Tỷ phú 29 tuổi sáng giá trên đường đua kế nhiệm Mark Zuckerberg

Alexandr Wang là Giám đốc Superintelligence Lab của Meta ở tuổi 29. Ảnh: Financial Times.

Được giao nhiệm vụ báo cáo với các lãnh đạo Meta cấp cao về tiến độ của dự án AI mang tính sống còn hồi cuối năm 2025, Alexandr Wang đã chọn cách trình bày khá sơ sài và thiếu chi tiết.

Buổi họp đó chẳng giúp Giám đốc Tài chính Susan Li an tâm hơn là bao. "Nếu kế hoạch này thất bại, tình hình tài chính của chúng ta sẽ rất tồi tệ", bà Li phát biểu, theo lời kể lại của Wang trong một tập podcast gần đây.

Sau đó, Wang đã chứng minh cho bà Li và toàn thể công ty thấy chiến dịch trị giá hàng tỷ USD này đang phát huy hiệu quả. Màn ra mắt của mô hình AI mới Muse Wonder đã đẩy giá cổ phiếu Meta tăng vọt, kéo theo cả vị thế của Wang. Vị giám đốc 29 tuổi của Phòng thí nghiệm Siêu trí tuệ (Superintelligence Lab) tại Meta giờ đây được kỳ vọng là người đưa Meta trở lại đường đua AI. Trước đó, Wang từng bị đặt nhiều dấu hỏi khi được chiêu mộ qua thương vụ trị giá 14,3 tỷ USD liên quan đến công ty Scale AI của anh.

Theo CEO Mark Zuckerberg, việc phát hành Muse Wonder đưa Meta quay lại "ranh giới tiên phong" của ngành AI. Sự kiện này diễn ra chỉ 5 tuần sau khi trợ lý AI mới mang tên Muse bùng nổ trên mạng xã hội, trở thành ứng dụng miễn phí được tải về nhiều nhất trên kho ứng dụng của Apple và Android.

Hôm 15/10, Wang tuyên bố Meta sẽ hợp tác với Apple để triển khai các mô hình AI mã nguồn mở của Meta trên các dòng máy tính Mac.

Thần đồng toán học với mái tóc mullet

Vị tỷ phú sở hữu mái tóc mullet, thường mặc áo phông và đi dép Crocs đã bước ra khỏi giai đoạn phát triển âm thầm để tiến vào tâm điểm chú ý và đắm mình trong những lời khen ngợi.

Lớn lên ở bang New Mexico và là con trai của hai nhà vật lý học người Mỹ gốc Hoa, Wang là thần đồng toán học. Anh tốt nghiệp trung học sớm một năm rồi chuyển đến Thung lũng Silicon làm việc cho trang web Quora. Năm 18 tuổi, anh nhập học tại MIT nhưng bỏ học chỉ sau một năm để thành lập Scale AI vào năm 2016. Công ty khởi nghiệp này chuyên cung cấp dữ liệu đã qua xử lý và gắn nhãn để huấn luyện các mô hình AI, nhanh chóng ký kết hợp đồng với những gã khổng lồ như OpenAI của Sam Altman và Anthropic của Dario Amodei.

Mark Zuckerberg (trái) và Alexandr Wang. Ảnh: Threads/Zuck.

"Alex vừa thông minh, vừa giỏi chuyên môn, vừa biết cách phân tích cũng như giao tiếp, vừa chín chắn, trưởng thành hơn hẳn so với độ tuổi”, Mike Volpi - nhà đầu tư đời đầu của Scale và là đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Hanabi Capital - nhận xét.

Wang có mối quan hệ rộng khắp trong giới công nghệ. Sam Altman từng là bạn của anh. Scale đã ký hợp đồng đầu tiên với Facebook vào năm 2019 và Wang gặp Zuckerberg hai năm sau đó. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai bên chỉ chuyển biến mạnh mẽ vào năm 2025, sau khi Meta ra mắt một mô hình AI không mấy ấn tượng, khiến Zuckerberg phải cải tổ lại toàn bộ bộ máy và ban lãnh đạo mảng AI của Meta.

Theo các nguồn tin, cả hai đã đàm phán về một thương vụ tiềm năng nhằm đưa nhà sáng lập Scale AI về Meta vào đầu năm 2025. Họ gặp nhau suốt nhiều tháng tại nhà của Zuckerberg ở Tahoe và Palo Alto. Họ cùng nhau vạch ra lộ trình kéo dài một năm để đưa Meta trở lại vị thế dẫn đầu về AI.

Những người làm việc gần gũi mô tả Wang là một "nhà điều hành" thực thụ, có tiếng nói chung với các kỹ sư AI. Dù vậy, khi mới đảm nhận vị trí Giám đốc AI (Chief AI Officer) tại Meta, anh chịu rất nhiều áp lực cả trong lẫn ngoài công ty do chưa từng trực tiếp huấn luyện một mô hình AI nào. Những tháng đầu tiên, anh tập trung tranh giành nhân tài tại Thung lũng Silicon, chèo kéo nghiên cứu viên xuất sắc từ các đối thủ. Mặc dù vậy, vài mô hình đầu tiên vẫn chưa thể theo kịp các đối thủ cạnh tranh.

"Có rất nhiều nhóm lợi ích lâu đời trong công ty, nhưng mọi người đều biết đường nhường bước vì anh ấy có sự chú ý và ủng hộ từ Mark", một cựu lãnh đạo Meta chia sẻ.

Anastasios Angelopoulos, Giám đốc điều hành Arena - nền tảng mở chuyên đánh giá các mô hình AI - nhận xét Meta đã có những bước tiến vượt bậc dưới sự chỉ đạo của Wang. "Dù chưa xuất sắc bằng các mô hình từ Anthropic hay OpenAI, đó là những tiến bộ khổng lồ. Tất cả là nhờ Alex", ông nói.

Phiên bản trẻ của Mark Zuckerberg

Một người từng làm việc với cả Wang và Zuckerberg nhận xét Wang khiến họ liên tưởng đến thời trẻ của chính ông chủ Meta, chỉ có điều anh chưa mang những "vết sẹo" từ các cuộc chiến nảy lửa với cơ quan quản lý hay những bộ phim Hollywood.

“Mark cay đắng và hoài nghi hơn nhiều khi nhìn nhận vị thế cũng như ảnh hưởng của mình trong văn hóa đại chúng. Alex thì chưa trải qua nhiều sóng gió đến thế”, người này nói.

Mark Zuckerberg ca ngợi Wang là "nhân tố quyết định" trong lĩnh vực AI của Meta. Ảnh: Reuters.

Thời còn ở Scale, Wang từng vướng vào vài bê bối, bao gồm một vụ kiện cáo buộc công ty bắt buộc nhân viên đánh giá các nội dung cực đoan trong quá trình dán nhãn dữ liệu. Vụ kiện sau đó bị rút bỏ. Wang cũng từng mâu thuẫn với nhà đồng sáng lập Lucy Guo và sa thải cô vào năm 2018.

Tuy nhiên, nhiều nguồn tin cho rằng sự non trẻ của ngành AI vô tình làm "tấm lá chắn" giúp Wang tránh những khủng hoảng truyền thông lớn, giúp anh giữ được hình ảnh khá thoải mái trước công chúng. Trên mạng xã hội X, anh thường xuyên đăng tải những bài viết chế giễu chính Meta, trong đó có video và hình ảnh về linh vật Jolly của Muse. "Không hiểu sao mấy ông sếp bự lại từ chối dùng video của tôi", anh viết.

Zuckerberg vẫn luôn khẳng định Wang là người phù hợp nhất để dẫn dắt nỗ lực AI của Meta, gọi anh là "nhân tố quyết định" và dành cho anh sự tự do mà hiếm ai trong công ty có được. Wang thậm chí bắt đầu được nhắc đến như ứng viên tiềm năng thay thế Zuckerberg trong tương lai.

"Trước đây đôi khi cậu ấy tự coi mình kém cỏi trong mảng AI. Giờ đây, cậu ấy đang chứng minh mình hoàn toàn chung mâm với Sam, Dario và những người giỏi nhất", một đồng nghiệp cũ cho biết.