 |
| Thí sinh dự thi lớp 10 tại TP.HCM năm 2026. Ảnh: Hoài Bảo. |
Theo phương án Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến một số địa phương, kỳ thi vào lớp 10 công lập sẽ giảm từ 3 môn xuống 2, chỉ gồm Toán và Ngữ văn. Đề xuất này nhanh chóng nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận.
Mừng - lo khi kỳ thi lớp 10 chỉ còn 2 môn
Theo quy định hiện hành, các địa phương nếu tổ chức thi tuyển vào lớp 10, kỳ thi gồm Toán, Ngữ văn và môn thứ ba (hoặc bài thi tổ hợp). Môn này được lựa chọn từ nhóm Ngoại ngữ 1, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học. Bộ GD&ĐT yêu cầu không chọn một môn quá ba năm liên tiếp.
Là phụ huynh có con thi vào lớp 10 trong năm học tới, chị Kiều Anh (Hà Nội) khấp khởi vui mừng trước đề xuất giảm môn thi. Theo chị, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 ở Hà Nội vốn được coi là "căng thẳng hơn thi vào đại học". Từ đầu hè, để chuẩn bị cho kỳ thi, con trai chị đã xuất phát sớm, tăng cường học thêm ba môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh với 2 buổi/môn mỗi tuần.
Bên cạnh đó, lực học môn Khoa học tự nhiên của con vốn không nổi bật, nên sắp tới, chị dự định tìm thêm lớp học thêm Vật lý, Hóa học để phòng trường hợp Sở GD&ĐT Hà Nội chọn bài thi tổ hợp bên cạnh Toán, Văn.
"Việc chưa chắc chắn môn thi thứ ba khiến bố mẹ và con cùng thấp thỏm", chị Nga nói.
Do đó, người mẹ cho rằng phương án chỉ thi hai môn Toán và Ngữ văn nếu được thống nhất từ sớm sẽ giúp các học sinh chủ động kế hoạch học tập. Từ đó, học sinh cũng sẽ giảm áp lực, căng thẳng trong năm cuối cấp.
Tuy nhiên, chiều ngược lại, không ít phụ huynh bày tỏ lo ngại việc chỉ thi hai môn sẽ dẫn đến tình trạng học lệch, khiến các môn học còn lại bị xem nhẹ. Nhiều phụ huynh cho rằng vẫn nên giữ môn thi thứ ba, song nên cố định là môn Tiếng Anh bởi đây được xem là một năng lực thiết yếu. Nếu không còn là môn thi, các phụ huynh lo rằng học sinh sẽ giảm mức độ đầu tư cho môn học này.
Quan trọng hơn, theo phụ huynh, khi áp lực phân loại dồn lên Toán và Ngữ văn, cuộc đua điểm số ở hai môn này cũng sẽ khốc liệt hơn.
 |
| Theo các nhà giáo, việc giảm số môn thi sẽ giảm áp lực trực tiếp cho học sinh. Ảnh minh họa: Đinh Hà. |
Bài toán nằm ở cách dạy và học
Đồng tình với ý kiến của một số phụ huynh, trao đổi với Tri Thức - Znews, thầy Võ Kim Bảo, giáo viên trường THCS Nguyễn Du (TP.HCM), cho rằng việc chỉ còn hai môn thi vào lớp 10 sẽ giảm áp lực thi cử.
Cụ thể, khi bỏ môn thi thứ ba, phụ huynh lẫn học sinh sẽ bớt đi gánh nặng chạy đua dạy thêm, học thêm, tìm lớp, sắp xếp thời gian đưa đón. Bên cạnh đó, theo quy chế hiện hành, việc môn thi thứ ba không cố định mà biến động theo từng năm vốn là nguyên nhân gây nhiều áp lực cho học sinh lẫn phụ huynh.
Thầy Bảo cũng nhận định việc chỉ thi hai môn Toán và Ngữ văn hoàn toàn đủ khả năng đánh giá và phân loại học sinh để phục vụ tuyển sinh. Bởi lẽ, kiến thức, phẩm chất và năng lực 2 môn học này trang bị cho người học là những điều rất cơ bản, có thể ứng dụng trong hầu hết lĩnh vực trong đời sống của mỗi con người.
Dù vậy, thầy giáo cũng nhìn nhận có một số hạn chế khi chỉ thi hai môn. Trong đó có việc học sinh dành thời gian cho Ngữ văn, Toán và xem nhẹ các môn còn lại. "Tuy nhiên, nguy cơ này không lớn", thầy giáo nhận định.
Cụ thể, thầy Bảo phân tích mỗi học sinh đều có sở thích và sở trường riêng. Việc bỏ môn thi thứ ba ngược lại sẽ giúp các em có thêm thời gian cho những môn học mình thực sự yêu thích. Mặt khác, chỉ riêng học sinh lớp 9 mới phải tập trung nhiều công sức cho 2 môn thi này, còn ở các khối lớp khác, các em vẫn có nhiều thời gian dành cho những môn học còn lại.
Đồng quan điểm, thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng trường THPT Bùi Thị Xuân (TP.HCM), đánh giá việc tuyển sinh lớp 10 bằng hai môn Toán và Ngữ văn là đề xuất tích cực nếu hướng tới mục tiêu xây dựng nền giáo dục nhẹ nhàng hơn nhưng hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, ông cho rằng giảm môn thi không đồng nghĩa với hạ thấp yêu cầu giáo dục, mà bài toán nằm ở cách các nhà trường tổ chức dạy và học.
Theo đó, giảm môn thi tuyệt đối không phải là giảm vai trò của các môn học còn lại. Bởi lẽ, nếu chỉ vì không thi mà một số môn được dạy và học theo kiểu “cho đủ chương trình”, chúng ta sẽ tạo một tiền lệ xấu: Môn thi được đầu tư, môn không thi bị xem nhẹ. "Khi đó, mục tiêu giáo dục toàn diện sẽ bị lệch khỏi quỹ đạo”, ông Phú phân tích.
Từ đó, hiệu trưởng trường THPT Bùi Thị Xuân cho rằng nếu chỉ thi Toán và Ngữ văn, ngành giáo dục càng phải siết chặt kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy học ở tất cả môn còn lại. Việc quản lý cần dựa trên chất lượng đầu ra thực chất thay vì hồ sơ, sổ sách hình thức.
Theo ông, một kỳ thi giảm môn chỉ thực sự hiệu quả khi giảm được áp lực cho học sinh nhưng vẫn giữ nguyên chuẩn chất lượng.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
