Ảnh bầu trời gây sửng sốt

Một bức ảnh ghi lại hàng nghìn vệ tinh đan chéo trên bầu trời đêm New Zealand gây chú ý trên mạng xã hội, đến mức nhiếp ảnh gia phải lên tiếng trước những nghi ngờ cho rằng hình ảnh được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Để có được bức ảnh, Brendan Larsen, 51 tuổi, dành 2 tiếng trong tháng 9 chụp hàng trăm khuôn hình bầu trời phía trên núi Taranaki, thuộc đảo Bắc New Zealand. Người đàn ông đặt máy ảnh ở chế độ chụp liên tục không giới hạn, mỗi lần phơi sáng 8 giây và nghỉ 2 giây trước khi thực hiện lần chụp tiếp theo.

"Tôi để máy hoạt động trong 2 tiếng và thu được 578 bức ảnh. Đó là phần dễ nhất", Larsen kể trên The Guardian.

Công đoạn phức tạp nhất là khi ông dành 40 tiếng sử dụng phần mềm Adobe Photoshop để xếp chồng các bức ảnh lên nhau. Mỗi khuôn hình ghi lại khoảng 25 vệ tinh. Larsen phải tỉ mỉ xóa phần lớn các ngôi sao trong từng ảnh để làm nổi bật những vệ tinh và vệt sáng của chúng.

Khi các lớp ảnh dần chồng khớp, ông bắt đầu nhận ra một họa tiết đặc biệt. "Tôi nghĩ: 'Chà, trông thật tuyệt'. Tôi biết nếu tiếp tục, bức ảnh sẽ còn ấn tượng hơn với số lượng vệ tinh nhiều hơn nữa", ông nói.

Bức ảnh của nhiếp ảnh gia thiên văn New Zealand Brendan Larsen ghi lại khoảng 1.400 vệ tinh cùng 14.000 vệt sáng đan xen dày đặc trên bầu trời phía trên núi Taranaki. Ảnh: Brendan Larsen.

Bức ảnh thành phẩm cho thấy khoảng 1.400 vệ tinh cùng 14.000 vệt sáng đan xen dày đặc phía trên núi Taranaki, tạo thành mạng lưới chằng chịt trên nền trời đêm. Larsen đăng tải bức ảnh lên các tài khoản mạng xã hội vào giữa tháng 10. Hình ảnh nhanh chóng lan truyền, thu hút hàng chục triệu lượt xem, hàng nghìn bình luận và giúp ông có thêm 15.000 người theo dõi.

Tuy nhiên, một số người xem cho rằng bức ảnh được tạo bằng AI (trí tuệ nhân tạo). Larsen hiểu lý do họ nghi ngờ, bởi công nghệ tạo ảnh ngày càng phát triển, khiến việc phân biệt hình ảnh do AI tạo ra với ảnh chụp thực tế trở nên khó khăn. Dù vậy, ông thừa nhận cảm thấy thất vọng trước những cáo buộc này.

Nhiếp ảnh gia cũng bức xúc khi thấy tác phẩm bị tải xuống rồi tái tạo bằng AI, nhưng các phiên bản mới lại xuất hiện những lỗi dễ nhận thấy. Dự đoán trước những tranh cãi, Larsen đã quay video ghi lại toàn bộ quá trình thực hiện tác phẩm. Ông hy vọng những thước phim này giúp công chúng hiểu cách bức ảnh được tạo ra, đồng thời có thêm sự kết nối với cảnh quan thiên nhiên xuất hiện trong đó.

Từ nhỏ, Larsen đã đặc biệt ấn tượng trước số lượng sao dày đặc trên bầu trời tại những vùng nông thôn New Zealand. Tuy nhiên, trong 6 năm theo đuổi nhiếp ảnh thiên văn, ông nhận thấy tình trạng ô nhiễm ánh sáng gia tăng, cùng số lượng vệ tinh xuất hiện ngày càng nhiều.

"Nhìn thấy các vệ tinh rất thú vị và hấp dẫn, nhưng cũng khiến tôi bất an", ông chia sẻ.

Brendan Larsen dưới bầu trời tràn ngập những vì sao và dải ngân hà ở núi Taranaki, thuộc đảo Bắc New Zealand.

Hiện có khoảng 16.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất, bên cạnh hàng chục nghìn tàu vũ trụ đã ngừng hoạt động, các bộ phận tên lửa và mảnh vỡ từ những thiết bị được phóng vào không gian.

Một số nghiên cứu cảnh báo các hạt kim loại phát sinh từ hoạt động trong không gian, như quá trình phóng tên lửa và vệ tinh quay trở lại khí quyển, có thể ảnh hưởng đến thành phần hóa học của khí quyển và tầng ozone. Liên Hợp Quốc cũng cảnh báo hoạt động không gian ngày càng gia tăng tiềm ẩn rủi ro đối với an toàn trên mặt đất, môi trường tối tự nhiên và ngành thiên văn học.

Dù số lượng vệ tinh chưa đến mức che phủ bầu trời khi quan sát bằng mắt thường, Larsen lo ngại diện mạo bầu trời đêm trong tương lai. Ông hy vọng tác phẩm sẽ khơi lên những cuộc thảo luận và suy ngẫm về cách con người khai thác vệ tinh một cách có trách nhiệm. "Chúng ta có thể nâng cao nhận thức cộng đồng, từ đó tạo được sự ủng hộ rộng rãi đối với việc bảo vệ bầu trời đêm", ông nói.