Bé trai 2 tuổi bị chó cắn, 2 chiếc răng lọt sâu vào hốc mắt

Hình ảnh vết thương vùng cổ - má trái áp sát động mạch cảnh.

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa cấp cứu và phẫu thuật cho bệnh nhi 26 tháng tuổi trong tình trạng hoảng loạn, chảy máu nhiều do chó cắn vùng đầu và mặt.

Chó cắn nát vùng mặt

Trong đó, một vết thương sâu kéo dài từ vùng thái dương qua má xuống dưới cổ phải, nằm sát vị trí động mạch cảnh. Theo các bác sĩ, đây là tổn thương đặc biệt nguy hiểm bởi nếu vết cắn sâu hoặc thấp hơn, động mạch cảnh có thể bị tổn thương, gây chảy máu cấp đe dọa tính mạng.

Vết thương vùng cổ và má còn có nguy cơ làm tổn thương các nhánh của dây thần kinh số VII, ống tuyến và tuyến nước bọt mang tai phải.

PGS.TS. BS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, cho biết nếu tổn thương dây thần kinh số VII và ống tuyến nước bọt không được phát hiện, xử lý kịp thời, trẻ có thể phải đối mặt với những di chứng lâu dài.

Khi ống tuyến nước bọt bị tổn thương, nước bọt có thể thoát ra ngoài da thay vì đổ vào khoang miệng, gây rò nước bọt, ảnh hưởng đến quá trình liền thương. Trong khi đó, tổn thương dây thần kinh số VII có thể gây liệt mặt, méo miệng, khiến trẻ không thể nhắm kín mắt, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương giác mạc và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng, thẩm mỹ.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ thăm khám bệnh nhi.

Một tổn thương nghiêm trọng khác nằm ở vùng hàm trên và má trái. Trẻ bị lóc niêm mạc hàm trên, dập nát phần mềm rộng ở mi dưới và gò má, tạo thành đường thông từ ổ miệng lên hốc mắt.

Đáng chú ý, hai răng hàm trên của trẻ bị gãy và lọt sâu vào hốc mắt, đe dọa trực tiếp nhãn cầu và thị lực. Bệnh nhi đồng thời có nhiều vết thương khác như lóc da đầu, dập nát môi và vùng dưới cằm, gây mất máu đáng kể.

Dùng kính vi phẫu để phục hồi từng tổn thương

Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức kích hoạt hệ thống cấp cứu đa chuyên khoa. Các bác sĩ chuyên ngành Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình phối hợp với chuyên khoa Phẫu thuật thần kinh, Tim mạch, Tiêu hóa, Chấn thương chỉnh hình và hội chẩn cùng chuyên khoa Mắt để đánh giá toàn diện tình trạng của trẻ.

Do bệnh nhi mới 26 tháng tuổi, đang hoảng loạn và có nhiều vùng mô bị dập nát, việc thăm khám thông thường khó đánh giá đầy đủ mức độ tổn thương. Vì vậy, sau khi gây mê toàn thân, các bác sĩ tiếp tục thăm dò, đánh giá trực tiếp trong phòng mổ.

Ê-kíp khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình Thẩm mỹ sử dụng kính vi phẫu để phẫu tích tỉ mỉ từ gốc đến các nhánh của dây thần kinh mặt, xác định vị trí tổn thương và phục hồi dây thần kinh. Đồng thời, các bác sĩ tiến hành khâu phục hồi tuyến nước bọt mang tai.

Hai chiếc răng bị gãy và lọt vào hốc mắt cũng được lấy ra an toàn. Nhãn cầu được bảo tồn nguyên vẹn. Các bác sĩ làm sạch tổn thương, xử lý phần xương gãy, đồng thời tạo hình lại các vùng má và mi mắt trái.

Bệnh nhi dần phục hồi sau tai nạn kinh hoàng.

Theo các bác sĩ, vết thương do động vật cắn đặc biệt dễ nhiễm khuẩn bởi thường chứa nhiều vi khuẩn từ khoang miệng của con vật. Với những vết thương rộng, sâu và dập nát ở vùng đầu, mặt, nguy cơ nhiễm trùng có thể diễn biến nghiêm trọng.

Do đó, trong phẫu thuật, việc cắt lọc mô tổn thương, bơm rửa làm sạch và lựa chọn phương pháp đóng vết thương phù hợp đóng vai trò quan trọng. Nếu khâu kín khi tình trạng nhiễm khuẩn chưa được kiểm soát, môi trường thiếu oxy có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn yếm khí phát triển, làm tăng nguy cơ hoại tử và nhiễm trùng.

Hiện bệnh nhi vượt qua giai đoạn nguy hiểm đến tính mạng nhưng vẫn được theo dõi sát tại bệnh viện nhằm phát hiện và xử trí sớm các biến chứng có thể xuất hiện sau vết thương do súc vật cắn.

Ê-kíp tiên lượng khả năng phục hồi chức năng có thể đạt khoảng 90-95%, tuy nhiên trẻ vẫn cần tiếp tục được theo dõi và đánh giá trong quá trình hồi phục.

Từ trường hợp trên, ThS.BS Tô Tuấn Linh, thành viên ê-kíp phẫu thuật, khuyến cáo người dân, đặc biệt là gia đình có trẻ nhỏ, cần chủ động giữ khoảng cách an toàn giữa trẻ và chó, mèo.

Ngay cả những vật nuôi quen thuộc cũng có thể phản ứng bất ngờ khi đang ăn, bảo vệ thức ăn hoặc chăm con. Đây là những thời điểm bản năng bảo vệ của động vật có thể tăng cao.

Gia đình không nên thả rông chó, mèo. Khi đưa chó ra nơi công cộng, cần sử dụng dây xích và các biện pháp bảo vệ phù hợp, trong đó có rọ mõm theo quy định.

Nếu trẻ không may bị chó tấn công, cha mẹ cần bình tĩnh, nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được sơ cứu, cầm máu và xử lý vết thương ban đầu. Sau đó, với những trường hợp tổn thương phức tạp, trẻ cần được chuyển đến cơ sở y tế có khả năng phẫu thuật và phối hợp đa chuyên khoa. Đặc biệt, trẻ cần được tiêm phòng đẩy đủ để ngừa bệnh dại

Việc đánh giá và xử trí sớm các tổn thương mạch máu, thần kinh, mắt, tuyến nước bọt và phần mềm có ý nghĩa quan trọng, giúp hạn chế nguy cơ biến chứng và di chứng lâu dài cho trẻ.