Warren Buffett rời ghế Chủ tịch Berkshire Hathaway

Trong thư gửi các nhà đầu tư ngày 18/9, tỷ phú Warren Buffett cho biết con trai ông, Howard Buffett, sẽ tiếp quản vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Berkshire Hathaway. Bản thân ông sẽ tiếp tục ở lại Hội đồng quản trị với vai trò Chủ tịch danh dự và tiếp tục đóng góp các góc nhìn, đánh giá cho tập đoàn. Howard (71 tuổi, thường gọi là Howie) đã tham gia Hội đồng quản trị Berkshire từ năm 1993.

Ông Buffett cũng cho biết việc ông rút lui một phần vì CEO Greg Abel đã vượt quá kỳ vọng của ông. Bên cạnh đó, ông cũng thừa nhận yếu tố tuổi tác khi nhắc đến việc chắt của ông - vừa tròn một tuổi - dạo này "đi chuyển nhanh hơn tôi một chút".

"Đảm nhận vai trò Chủ tịch là đặc ân của cả cuộc đời tôi. Thời gian luôn là người chiến thắng cuối cùng, nhưng thời gian đã rất rộng lượng với tôi", ông Buffett viết.

"Tập đoàn đang nằm trong những bàn tay tuyệt vời và tôi mong muốn tiếp tục là một cổ đông đồng hành cùng quý vị".

Howie Buffett và cha ông, Warren Buffett. Ảnh: Wall Street Journal.

Ở tuổi 96, ông Buffett đã biến Berkshire từ một xưởng dệt may thua lỗ thành một gã khổng lồ kinh doanh toàn cầu trong lĩnh vực bảo hiểm, đường sắt và nhiều ngành nghề khác, đồng thời sở hữu danh mục cổ phiếu khổng lồ.

Ông hiện là người giàu thứ 10 thế giới, đồng thời nằm trong nhóm những nhà từ thiện hào phóng nhất. Theo Bloomberg, ông sở hữu khối tài sản ròng khoảng 145 tỷ USD.

Đại hội cổ đông thường niên của tập đoàn tại Omaha, bang Nebraska, từng được ông gọi là "Woodstock của giới tư bản", mỗi năm thu hút hàng nghìn cổ đông và người hâm mộ tham dự để nghe Buffett chia sẻ về kinh doanh, đầu tư và cuộc sống.

Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Greg Abel dành những lời khen ngợi cho ông Buffett: "Tác động của Warren đối với Berkshire và các cổ đông là không có gì sánh bằng trong lịch sử kinh doanh Mỹ. Văn hóa và các giá trị do Warren xây dựng vẫn là trọng tâm của Berkshire, và Howard sẽ là người bảo vệ những giá trị đó".

Trước đó, ông Abel đã tiếp quản ghế CEO từ ông Buffett vào đầu năm nay. Về phần mình, ông Buffett cho biết đã từng bước chuẩn bị cho Howie tiếp quản vị trí Chủ tịch từ nhiều năm trước.

Trong một cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal, ông chia sẻ: "Con tôi nhận trọng trách này trước hết vì là con trai tôi. Nhưng tôi thấy mình may mắn khi có thể đặt trọn niềm tin vào cả ba người con của mình".

Ông Warren Buffett (thứ hai từ phải sang) cùng các con Howard, Susan Alice và Peter Andrew tại đại hội cổ đông ở Omaha, bang Nebraska năm 2011. Ảnh: Bloomberg.

Tân Chủ tịch Howie khẳng định ông đã sẵn sàng đón nhận trọng trách mới sau hơn 30 năm đồng hành cùng cha trong Hội đồng quản trị: "Tôi tự tin bước tiếp vì cha đã dành trọn từng ấy năm để chỉ bảo, dẫn dắt và chuẩn bị cho tôi".

Người kế nhiệm được chuẩn bị từ lâu

Con đường của Howie Buffett đến vị trí Chủ tịch Berkshire Hathaway không bắt đầu từ những phòng họp cấp cao. Khi lần đầu mua một chiếc máy xúc lật, ông thậm chí không biết cách khởi động nó. Khi ra tranh cử vào Hội đồng ủy viên quận Douglas, bang Nebraska, ông cũng không biết hội đồng này làm những gì.

Ông chỉ biết một điều: “Tôi sẽ tìm ra cách làm”.

Theo Wall Street Journal, Howie lớn lên ở Omaha trong một gia đình mà người cha ngày càng nổi danh trên thị trường tài chính Mỹ. Nhưng con đường của ông khá khác với hình dung thông thường về một người thừa kế tập đoàn.

Howie từng học khá tốt ở trung học nhưng gặp khó khăn khi vào đại học. Ông theo học tại một số trường nhưng không thích nghi được với môi trường học tập thiếu khuôn khổ và cuối cùng không lấy bằng. Theo lời khuyên của cha, ông chuyển đến Los Angeles làm việc tại See’s Candies - công ty bánh kẹo thuộc hệ thống Berkshire.

Howie Buffett cùng chị và em trai khi còn nhỏ. Ảnh: Buffett Family.

Sau một cuộc hôn nhân đầu tiên ngắn ngủi, Howie kết hôn với Devon Morse, người có bốn con gái riêng. Không lâu sau, họ rời California trở về Nebraska và sinh được một cậu con trai tên Howard Warren Buffett.

Trở lại Omaha, Howie muốn làm việc với máy móc cỡ lớn. Ông tự mở một doanh nghiệp đào xúc đất rồi chuyển sang làm nông nghiệp. Vài năm sau, ông Warren Buffett mua một trang trại để con trai làm việc, trong khi Howie vẫn trả tiền thuê cho cha theo mức giá thị trường.

Năm 1989, ông ra tranh cử và giành một ghế trong Hội đồng ủy viên quận Douglas. Công việc của ông khi đó bao gồm lập ngân sách, giám sát các cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần và vận hành bãi chôn lấp rác thải. Ông cũng trở thành thành viên rồi Chủ tịch hội đồng quản lý ngành ethanol của bang Nebraska.

Năm 1991, tập đoàn nông nghiệp Archer-Daniels-Midland tuyển dụng ông làm Phó chủ tịch kiêm trợ lý Chủ tịch tập đoàn, phụ trách quan hệ nhà đầu tư và phát triển kinh doanh.

Howie Buffett tại trang trại thuộc sở hữu của quỹ từ thiện của ông ở Decatur, Illinois năm 2019. Ảnh: Wall Street Journal.

Ông nói mình đã học được rất nhiều khi làm việc tại một tập đoàn lớn, nhưng quyết định rời đi không lâu sau khi cuộc điều tra chống độc quyền nhằm vào doanh nghiệp này bị phanh phui.

Howie nhớ lại: “Tôi hiểu rằng mình sẽ không bao giờ biết chính xác công ty đã làm gì hoặc không làm gì". Quyết định rời đi khiến ông mất đi một số người bạn thân.

Sau đó, Howie tiếp tục đảm nhiệm nhiều vai trò đa dạng: thành viên HĐQT Berkshire từ năm 1993, thành viên HĐQT Coca-Cola, ConAgra Foods, gắn bó hai thập kỷ với doanh nghiệp thiết bị nông nghiệp Sloan Implement, và thậm chí từng giữ chức Cảnh sát trưởng hạt Macon, bang Illinois trong giai đoạn 2017-2018.

Những trải nghiệm phong phú ấy tạo nên một hồ sơ cá nhân độc đáo: từ nông dân, chủ doanh nghiệp đào xúc đất, thành viên hội đồng quận, lãnh đạo ngành ethanol cho đến quản lý doanh nghiệp, thành viên Hội đồng quản trị tập đoàn lớn và cả cảnh sát trưởng.

Song, điều ông Warren Buffett đánh giá cao ở con trai không chỉ nằm ở những chức vụ ông từng đảm nhiệm. Từ khi còn nhỏ, Howie đã có cơ hội quan sát cha mình làm việc, thường ngồi nghe điện thoại và đặt câu hỏi về những điều chưa hiểu. Khi trưởng thành, ông tiếp tục tìm đến cha để xin lời khuyên.

Với Howie, vai trò mới không có nghĩa là trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh hàng ngày của Berkshire - nhiệm vụ đó đã được giao cho CEO Greg Abel. Nhiệm vụ cốt lõi của ông tại Hội đồng quản trị là tiếp tục gìn giữ và bảo vệ những nguyên tắc cốt lõi đã tạo nên bản sắc của Berkshire.

Howie mô tả văn hóa đó bằng những chuẩn mực rất giản dị: "Giữ mọi thứ đơn giản; làm những gì cần làm; đối xử công bằng với mọi người; tôn trọng các nhà quản lý và cổ đông. Hãy nói thẳng tin xấu ngay từ đầu và luôn giữ sự trung thực".

Một Warren Buffett khác ngoài đầu tư

Trở lại với Warren Buffett, ông dành phần lớn cuộc đời cho các hoạt động từ thiện khổng lồ. Năm 2010, tỷ phú này cùng nhà sáng lập Microsoft Bill Gates và bà Melinda French Gates khởi xướng cam kết từ thiện "The Giving Pledge", kêu gọi giới siêu giàu quyên góp ít nhất một nửa tài sản khi còn sống hoặc sau khi qua đời.

Đại gia đình Warren Buffett. Ảnh: Forbes.

Tuy nhiên, đầu năm nay, ông thông báo ngừng chuyển cổ phiếu Berkshire cho Quỹ Gates và chấm dứt liên lạc với Bill Gates sau những tiết lộ về mối quan hệ giữa tỷ phú này và tội phạm tình dục Jeffrey Epstein. Di chúc của ông Buffett quy định hơn 99% tài sản sẽ được chuyển cho các quỹ từ thiện do các con ông quản lý. Tính đến năm 2025, tổng giá trị đóng góp từ thiện của ông đã đạt 60 tỷ USD.

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, ông nổi tiếng với lối sống giản dị, duy trì sinh hoạt trong ngôi nhà mua từ năm 1958 tại Omaha, bang Nebraska với giá 31.500 USD.

Tháng 4/2012, ông Buffett phát hiện mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm. Ông hoàn tất xạ trị vào tháng 9 cùng năm và tiếp tục chèo lái Berkshire Hathaway thêm 13 năm.

Ông từng ủng hộ mạnh mẽ việc tăng thuế đối với người giàu tại Mỹ, cho rằng thật bất hợp lý khi tỷ lệ thuế thu nhập của ông thấp hơn thư ký riêng hay tầng lớp trung lưu. Đề xuất "Quy tắc Buffett" - áp mức thuế suất thực tế tối thiểu 30% với người có thu nhập trên 1 triệu USD/năm - từng là tâm điểm trong chiến dịch tái cử của Tổng thống Barack Obama năm 2012, dù sau đó bị phe Cộng hòa tại Thượng viện bác bỏ.

Sự nghiệp của ông bắt đầu vào năm 1951 với vai trò nhân viên bán hàng tại công ty đầu tư của cha - Buffett, Falk & Co. Sau thời gian ngắn làm chuyên viên phân tích chứng khoán tại Graham-Newman Corp. ở New York, ông trở về Omaha thành lập công ty đầu tư riêng vào năm 1956. Đến năm 1962, ông bắt đầu gom cổ phiếu của Berkshire Hathaway, khi đó là hãng dệt may gặp khó khăn tại New Bedford, bang Massachusetts.

Ông nắm giữ cổ phần kiểm soát vào năm 1965, rồi giải thể công ty đầu tư riêng 4 năm sau đó để biến Berkshire thành công cụ đầu tư chính.

Từ một xưởng dệt sa sút, Berkshire vươn lên thành tập đoàn đa ngành sở hữu công ty bảo hiểm GEICO, hãng đường sắt Burlington Northern Santa Fe, thương hiệu may mặc Fruit of the Loom và chuỗi kem Dairy Queen. Trong suốt thời gian ông Buffett nắm quyền, giá trị thị trường của Berkshire đạt mức tăng trưởng bình quân 19%/năm, vượt xa hiệu suất chung của thị trường.