt phá sẽ trở thành "của hiếm" được săn đón tại rạp Việt, sau khoảng thời gian dài khán giả nội địa "bội thực" những phim cùng công thức hay màu sắc.

Theo chuyên gia, một trong số chìa khóa để phim Việt giai đoạn này thành công là sở hữu bản sắc riêng, yếu tố tác động rất mạnh tới quyết định chi tiền của khán giả. Ngoài ra, tìm được chiến lược truyền thông phù hợp sẽ giúp tăng khả năng thượng đế móc hầu bao mua vé.

Và thực tế, Thiên đường máu cho đến hiện tại là Trại buôn người đều làm tốt mảng truyền thông. Phim có thể gây tranh luận về kịch bản, chưa thể chiều lòng những người xem khó tính, nhưng nhìn chung vẫn là một trải nghiệm vừa vặn với số đông khán giả ra rạp với nhu cầu giải trí chủ yếu, không đặt nặng yếu tố thông điệp, chiều sâu nội dung.

Nắm được điều này, các chiến dịch truyền thông đánh mạnh vào sự tò mò của đại chúng xoay quanh "keyword" lừa đảo trực tuyến và cái giá của giấc mơ đổi đời. Loạt bài đăng quảng bá giai đoạn đầu tập trung vào nội dung khu giam người, thủ đoạn lừa đảo, những màn tra tấn nạn nhân và lời cảnh báo phía sau cạm bẫy việc nhẹ lương cao. Sự tò mò của khán giả càng dâng cao khi sau các suất chiếu đầu tiên, loạt bài đăng review tích cực xuất hiện tràn ngập mạng xã hội.

Phim đang trên đà tiến tới mốc doanh thu 200 tỷ.

Dàn diễn viên, ê-kíp cho tới KOL, KOC đồng loạt đăng tải bài viết khen ngợi tác phẩm, kèm lời mời gọi “phim Việt kịch tính nhất từng được xem”, “đừng xem nếu không muốn khóc cạn nước mắt”... Thậm chí, truyền thông phim còn không ngần ngại đặt Trại buôn người lên bàn cân với Tử chiến trên không, tác phẩm hành động từ đạo diễn Hàm Trần cũng gây sốt phòng vé một năm về trước.

Các chiến dịch quảng bá sau đó liên tục hé lộ những phân cảnh đắt giá trong phim, cho tới câu chuyện hậu kỳ, việc dàn diễn viên có người thật từng bị lừa đảo… giúp cái tên Trại buôn người luôn giữ thảo luận ổn định trên các nền tảng, tạo được độ lan tỏa tự nhiên. Không ít bài đăng về phim thu hút hàng chục nghìn, thậm chí trăm nghìn lượt xem và bình luận. Kèm theo đó, các hoạt động cinetour liên tục cùng dàn diễn viên và sự xuất hiện của nhiều nghệ sĩ trong các hoạt động giao lưu càng giúp tác phẩm trở thành tâm điểm chú ý.

Với tình hình phòng vé hiện tại, Trại buôn người có thể kỳ vọng chinh phục ngưỡng doanh thu 250 tỷ đồng, nhất là khi Án mạng karaoke đã dời lịch chiếu, giúp tác phẩm càng rộng đường bán vé.