Bỏ đại học, chàng trai 23 tuổi làm startup AI 2,5 tỷ USD 'đấu' Meta

Không quảng bá rầm rộ, trợ lý AI của Shinn vẫn nhanh chóng lan truyền trong giới đầu tư tại Thung lũng Silicon Ảnh: Rebecca Zisser/Business Insider.

Noah Shinn (23 tuổi, Mỹ) đang là cái tên được chú ý trong làn sóng AI mới tại Thung lũng Silicon. Startup Instinct của anh vừa huy động 250 triệu USD, qua đó được định giá 2,5 tỷ USD. Công ty non trẻ này cũng đang cạnh tranh với Meta trong cuộc đua phát triển trợ lý AI.

Theo Business Insider, công ty khởi nghiệp này xuất hiện khá âm thầm vào mùa hè năm nay. Ban đầu, sản phẩm chỉ dành cho người có thư mời nhưng nhanh chóng được giới đầu tư và công nghệ tại Thung lũng Silicon truyền tai nhau.

Khác với chatbot chủ yếu trả lời câu hỏi, sản phẩm của Shinn được phát triển theo hướng AI agent, tức hệ thống có khả năng thay người dùng thực hiện nhiều tác vụ. Những người thử nghiệm ban đầu sử dụng công cụ để mua hàng tạp hóa, hủy đăng ký dịch vụ và xử lý các công việc hàng ngày.

Instinct xuất hiện đúng lúc cuộc đua AI bước sang giai đoạn mới. Thay vì chỉ tập trung tạo ra chatbot có thể trò chuyện và trả lời câu hỏi, các công ty công nghệ đang phát triển những trợ lý AI có thể trực tiếp hoàn thành công việc, từ đặt khách sạn, sắp xếp lịch họp đến xử lý các việc vặt theo yêu cầu.

Nghiên cứu AI từ thời đại học

Trước khi trở thành nhà sáng lập startup trị giá hàng tỷ USD, Shinn đã được biết đến trong giới nghiên cứu AI.

Anh lớn lên tại khu vực Vịnh San Francisco (Mỹ), từng chạy việt dã và chơi bóng rổ khi học trung học tư thục ở San Jose (Mỹ). Sau đó, Shinn theo học Đại học Northeastern (Mỹ) nhưng bỏ học vào năm 2023.

Cuối năm 2022, chỉ vài tuần sau khi ChatGPT ra mắt, Shinn khi đó còn là sinh viên đã phản hồi một bài đăng trên LinkedIn của Ashwin Gopinath, giáo sư tại MIT. Gopinath đang tìm sinh viên cùng thử nghiệm công nghệ AI mới trong kỳ nghỉ Giáng sinh.

Noah Shinn (trái) từng tham gia nghiên cứu về AI agent từ khi còn học đại học. Ảnh: Khoury College of Computer Sciences - Northeastern University.

Trong khoảng 3 tháng, Shinn, Gopinath cùng các cộng sự phát triển một nghiên cứu về cách giúp AI agent học hỏi từ những sai lầm trước đó.

Công trình giới thiệu phương pháp mang tên Reflexion, cho phép AI agent cải thiện hành vi bằng cách ghi nhớ và suy ngẫm về những thất bại trong quá trình tương tác. Nghiên cứu sau đó được trình bày tại NeurIPS, một trong những hội nghị lớn của lĩnh vực AI.

Arjun Guha, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Northeastern, đánh giá việc một sinh viên năm hai tham gia xây dựng nghiên cứu như vậy vào năm 2023, trước khi GPT-4 xuất hiện, là điều hiếm gặp.

Steven Holtzen, một giảng viên khác tại Đại học Northeastern (Mỹ), nhớ Shinn là sinh viên ít nói, thường chăm chú lắng nghe trong lớp. Dù vậy, anh thường gửi email cho giảng viên vào đêm muộn để hỏi kỹ về những vấn đề mình quan tâm. Trong thư giới thiệu, Holtzen đánh giá Shinn có tinh thần chủ động cao, có thể tự tìm đề tài và tiến hành nghiên cứu mà không cần nhiều sự hướng dẫn.

Năm 2023, Shinn rời Đại học Northeastern để trở thành một trong những nhân viên đầu tiên của Sierra, startup AI có trụ sở tại San Francisco do Chủ tịch OpenAI Bret Taylor đồng sáng lập.

Sierra tập trung phát triển các AI agent phục vụ chăm sóc khách hàng. Tại đây, Shinn làm nghiên cứu AI cho phần lớn các sản phẩm cốt lõi của công ty, đồng thời tiếp tục là đồng tác giả của những nghiên cứu về khả năng làm theo hướng dẫn, sử dụng công cụ và viết mã của AI agent.

Taylor sau đó nhận xét Shinn là một kỹ sư và doanh nhân xuất sắc, đồng thời cho biết ông trân trọng quãng thời gian được làm việc cùng nhà sáng lập trẻ.

Startup non trẻ cạnh tranh với Meta

Tháng 9/2025, Shinn rời Sierra để phát triển Instinct. Đến mùa hè năm nay, sản phẩm bắt đầu được đưa đến một nhóm nhỏ người dùng. Công cụ này được ra mắt khá kín tiếng, chỉ có một website đơn giản và không thực hiện các video quảng bá cầu kỳ như nhiều startup AI khác.

Founder Gen Z (bên phải) xem công cụ này là “trợ lý có thể xử lý gần như mọi việc”. Ảnh: Pranav Reddy/WSJ.

Ban đầu, Shinn chỉ cho một số nhà đầu tư mạo hiểm dùng thử công cụ. Cách làm này nhanh chóng khiến sản phẩm được chú ý trong giới công nghệ. Trace Cohen, đồng sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Six Point Ventures, cho biết nhiều nhà đầu tư liên tục chia sẻ trải nghiệm về AI agent này trong các nhóm trò chuyện, khiến những người khác cũng tìm cách xin quyền sử dụng.

Ngày 26/8, Shinn lần đầu đăng bài trên X, chia sẻ về những cách người dùng thử nghiệm sản phẩm. Cùng ngày, startup thông báo huy động 250 triệu USD với mức định giá 2,5 tỷ USD. Trước đó, công ty đã huy động thêm 100 triệu USD. Theo trang tin The Information, Instinct hiện tiếp tục đàm phán một vòng vốn có thể đưa mức định giá lên 10 tỷ USD.

Sự tăng trưởng nhanh chóng đưa startup nhỏ của Shinn vào cùng đường đua với Meta.

Năm ngoái, CEO Mark Zuckerberg công bố tham vọng xây dựng "siêu trí tuệ cá nhân". Một dự án nội bộ mang tên Hatch sau đó được phát triển thành trợ lý AI có thể thực hiện những công việc như mua hàng tạp hóa.

Chỉ vài tuần sau khi Instinct xuất hiện, Meta tung ra AI agent Muse. Sản phẩm nhanh chóng vươn lên nhóm đầu trên bảng xếp hạng ứng dụng.

Zuckerberg cho biết Meta từng hạn chế một số khả năng của Muse vì những lo ngại liên quan đến an toàn và bảo mật. Một trong những vấn đề là đảm bảo AI tuân thủ đúng yêu cầu, tránh tự thực hiện hành động như mua sản phẩm khi chưa được người dùng cho phép.

So với công ty của Shinn, Meta sở hữu lợi thế lớn về nguồn vốn, năng lực tính toán và hệ sinh thái phân phối. Trong khi đó, sản phẩm của founder Gen Z hiện miễn phí và đôi lúc xảy ra tình trạng phản hồi chậm do nhu cầu sử dụng cao.

Sự cạnh tranh giữa hai bên cũng thể hiện công khai trên mạng xã hội. Alexandr Wang, lãnh đạo mảng AI của Meta, từng chế tên Instinct thành “Insect” (côn trùng), đồng thời nói Muse nhanh hơn và “hot” hơn đối thủ. Trước lời khiêu khích này, Shinn không tranh luận mà chỉ đáp lại bằng một biểu tượng mặt cười.