|
|
Cảng Hercule, địa điểm tổ chức Triển lãm Du thuyền Monaco thường niên. Ảnh: Alamy. |
Tại bến du thuyền Gouvia trên đảo Corfu của Hy Lạp, gần như không còn chỗ trống cho những con tàu đang chờ cập cảng. Nằm trên nền một xưởng đóng tàu cũ từ thời Venice, Gouvia hiện có sức chứa khoảng 1.300 phương tiện, từ xuồng máy nhỏ đến những du thuyền nhiều tầng.
Oliver Dörschuck, Giám đốc điều hành D-Marin, đơn vị sở hữu Gouvia cùng hơn 20 bến du thuyền khác trong khu vực, cho biết số lượng tàu thuyền trên Địa Trung Hải tăng lên mỗi năm, trong khi việc xây dựng cảng mới ngày càng khó khăn. Theo ông, thông thường có 3-4 tàu cùng cạnh tranh một vị trí neo đậu.
Địa Trung Hải hiện là trung tâm của ngành du thuyền toàn cầu, với khoảng 1.000 bến du thuyền, trong đó khoảng 400 cảng thuộc phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, nguồn cung không theo kịp nhu cầu do các rào cản pháp lý, quy định bảo vệ môi trường và tình trạng khan hiếm đất ven biển phù hợp.
Theo dữ liệu do McKinsey tổng hợp, số du thuyền dài hơn 12 m trên toàn cầu dự kiến đạt khoảng 210.000 chiếc trong năm 2025, tăng khoảng 8.000 chiếc mỗi năm. Trong khi đó, số chỗ neo đậu dành cho loại tàu này chỉ khoảng 160.000.
Tình trạng mất cân đối càng rõ rệt ở phân khúc siêu du thuyền dài hơn 30 m. Theo SuperYacht Times, đội tàu này đã tăng khoảng 40% trong thập niên tính đến năm 2025, lên 6.239 chiếc.
Đại dịch góp phần thúc đẩy nhu cầu khi nhiều người tìm đến biển để tận hưởng không gian thoáng đãng. Sự phát triển của Internet vệ tinh như Starlink cũng giúp chủ tàu làm việc từ xa, kể cả tại những vùng biển hẻo lánh. Trong khi đó, thị trường chứng khoán khởi sắc và sự gia tăng số lượng người siêu giàu tiếp tục tạo động lực cho ngành.
Giới siêu giàu tranh chỗ đậu siêu du thuyền
Nguồn cung hạn chế đang biến các bến du thuyền thành lĩnh vực kinh doanh hấp dẫn. Đầu năm 2026, D-Marin được quỹ đầu tư tư nhân CVC bán cho công ty đầu tư Pháp InfraVia với giá hơn 1 tỷ euro. Các thương vụ lớn khác cũng cho thấy sức hút ngày càng tăng của thị trường.
 |
| Khan hiếm chỗ neo đậu du thuyền thúc đẩy làn sóng thâu tóm trị giá hàng tỷ USD. Ảnh: Alamy. |
Năm 2025, Blackstone chi 5,7 tỷ USD mua Safe Harbor Marinas, doanh nghiệp bến du thuyền và dịch vụ siêu du thuyền lớn nhất tại Mỹ. Đến tháng 8/2026, Safe Harbor đạt thỏa thuận mua MarineMax với giá 1,5 tỷ USD, cao gần gấp đôi giá cổ phiếu của doanh nghiệp này trước khi thông tin về khả năng bị thâu tóm xuất hiện.
Theo John Nery, đối tác điều hành tại Squircle Capital, nhu cầu du thuyền tăng trong khi chỗ neo đậu có hạn là hai yếu tố then chốt tạo nên sức hấp dẫn của ngành. Việc xây dựng cảng mới thường mất 5-10 năm và chỉ bổ sung trung bình khoảng 300 vị trí, trong khi mỗi năm có khoảng 6.500 du thuyền được bàn giao.
McKinsey ước tính thị trường bến du thuyền trị giá khoảng 15 tỷ USD và có thể tăng trưởng 8% mỗi năm đến năm 2030. Nguồn thu định kỳ, nhu cầu tăng và khả năng nâng giá dịch vụ giúp lĩnh vực này thu hút các quỹ đầu tư, vốn đang tìm cách mua lại những cảng độc lập, thường thuộc sở hữu gia đình, để mở rộng quy mô.
Giá neo đậu tại các điểm đến cao cấp cũng tăng đáng kể. Josephine De Luca, chuyên gia tư vấn đại diện cho chủ tàu, cho biết chi phí neo đậu tại những địa điểm hàng đầu ở Địa Trung Hải đã tăng gần gấp đôi trong 10 năm. Với các siêu du thuyền lớn, việc tìm được đúng vị trí mong muốn đôi khi còn khó hơn khả năng chi trả.
Các cảng cao cấp vì thế không chỉ cung cấp chỗ neo đậu mà còn đầu tư vào dịch vụ riêng biệt, từ cầu cảng hạn chế người tiếp cận, hệ thống giám sát an ninh đến câu lạc bộ du thuyền và trung tâm tiện ích cho thủy thủ đoàn. Một số nhà khai thác như D-Marin còn triển khai đặt chỗ trực tuyến, giám sát tình trạng tàu từ xa và chỉ dẫn cập bến bằng công nghệ thực tế tăng cường.
Làn sóng đầu tư có thể làm mất bản sắc địa phương
Tuy nhiên, quá trình nâng cấp dịch vụ và tăng giá cũng làm dấy lên lo ngại các bến du thuyền mất đi sự gần gũi vốn có. Tại West Palm Beach, bang Florida, một quán cà phê bình dân gần bến Rybovich, từng là điểm gặp gỡ quen thuộc của thủy thủ đoàn, đã biến thành nhà hàng sang trọng với dịch vụ đỗ xe hộ.
Một thuyền trưởng cho biết địa điểm này trước kia có giá cả phải chăng, nhưng hiện không còn phù hợp với khả năng chi trả của nhiều thành viên thủy thủ đoàn. Những thay đổi tương tự có thể khiến khách hàng lâu năm cảm thấy bị gạt ra ngoài khi các tập đoàn lớn và quỹ đầu tư tiếp quản cảng.
 |
| D-Marin, chủ sở hữu bến du thuyền Gouvia ở Corfu, đã được bán trong năm nay với giá hơn 1 tỷ euro. Ảnh: Alamy. |
Trong bối cảnh đó, các thị trường mới tại châu Á và Trung Đông đang thu hút sự chú ý. Hong Kong (Trung Quốc) dự kiến mở cảng dành cho 500 siêu du thuyền vào cuối năm 2028; Nhật Bản đang chuẩn bị địa điểm cho trung tâm chuyên biệt đầu tiên dành cho loại tàu này, trong khi Abu Dhabi cũng phát triển bến du thuyền quy mô lớn trên đảo Saadiyat.
Dù vậy, mở rộng nguồn cung vẫn là thách thức. Ngoài Địa Trung Hải và Caribe, số cảng đủ khả năng tiếp nhận siêu du thuyền còn hạn chế. Những tàu dài 100 m chỉ có thể cập tại một số địa điểm nhất định, buộc chủ tàu và thuyền trưởng phải lên kế hoạch trước nhiều tháng.
Khi số lượng siêu du thuyền tiếp tục tăng, cuộc cạnh tranh giành chỗ neo đậu nhiều khả năng sẽ còn gay gắt. Với giới đầu tư, sự khan hiếm đang biến các bến du thuyền thành tài sản sinh lời hấp dẫn; còn với chủ tàu, ngay cả khối tài sản khổng lồ cũng không bảo đảm họ luôn tìm được vị trí lý tưởng.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
