
Trong nhiều năm, một số nhà sáng lập và CEO tại Thung lũng Silicon giữ vai trò quan trọng trong các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, với ảnh hưởng đáng kể đến thị trường và nền kinh tế toàn cầu. Dù một số người từng phải rời vị trí sau những tranh cãi hoặc sai phạm, trường hợp của Jensen Huang vẫn thu hút sự chú ý đặc biệt, theo CNN.
Jeffrey Sonnenfeld, Phó trưởng khoa phụ trách nghiên cứu lãnh đạo tại Trường Quản lý thuộc Đại học Yale, nhận định: “Đây là trường hợp chưa từng có tiền lệ. Trong giới doanh nghiệp, đây chắc chắn là cú ngã lớn nhất từ trước đến nay”.
Sự ra đi của Jensen Huang sau 33 năm lãnh đạo Nvidia cho thấy các CEO công nghệ, dù sở hữu tầm ảnh hưởng lớn, vẫn có thể đối mặt với những thay đổi về vị trí khi doanh nghiệp xảy ra khủng hoảng.
Trước đó, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cũng mất chức vì những bê bối tương tự, như các cựu CEO của American Apparel, Boeing, Cisco, McDonald's và Hewlett-Packard.
Mặt trái quyền lực của những ông lớn công nghệ
Anne Wojcicki, nhà sáng lập công ty công nghệ gene 23andMe, nói với Bloomberg rằng bà từng trải qua cuộc ly hôn gây chú ý với Sergey Brin, đồng sáng lập Google, sau khi truyền thông đưa tin ông có quan hệ tình cảm với một nhân viên.
|
| Anne Wojcicki, nhà sáng lập công ty công nghệ gene 23andMe. Ảnh: WSJ. |
Wojcicki và Brin từng trải qua một cuộc ly hôn căng thẳng, thu hút sự chú ý rộng rãi của công chúng. Bà cho biết mình từng gặp Huang và vợ ông, Lori Huang, nên có thể đồng cảm với những tổn thương trong đời sống cá nhân mà sự việc gây ra. “Thật khủng khiếp khi đời tư của mình đột nhiên bị phơi bày trước cả thế giới”, bà chia sẻ.
“Quyền lực đôi khi khiến con người tin rằng mình khó bị thách thức. Những người xung quanh cũng có thể vô tình củng cố suy nghĩ đó khi dành cho họ quá nhiều sự đề cao. Khi không còn cảm thấy bị chất vấn hay giám sát, họ dễ đưa ra những quyết định thiếu thận trọng”, Wojcicki nói.
Lloyd Blankfein, cựu CEO Goldman Sachs, dẫn lại câu nói nổi tiếng của Tướng Charles de Gaulle: “Ngay cả những người được xem là không thể thay thế rồi cũng sẽ có ngày ra đi”.
Huang từng được xem là nhân tố quan trọng khó thay thế tại Nvidia. Tuy nhiên, những thông tin liên quan đến đời tư của ông được công khai sau đó đã khiến hội đồng quản trị phải vào cuộc.
|
| Jensen Huang phát đồ ăn cho người hâm mộ bên ngoài một nhà hàng ở Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc) vào tháng 6/2026. Ảnh: Bloomberg. |
Trong nhiều thập niên, Nvidia gần như đồng nghĩa với tên tuổi Huang. Ông xây dựng một bộ máy quản lý tinh gọn, ít tầng nấc, nhưng lại không xây dựng kế hoạch kế nhiệm rõ ràng. Huang thậm chí từng tự hào rằng cơ cấu tổ chức của Nvidia được thiết kế theo cách chỉ ông mới đủ khả năng điều hành công ty.
Với một số nhân viên, làm việc tại Nvidia dưới sự lãnh đạo của Huang là cơ hội được tham gia giải quyết những bài toán tiên phong của cuộc cách mạng công nghệ. Sau các cuộc họp toàn công ty, nhân viên mới thường xếp hàng chờ chụp ảnh cùng ông trong chiếc áo khoác da đen đặc trưng, đôi khi phải đợi cả tiếng đồng hồ.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có cái nhìn tích cực về vị CEO này. Một số nhân viên mô tả Huang là người khó tính, khắt khe và nổi tiếng với những lần gay gắt, thậm chí mắng mỏ cấp dưới ngay trong các cuộc họp.
Tài năng của Huang là yếu tố củng cố vị thế đặc biệt của ông tại Nvidia. Từ năm 2013, tức một thập niên trước khi ChatGPT ra đời, ông đã dự đoán các bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia sẽ trở thành nền tảng cho trí tuệ nhân tạo. Tầm nhìn này đã góp phần đưa Nvidia trở thành công ty đầu tiên trên thế giới đạt vốn hóa 5.000 tỷ USD.
Huyền thoại về những CEO bất khả chiến bại
Huang có vị thế khá khác biệt so với nhiều CEO công nghệ cùng thế hệ khi chỉ sở hữu 3,6% cổ phần Nvidia. Trong khi đó, nhiều nhà sáng lập khác, như CEO Meta Mark Zuckerberg và CEO Tesla, SpaceX Elon Musk, sử dụng cơ cấu cổ phiếu hai loại. Cơ chế này giúp họ nắm quyền biểu quyết lớn hơn đáng kể so với tỷ lệ sở hữu cổ phần, qua đó duy trì quyền kiểm soát doanh nghiệp.
|
| CEO Tesla Elon Musk (trái) và CEO Nvidia khi đó là ông Jensen Huang tại một sự kiện ở Washington, D.C., (Mỹ) ngày 29/9. Ảnh: Reuters. |
Tuy nhiên, ngay cả những cơ chế bảo vệ quyền lực vững chắc nhất cũng không phải bất khả xâm phạm. Cổ đông vẫn có những cách để gây sức ép lên doanh nghiệp, ngay cả khi công ty áp dụng cơ cấu cổ phiếu hai loại hoặc được điều hành bởi những CEO tưởng chừng không thể bị thay thế. Một trong số đó là các vụ kiện, và Nvidia đã bắt đầu phải đối mặt với sức ép này.
Đến nay, nhiều lãnh đạo trong ngành công nghệ vẫn lên tiếng bảo vệ Huang, nhấn mạnh những đóng góp của ông trong quá trình đưa Nvidia trở thành một trong những doanh nghiệp quan trọng nhất của ngành AI. Một số người coi việc ông rời đi là tổn thất lớn, đồng thời bày tỏ hy vọng ông có thể trở lại như Steve Jobs hay Sam Altman từng làm.
Người dẫn chương trình podcast Lex Fridman thậm chí gọi quyết định để Huang rời Nvidia là “một sai lầm lớn đối với nước Mỹ và toàn nhân loại”.
CEO OpenAI Sam Altman, người từng bị chính công ty mình sáng lập đẩy khỏi vị trí lãnh đạo, cũng bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với Huang. “Ông Huang từ lâu đã là người hùng của tôi”, Altman phát biểu tại hội nghị Silicon Valley & The World do Semafor tổ chức ở San Francisco ngày 16/11. “Ngay cả những người hùng cũng có khuyết điểm”.
Tuy nhiên, Aileen Lee, nhà đầu tư tại quỹ Cowboy Ventures, lại có phần hoài nghi về làn sóng ủng hộ Huang trở lại.
Hiện tại, Nvidia chưa cân nhắc đưa Jensen Huang trở lại ghế CEO, dù chiến dịch trực tuyến kêu gọi ông tái xuất đã thu hút hơn 188.000 chữ ký sau 4 ngày, với sự tham gia của nhiều nhân vật nổi bật tại Thung lũng Silicon.
AI có cướp đi công việc của chúng ta?
Trong cuốn AI chuyện chưa kể, tác giả Tomoe Ishizumi cho rằng đây chỉ là công cụ tối ưu không hơn không kém. Có một điều chắc chắn rằng AI có thể thay thế phần lớn công việc mà con người đang làm hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không nên nghĩ máy móc sẽ cướp đi công việc của con người mà hãy nghĩ rằng máy móc sẽ làm những công việc vất vả để con người có thời gian sáng tạo hơn.