Yếu tố làm nên sức hút một hiệu sách

Có ít nhất bốn yếu tố khác tạo nên sức hấp dẫn lâu dài của những hiệu sách. Ảnh: New York Times.

“Còn nơi nào mà bản tính con người lại yếu đuối như trong một hiệu sách!”, Henry Ward Beecher, nhà thuyết giáo người Mỹ, từng nói. Theo ông, ham muốn một bữa ăn ngon hay một ly rượu cũng không thể sánh với “những cơn đói khát trí tuệ vô tận” mà một hiệu sách lớn có thể khơi dậy.

Nhưng điều gì khiến một hiệu sách trở nên đặc biệt đến mức người ta bước vào chỉ để xem, rồi bước ra với cả một chồng sách trên tay?

Vẻ đẹp chắc chắn có sức hút. Hiệu sách Shakespeare and Company ở thủ đô Paris (Pháp) gây ấn tượng với nét hoài cổ và vị trí đối diện Nhà thờ Đức Bà.

Daunt Books ở khu Marylebone, London, nổi bật với giếng trời rộng tràn ánh sáng. Hatchards, hiệu sách lâu đời nhất London, lại có cầu thang uốn lượn và những sàn gỗ cũ kêu cót két.

Dù vậy, theo The Economist, một hiệu sách đẹp chưa chắc đã là một hiệu sách hay. Có ít nhất bốn yếu tố khác tạo nên sức hấp dẫn lâu dài của những nơi này.

Đầu tiên là nhân viên và khả năng giới thiệu sách. Những người bán sách thân thiện, am hiểu và có gu riêng có thể đưa độc giả ra khỏi thế giới của các thuật toán đề xuất để tìm đến những gợi ý mang dấu ấn con người.

McNally Jackson Books ở New York là một ví dụ. Hiệu sách này không nổi bật về vẻ ngoài, nhưng những cuốn sách do nhân viên lựa chọn thường được đánh giá cao. Sách được giảm giá càng khiến độc giả dễ xuống tiền.

“Những hiệu sách thực sự xuất sắc còn tìm kiếm các tác phẩm ít nổi tiếng hơn của những nhà văn quen thuộc, đồng thời dành chỗ cho những tác giả chưa được nhiều người biết đến. Ảnh: The Economist.

Yếu tố thứ hai là chiều sâu của kho sách. James Daunt, người sáng lập Daunt Books và hiện điều hành Waterstones cùng Barnes & Noble, cho rằng một hiệu sách tốt không thể chỉ chất đầy những cuốn sách mới bán chạy.

Những hiệu sách thực sự xuất sắc còn tìm kiếm các tác phẩm ít nổi tiếng hơn của những nhà văn quen thuộc, đồng thời dành chỗ cho những tác giả chưa được nhiều người biết đến. Nếu không, khách hàng có thể đến cửa hàng để xem sách nhưng cuối cùng lại lên mạng đặt mua.

Một yếu tố khác là mối liên hệ với giới văn chương. Giống như những nhà hàng được các đầu bếp tìm đến trong ngày nghỉ, một hiệu sách là điểm hẹn của các nhà văn cũng phần nào cho thấy chất lượng và cá tính của nơi đó.

City Lights ở San Francisco (Mỹ), do nhà thơ Lawrence Ferlinghetti sáng lập, là một ví dụ. Shakespeare and Company phiên bản đầu tiên cũng được thành lập bởi một nhà xuất bản từng dũng cảm đưa “Ulysses” của James Joyce đến với độc giả. Tại Nashville, Parnassus Books - thuộc sở hữu của nhà văn Ann Patchett - cũng là một địa chỉ được nhiều người yêu sách chú ý.

Sau cùng là khả năng tuyển chọn sách. Sự tử tế của nhân viên, một kho sách phong phú và mối liên hệ với những người làm nghề viết tạo nên sức hút khó thay thế.

Những chiếc ghế thoải mái cũng không phải chuyện nhỏ: chúng cho phép độc giả ngồi xuống, lật từng trang của những cuốn sách đang cân nhắc và biết đâu, cuối cùng lại mang cả chồng sách về nhà.

Các chuỗi hiệu sách cũng không nằm ngoài câu chuyện này. Trong khoảng một thập niên qua, thái độ của những người yêu sách đối với các chuỗi lớn đã trở nên thiện cảm hơn. Từng bị xem là đối thủ của các hiệu sách độc lập, họ giờ phải đối mặt với một đối thủ lớn hơn nhiều là trang bán sách như Amazon.

Và trong cuộc cạnh tranh ấy, những hiệu sách truyền thống lại có một lợi thế mà các thuật toán khó thay thế: trải nghiệm bước vào một nơi đầy sách, trò chuyện với người hiểu sách và tình cờ tìm thấy một cuốn mà người đọc không hề biết mình đang tìm.