Căn bệnh khiến Đinh Viết Tường liên tục nháy mắt, giật cơ là gì?

Nam diễn viên mắc hội chứng Tourette, một rối loạn thần kinh thường khởi phát từ nhỏ. Ảnh: FBNV.

Giữa dàn nghệ sĩ tại sự kiện ra mắt phim Trại buôn người, Đinh Viết Tường, sinh năm 2002, gây chú ý bởi những cử động ngoài ý muốn. Đôi mắt liên tục nháy, cơ mặt và tay chân co giật từng đợt không phải sự lúng túng trước đám đông, mà là những cơn tic đã theo anh từ năm 13 tuổi.

Viết Tường từng chia sẻ hành trình sống chung với hội chứng tic trên TikTok và thu hút hàng triệu lượt xem. Anh ra Hà Nội học múa, làm nhiều nghề để theo đuổi nghệ thuật.

Trong Trại buôn người, Tường lần đầu đóng điện ảnh, vào vai một nạn nhân bị giam giữ. Những cảnh tâm lý căng thẳng cũng là lúc các cơn tic có thể xuất hiện rõ hơn, trở thành thử thách đặc biệt với nam diễn viên trẻ.

Những cử động không phải cố tình

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Tín, Phòng khám Nhi khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (Cơ sở 3), cho biết hội chứng Tourette được bác sĩ người Pháp Georges Gilles de la Tourette mô tả từ năm 1885. Đây là một rối loạn mạn tính của hệ thần kinh, đặc trưng bởi các tic vận động và tic âm thanh.

Thạc sĩ, bác sĩ Đặng Thị Huyền Thương, khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cũng cho hay tic là những cử động hoặc âm thanh mà người bệnh không phải lúc nào cũng kiểm soát được.

Tic thường xuất hiện đột ngột, nhanh, lặp đi lặp lại, không theo nhịp điệu và không có mục đích. Một số người cảm nhận được sự thôi thúc trước khi tic xuất hiện. Sau khi thực hiện cử động hoặc phát ra âm thanh, cảm giác này có thể giảm xuống.

Tic vận động đơn giản thường gặp là nheo mắt, nhướng chân mày, nhún vai, xoay hoặc giật đầu, cổ. Tic âm thanh có thể biểu hiện bằng hắng giọng, ho, khịt mũi hoặc ngáp.

Ở dạng phức tạp, người bệnh có thể nhăn mặt, gõ, nhảy, đá hoặc thực hiện một chuỗi động tác nhất định. Tic âm thanh phức tạp có thể bao gồm việc lặp lại âm, từ hoặc câu, trong một số trường hợp là nhại lời hoặc phát ra những từ ngữ không phù hợp.

Những cơn tic vận động ngoài ý muốn đã theo anh suốt hành trình học múa và bước vào điện ảnh. Ảnh: FBNV.

Không phải tất cả người có tic đều mắc hội chứng Tourette. Theo các chuyên gia, hội chứng này được chẩn đoán khi người bệnh có nhiều loại tic, gồm tic vận động và tic âm thanh, kéo dài hơn một năm và khởi phát trước 18 tuổi.

Không chỉ là những cơn giật cơ

Hội chứng Tourette thường khởi phát trong thời thơ ấu hoặc tuổi thiếu niên và gặp ở nam nhiều hơn nữ. Bên cạnh tic, người bệnh có thể đồng thời gặp rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD), khó khăn trong học tập, rối loạn giấc ngủ hoặc một số vấn đề về cảm xúc và hành vi.

Nguyên nhân chính xác của tic và hội chứng Tourette chưa được xác định hoàn toàn. Yếu tố di truyền được cho là có vai trò khi tình trạng này có thể xuất hiện ở nhiều thành viên trong một gia đình.

Bác sĩ Huyền Thương cho hay mức độ biểu hiện rất khác nhau. Có người chỉ xuất hiện những cơn tic nhẹ, thoáng qua, trong khi người khác có triệu chứng thường xuyên hơn, ảnh hưởng đến học tập, công việc hoặc giao tiếp.

Đáng chú ý, người có tic đôi khi có thể kìm cơn trong một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa họ có thể chủ động kiểm soát hoàn toàn các triệu chứng. Căng thẳng và mệt mỏi cũng có thể khiến tic biểu hiện rõ hơn.

Nam diễn viên vẫn đang sống chung với hội chứng Tourette. Ảnh: FBNV.

Vì vậy, các chuyên gia lưu ý gia đình, giáo viên và những người xung quanh cần hiểu rằng đây là những biểu hiện không chủ ý. Việc trêu chọc, trách mắng hoặc yêu cầu người bệnh liên tục cố gắng dừng tic có thể khiến họ thêm căng thẳng và tự ti.

Không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc. Nếu tic nhẹ, không gây đau đớn, lo lắng đáng kể hoặc cản trở sinh hoạt, người bệnh có thể được theo dõi và hỗ trợ phù hợp.

"Khi các triệu chứng ảnh hưởng rõ đến học tập, công việc, giao tiếp hoặc đời sống cảm xúc, người bệnh nên được thăm khám. Các phương pháp can thiệp hành vi có thể giúp nhận diện cảm giác thôi thúc trước tic và rèn luyện phản ứng thay thế", bác sĩ Thương nói.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng thuốc để kiểm soát tic hoặc điều trị các rối loạn đi kèm. Người bệnh cần được theo dõi trong quá trình dùng thuốc do có thể xuất hiện tác dụng không mong muốn. Với những trường hợp rất nặng và không đáp ứng các phương pháp điều trị khác, kích thích não sâu có thể được cân nhắc ở bệnh nhân phù hợp.

Diễn biến của tic cũng không giống nhau ở mọi người. Nhiều trường hợp có triệu chứng giảm dần theo tuổi và có thể biến mất khi trưởng thành.

Với Viết Tường, những cơn giật cơ vẫn xuất hiện khi anh đứng trước máy quay, trên sân khấu hay giữa đám đông. Nhưng thay vì để chúng trở thành lý do từ bỏ nghệ thuật, nam diễn viên trẻ vẫn tiếp tục học múa, làm nghề và bước vào điện ảnh.