Vợ chồng TP.HCM bỏ phố lên núi ở, tự tay dựng nhà đất sét

Ngôi nhà bằng gỗ và đất sét của vợ chồng anh Kiệt.

Khoảng 10 năm trước, trong một chuyến khám phá huyện Bảo Lâm, Lâm Đồng (cũ), anh Lê Tuấn Kiệt (sinh năm 1996, đến từ TP.HCM) tìm thấy một khu đất xanh mát bên hồ. Ngồi dưới tán cây, ngắm mặt hồ xanh ngọc và biển mây bồng bềnh trong nắng sớm, anh hình dung về một ngôi nhà nhỏ giữa thiên nhiên.

Ý tưởng ấy dần trở thành hiện thực khi anh Kiệt quyết định rời thành phố, theo đuổi cuộc sống làm vườn và tự tay dựng nhà. Vợ anh, chị Thu Trang, cũng chọn đồng hành.

"Những ngày đó, hai vợ chồng vừa làm vườn, vừa tranh thủ dựng nhà. Có hôm làm từ sáng đến tối muộn, cuộc sống nhiều thiếu thốn, nhưng cả hai vẫn thấy hào hứng vì được tự tay xây dựng nơi ở của mình", anh Kiệt kể với Tri Thức - Znews.

Dựng nhà bằng gỗ cũ, đất sét

Năm 2016, khi vừa bước qua tuổi 20, anh Kiệt lên Lâm Đồng với mong muốn phát triển một khu vườn rừng, sống gần gũi với thiên nhiên. Anh mang theo khoảng 30 triệu đồng, cùng một người bạn thuê khu vườn rộng 3 ha để trồng cây theo phương pháp hữu cơ.

Hai năm làm nông nghiệp, dù dành phần lớn thời gian chăm sóc cây trồng, hiệu quả kinh tế không như mong đợi. Sản lượng sầu riêng thấp hơn đáng kể so với những vườn sử dụng thuốc hóa học. Cuối cùng, anh Kiệt và cộng sự bị chủ đất lấy lại vườn, buộc phải bắt đầu lại từ đầu.

Khi anh Kiệt quyết định tìm mua đất riêng để tiếp tục làm vườn, chị Trang đồng ý đồng hành. Tháng 4/2019, hai người mua một mảnh đất ở Tà Nung, Đà Lạt, khu vực chưa có điện, nước. Cỏ dại mọc um tùm, xung quanh còn hoang sơ, họ phải mượn căn chòi tôn của người quen để ở tạm.

Không muốn sống mãi trong điều kiện thiếu thốn, anh Kiệt quyết định tự dựng nhà. Anh tìm hiểu kỹ thuật xây dựng qua Internet, tận dụng gỗ cũ và những vật liệu có sẵn. Phần khung được làm từ gỗ, vách nhà kết hợp tre đan với hỗn hợp đất sét, cát và rơm.

Không có điện, hai người chủ yếu dùng cưa tay và khoan pin để gia công gỗ. Ban ngày, họ vừa dựng nhà vừa chăm sóc vườn cây, thu hoạch nông sản để trang trải cuộc sống. Có những hôm làm việc đến tối muộn, họ vẫn phải dùng đèn điện thoại để tiếp tục sơ chế nông sản.

"Thời điểm đó, người thân và bạn bè đều phản đối lựa chọn rời phố về vườn của vợ chồng tôi. Bởi quyết định từ thành phố chuyển đến vùng đất hoang sơ để làm nông nghiệp và tự xây nhà vẫn bị xem là điều rất liều lĩnh", chị Trang chia sẻ.

Dù vậy, anh Kiệt và vợ không cho rằng quãng thời gian ấy chỉ toàn khó khăn. Anh kể mảnh đất ở Tà Nung là nơi đầu tiên hai vợ chồng sở hữu, nên dù việc dựng nhà vất vả, cả hai phần lớn vẫn cảm thấy hào hứng.

"Chúng tôi còn trẻ, có sức lực và muốn được tự tay xây dựng nơi ở theo mong muốn của mình", anh nói.

Tận dụng gỗ cũ, tre và hỗn hợp đất sét, cát, rơm, anh Kiệt tự tay dựng căn nhà đầu tiên tại Tà Nung, Đà Lạt.

Để có được công trình đầu tiên, anh Kiệt không hoàn toàn tự mày mò. Anh cùng một người bạn là kiến trúc sư tên Toàn thiết kế ngôi nhà trước khi thi công. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng, anh thay đổi khá nhiều chi tiết so với bản vẽ ban đầu để phù hợp với điều kiện thực tế.

Ở những hạng mục liên quan đến khung gỗ và khả năng chịu tải, anh Kiệt được các thợ mộc lâu năm hướng dẫn. Dù kinh nghiệm còn hạn chế, anh vẫn chú trọng độ chắc chắn của kết cấu, đồng thời kiên trì điều chỉnh những phần chưa đạt yêu cầu.

Sau gần nửa năm, căn nhà đầu tiên cơ bản hoàn thiện. Với nguồn lực hạn chế, anh Kiệt tận dụng vật liệu cũ để giảm chi phí; tổng tiền nguyên vật liệu được ghi nhận khoảng 30 triệu đồng. Chị Trang gọi vui nơi ở của hai người là "nhà đồng nát", bởi nhiều đồ vật được xin hoặc mua lại từ người khác.

Từ việc tự dựng nhà, làm bếp, anh Kiệt dần phát triển thành công việc xây dựng các công trình bằng đất sét. Anh tìm hiểu thêm về kết cấu, khả năng chịu lực và quy trình thi công để nâng cao chất lượng công trình.

Theo anh Kiệt, thời gian đầu anh có phần liều lĩnh vì chưa có nhiều kinh nghiệm và không có nhiều lựa chọn. Nhưng khi công việc phát triển thành nghề, cách làm cũng dần bài bản, chuyên nghiệp hơn.

Để có được cuộc sống hiện tại, anh Kiệt và chị Trang đã trải qua quãng thời gian dài chật vật với khó khăn.

Cuộc sống giữa thiên nhiên

Sau thời gian sống tại Tà Nung, vợ chồng anh Kiệt chuyển đến Bảo Lâm 1, Lâm Đồng. Đây là nơi gia đình đang sinh sống trong căn nhà gỗ vách đất hiện tại.

Khác với công trình đầu tiên được dựng trong điều kiện thiếu thốn, ngôi nhà hiện tại được hai vợ chồng đầu tư khoảng 500 triệu đồng. Anh Kiệt mất một năm để hoàn thiện phần cơ bản, sau đó dành thêm 2 năm vừa làm vườn, vừa hoàn thiện nội thất và trang trí.

Ngôi nhà kết hợp gỗ, đất sét và những vật liệu tự nhiên, nằm giữa không gian xanh của khu vườn. Các khu vực sinh hoạt được bố trí theo nhu cầu của gia đình, gồm bếp, bàn ăn, phòng khách, phòng ngủ, góc đọc sách và không gian làm việc, thư giãn.

Từ những ô cửa và ban công, các thành viên có thể ngắm cảnh quan xung quanh. Vào những buổi sáng có mây, khung cảnh thiên nhiên trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống của gia đình.

Không gian bên trong ngôi nhà được thiết kế mộc mạc, kết hợp gỗ và đất sét, với nhiều góc sinh hoạt ấm cúng dành cho gia đình.

Ban đầu, vợ chồng anh Kiệt dự định sử dụng ngôi nhà để phục vụ khách du lịch. Vì vậy, cách bố trí phòng chủ yếu hướng đến nhu cầu lưu trú. Tuy nhiên, khi biết tin vợ mang thai, anh bắt đầu điều chỉnh một số hạng mục, bổ sung khu vui chơi và thay đổi thiết kế lan can để phù hợp hơn với gia đình có trẻ nhỏ.

Sau khi công trình hoàn thành, hai vợ chồng vẫn chỉ sinh hoạt trong một căn phòng, phần còn lại tiếp tục được dùng để đón khách. Đến khi chuẩn bị đón con thứ hai, anh Kiệt quyết định dừng cho thuê, dành toàn bộ không gian cho gia đình.

Anh sắp xếp lại các phòng theo nhu cầu sinh hoạt hàng ngày. Khu vực gác mái được chia thành hai phòng, một dành cho cả nhà ngủ nghỉ, phòng còn lại là nơi các thành viên trò chuyện, đọc sách và vui chơi trước giờ đi ngủ. Những không gian khác được điều chỉnh để phù hợp với cuộc sống có hai con nhỏ.

Ở tầng trệt, căn bếp và bàn ăn là nơi hai vợ chồng dành nhiều tình cảm nhất. Anh Kiệt xem đây là trái tim của ngôi nhà, nơi mọi người quây quần sau một ngày làm việc. Theo anh, căn bếp xây bằng đất sét không chỉ phục vụ việc nấu nướng mà còn góp phần giữ ấm cho không gian sống.

Một chiếc bàn ăn lớn bên trong nhà cũng mang ý nghĩa riêng. Trên mặt bàn có hàng trăm hình vẽ do những người từng ghé thăm để lại. Với anh Kiệt, những dấu vết ấy nhắc anh nhớ rằng ngôi nhà không chỉ được tạo nên từ đất và gỗ, mà còn từ công sức, tình cảm của những người đã đồng hành cùng hai vợ chồng.

"Đây là nơi các con tôi chào đời, nơi chúng tôi từng thức trắng đêm, lần đầu lóng ngóng bế con trên tay", anh chia sẻ.

Không gian bếp và bàn ăn là nơi gia đình anh Kiệt quây quần, lưu giữ nhiều kỷ niệm bên hai con.

Những ký ức ấy khiến ngôi nhà ngày càng có ý nghĩa với gia đình. Từng góc nhỏ gắn với một giai đoạn trong cuộc sống, từ những ngày đầu dựng nhà đến lúc hai vợ chồng chăm sóc con nhỏ. Công trình vì thế không còn đơn thuần là nơi ở hay địa điểm kinh doanh, mà trở thành không gian lưu giữ những dấu mốc riêng.

Hiện tại, cuộc sống của anh Kiệt và chị Trang vẫn xoay quanh việc làm vườn và chăm sóc gia đình. Anh cho biết khi các con lớn hơn, anh muốn tiếp tục phát triển những dự án liên quan đến bếp, lò và nhà bằng đất sét.

Với anh Kiệt, việc rời thành phố không đồng nghĩa với từ bỏ công việc hay những dự định dài hạn. Ngược lại, cuộc sống giữa thiên nhiên đã mở ra cho anh hướng đi riêng, từ làm nông nghiệp đến xây dựng bằng vật liệu tự nhiên.

Vốn yêu thích khám phá và di chuyển, hai vợ chồng vẫn thường có những chuyến đi dài. Nhưng từ khi ngôi nhà trở thành không gian sống thực sự của gia đình, họ nhận ra mình bắt đầu nhớ nơi này mỗi khi đi xa.

"Có lẽ, điều làm một ngôi nhà trở nên đáng nhớ chính là những ký ức được vun đắp ở đó, rằng dù ngoài kia có bao nhiêu mưa gió, vẫn luôn có một nơi để trở về", anh Kiệt bộc bạch.

Vợ chồng chi 1 tỷ làm nhà container ở quê, cuối tuần về nuôi gà Từ thứ 2 đến thứ 6, gia đình chị Mai làm việc, học tập ở trung tâm Hà Nội. Cuối tuần, cả nhà lại về sinh hoạt, nghỉ dưỡng trong căn nhà vườn ở ngoại thành. 14 giờ trước