 |
| Những thay đổi bất thường ở đường tiêu hóa có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra. Ảnh: Shutterstock. |
Đôi khi, một đợt tiêu chảy dữ dội chỉ đơn giản là do căng thẳng hoặc nhiễm virus đường tiêu hóa trong 24 giờ. Tình trạng đầy hơi, chướng bụng kéo dài cũng có thể xuất hiện sau một chuyến bay đường dài.
Tuy nhiên, những triệu chứng tương tự đôi khi có thể là dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng hơn. Với đường tiêu hóa, không phải lúc nào cũng dễ phân biệt nguyên nhân gây nên những bất ổn. Các chuyên gia sức khỏe đường ruột chia sẻ những dấu hiệu cảnh báo mà họ không muốn bệnh nhân bỏ qua, theo New York Times.
Có máu trong phân
Bác sĩ Cathy Eng, giáo sư y khoa tại Trung tâm Ung thư Vanderbilt-Ingram, chia sẻ khi nhìn thấy máu trong hoặc trên phân, nhiều người thường cho là biểu hiện của bệnh trĩ.
Bệnh trĩ là tình trạng các tĩnh mạch bị sưng và viêm. Khi bị kích thích hoặc chịu áp lực, bệnh có thể khiến máu đỏ tươi xuất hiện trên giấy vệ sinh, nhỏ thành giọt trong bồn cầu hoặc phủ trên bề mặt phân. Tuy nhiên, bác sĩ Eng cho biết chỉ dựa vào hình dạng và màu sắc của máu thường không thể xác định liệu nguyên nhân có phải do bệnh trĩ hay vấn đề nghiêm trọng hơn.
Các bệnh lý như ung thư đại trực tràng, bệnh Crohn, viêm túi thừa và thậm chí một số bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa cũng có thể khiến máu xuất hiện trong hoặc trên phân, theo chia sẻ của bác sĩ Baha Moshiree, chuyên gia tiêu hóa và Giáo sư y khoa tại Trường Y Wake Forest, Mỹ.
Nếu phân có màu đen, đen như hắc ín hoặc đỏ sẫm như màu rượu vang, đó có thể là dấu hiệu chảy máu ở dạ dày hoặc phần trên của đường tiêu hóa, do loét dạ dày, ung thư dạ dày, ung thư thực quản hoặc một số bệnh lý khác.
Theo bác sĩ Eng, bất kỳ dấu hiệu có máu nào trong hoặc xung quanh phân cũng đáng được thông báo cho bác sĩ.
Thay đổi bất thường khi đi đại tiện
Theo bác sĩ Andrew Chan, chuyên gia tiêu hóa tại Mass General Brigham ở Boston, Mỹ, mọi người nên trao đổi với bác sĩ nếu nhận thấy những thay đổi bất thường về hình dạng, tần suất hoặc tính chất phân, chẳng hạn đột nhiên bị táo bón, tiêu chảy hoặc phân trở nên mỏng hơn.
Nếu những thay đổi này xuất hiện mà không có nguyên nhân rõ ràng như thay đổi chế độ ăn, dùng thuốc, mức độ căng thẳng hoặc lịch sinh hoạt, đó có thể là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề.
Chẳng hạn, một khối u phát triển trong đại tràng có thể gây táo bón hoặc khiến phân trở nên mỏng. Tình trạng viêm đường ruột cũng có thể gây cả táo bón và tiêu chảy, thường đi kèm đau bụng, đầy hơi và chướng bụng.
Tiêu chảy kéo dài không khỏi
Bác sĩ Eng cho biết nếu phân lỏng hoặc toàn nước kéo dài hơn 5-7 ngày, đặc biệt khi đi kèm đau bụng, co thắt bụng hoặc thay đổi cảm giác thèm ăn, người bệnh nên trao đổi với nhân viên y tế.
Một số bệnh nhiễm trùng đường ruột do tác nhân gây bệnh, chẳng hạn ký sinh trùng Cyclospora, Giardia hoặc vi khuẩn Clostridioides difficile, có thể gây tiêu chảy, đau bụng hoặc thay đổi cảm giác thèm ăn. Những trường hợp này có thể cần điều trị bằng kháng sinh hoặc các phương pháp khác.
Các bệnh viêm ruột như bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng cũng có thể gây tiêu chảy mạn tính, đau bụng, co thắt, đầy hơi và chướng bụng. Bệnh celiac - một bệnh tự miễn trong đó việc ăn gluten kích hoạt hệ miễn dịch tấn công ruột - cũng có thể gây những triệu chứng này. Trong một số trường hợp, ung thư đại trực tràng cũng có thể gây tiêu chảy dai dẳng.
 |
| Không phải mọi triệu chứng tiêu hóa đều đáng lo, nhưng những dấu hiệu kéo dài cần được kiểm tra. Ảnh: Shutterstock. |
Khó nuốt
Theo bác sĩ Moshiree, tình trạng đau, khó chịu hoặc khó nuốt tái diễn đều có thể là dấu hiệu đáng lưu ý. Điều này bao gồm cảm giác không thể đưa thức ăn từ miệng xuống cổ họng hoặc có cảm giác thức ăn bị mắc lại ở cổ. Nếu thường xuyên nhận thấy những triệu chứng này, ngay cả khi chúng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, bạn nên đi khám.
Một số bệnh lý liên quan đến thần kinh hoặc cơ, chẳng hạn bệnh Parkinson hoặc bệnh đa xơ cứng, có thể gây khó chịu hoặc khó nuốt. Ngoài ra, những tình trạng gây tắc nghẽn gần vùng họng, chẳng hạn ung thư họng hoặc ung thư thực quản, cũng khiến thức ăn khó đi qua.
Trong trường hợp nghiêm trọng, thức ăn mắc lại có thể dẫn đến nghẹn. Tuy nhiên, theo bác sĩ Chan, triệu chứng không nhất thiết phải nghiêm trọng đến mức này mới cần thông báo cho bác sĩ.
Triệu chứng tiêu hóa gây tỉnh giấc giữa đêm
Theo bác sĩ Moshiree, tiêu chảy, đau bụng, co thắt bụng, buồn nôn hoặc các triệu chứng tiêu hóa khác khiến bạn tỉnh giấc vào ban đêm là dấu hiệu cần lưu ý.
Những bệnh lý nghiêm trọng như bệnh Crohn hoặc ung thư đại trực tràng có thể gây ra các triệu chứng khiến người bệnh thức giấc vào ban đêm. Virus đường tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm cũng khiến người bệnh đột ngột tỉnh giấc.
Ngược lại, các vấn đề tiêu hóa ít nghiêm trọng hơn như hội chứng ruột kích thích hoặc chứng khó tiêu thông thường ít có khả năng làm gián đoạn giấc ngủ. Các triệu chứng của những tình trạng này thường xuất hiện khi người bệnh đang thức.
Bên cạnh đó, bạn cũng nên thông báo cho bác sĩ nếu thường xuyên đổ mồ hôi ban đêm mà không liên quan đến thời kỳ mãn kinh. Đổ mồ hôi ban đêm cũng cảnh báo nhiều loại ung thư, trong đó có các bệnh ung thư đường tiêu hóa như ung thư đại trực tràng và ung thư tuyến tụy.
Theo bác sĩ Moshiree, nhìn chung, nếu không rõ nguyên nhân nhưng bị sụt hơn 10% trọng lượng cơ thể ở bất kỳ khoảng thời gian nào, bạn nên thông báo cho bác sĩ.
Một số bệnh lý đáng lo ngại có thể gây sụt cân ngoài ý muốn gồm ung thư đường tiêu hóa, bệnh viêm ruột, tắc nghẽn đường ruột và liệt dạ dày - tình trạng khiến dạ dày làm rỗng thức ăn chậm hơn bình thường.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
