|
|
Cha mẹ cần đồng hành cùng con khi bước vào tuổi yêu, cởi mở chia sẻ về tình cảm và sức khỏe sinh sản để giúp trẻ biết tự bảo vệ mình trước những rủi ro. |
Chị Huỳnh Hồng Phương (44 tuổi, phường Phú Định) có ba người con đang ở tuổi mới lớn. Một con lớn học lớp 11 và hai con sinh đôi học lớp 8. Dù ngày nào cũng hỏi han, trò chuyện, chị vẫn cảm thấy khoảng cách giữa mẹ và con ngày càng lớn.
Những chuyện từng được các con vô tư chia sẻ giờ dần trở thành điều riêng tư. Chị buồn khi không còn là người đầu tiên con tìm đến giãi bày, thậm chí có lúc cảm thấy mình đang mất đi vị trí trong cuộc đời con.
Trong khi đó, theo Cục Dân số (Bộ Y tế), mỗi năm Việt Nam ước tính có 300.000-400.000 ca phá thai ở nhóm tuổi 15-19. Các chuyên gia cảnh báo người trẻ còn thiếu kiến thức về tình dục an toàn và lúng túng khi tìm kiếm sự giúp đỡ.
 |
| Nhiều phụ huynh lo lắng, bối rối khi biết con bắt đầu có tình cảm, không biết nên ứng xử thế nào để vừa bảo vệ con, vừa giữ được sự tin tưởng giữa hai bên. Ảnh: BTC. |
Từ nỗi lòng của phụ huynh đến những rủi ro sức khỏe sinh sản, câu hỏi đặt ra là làm sao để cha mẹ vừa giúp con biết tự bảo vệ mình khi yêu, vừa tạo được sự tin tưởng để con sẵn sàng chia sẻ khi cần.
Vì sao con càng lớn càng ít chia sẻ với cha mẹ?
Chia sẻ tại chương trình Khi con đến tuổi yêu, TS Tô Nhi A, chuyên gia tâm lý và giáo dục, giảng viên Trường Đại học Luật TP.HCM, cho biết khi biết con bắt đầu yêu, nhiều phụ huynh lo con mang thai ngoài ý muốn, sa sút học tập hoặc bị người yêu chi phối. Tuy nhiên, những lo ngại này chưa chắc phản ánh đúng thực tế.
Theo chuyên gia, lo lắng là phản ứng tự nhiên, nhưng khi buồn bã, tức giận hay thất vọng, cha mẹ dễ để cảm xúc chi phối, biến cuộc trò chuyện thành màn tra hỏi, trách móc. Điều này có thể khiến trẻ càng dè dặt, khép mình và ngại chia sẻ hơn.
 |
| TS Tô Nhi A cho rằng cha mẹ nên bình tĩnh, tìm hiểu cảm xúc và nhu cầu của con thay vì vội vàng phán xét hay cấm đoán khi biết con bắt đầu yêu. Ảnh: Minh Châu. |
Theo TS Tô Nhi A, khi biết con có người yêu, cha mẹ không nên vội phản ứng mà cần dành thời gian bình tĩnh, nhìn nhận sự việc thấu đáo trước khi trò chuyện với con.
Một nguyên nhân khác khiến trẻ ngại chia sẻ là cha mẹ thường nhấn mạnh mặt tiêu cực của tình yêu. Điều này dễ khiến trẻ cảm thấy tình cảm của mình chỉ dẫn đến sự phán xét, trách mắng, từ đó chọn cách giữ kín chuyện riêng thay vì tìm đến cha mẹ giãi bày.
Muốn con mở lòng, cha mẹ phải thay đổi cách đồng hành
Theo TS Tô Nhi A, rung động và tình cảm tuổi mới lớn là một phần tự nhiên trong quá trình trưởng thành của trẻ. Thay vì vội vàng cấm đoán, cha mẹ nên tìm hiểu mối quan hệ của con và cách hai người đối xử với nhau.
Qua đó, phụ huynh có thể hiểu quan niệm của con về tình yêu, đồng thời giúp con nhận biết giới hạn cá nhân và trách nhiệm trong mối quan hệ.
 |
| Thay vì vội vàng ngăn cấm, cha mẹ nên lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng con khi con bắt đầu có những rung động đầu đời. Ảnh: Pexels. |
TS Tô Nhi A lưu ý cha mẹ nên phân biệt giữa đề nghị và trấn áp. Thay vì áp đặt, phụ huynh có thể cùng con trao đổi về những tình huống cụ thể: làm sao cân bằng việc hẹn hò và học tập, ứng xử thế nào khi người yêu muốn tiến xa hơn trong sự thân mật, và tìm ai giúp đỡ khi gặp chuyện khó xử.
Chuyên gia khuyên cha mẹ nên ghi nhận những điểm tích cực ở con trước khi chia sẻ nỗi lo của mình. Mục tiêu không phải buộc trẻ làm theo mọi yêu cầu, mà giúp con biết cân nhắc hệ quả và đưa ra lựa chọn có trách nhiệm.
TS Tô Nhi A cho rằng cha mẹ nên đặt sự phát triển của con lên trên ánh nhìn của người ngoài. Nếu quá lo hàng xóm bàn tán hay sợ mất mặt khi được giáo viên mời làm việc, phụ huynh có thể vô tình xem nhẹ nhu cầu được lắng nghe của con.
“Làm cha mẹ là công việc không có nhiệm kỳ”, chuyên gia nhấn mạnh, đồng thời lưu ý trẻ luôn thay đổi theo từng giai đoạn trưởng thành. Vì vậy, cha mẹ cũng cần điều chỉnh cách ứng xử để thấu hiểu và đồng hành cùng con.
Đừng để con tự xoay xở với sức khỏe sinh sản
Theo bác sĩ chuyên khoa II Cửu Nguyễn Thiên Thanh, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM), tuổi vị thành niên (10-19 tuổi) là giai đoạn cơ thể và tâm sinh lý có nhiều thay đổi. Tuy nhiên, chuyện giáo dục giới tính và tình dục an toàn vẫn khiến cả cha mẹ lẫn con trẻ ngại ngùng, khó mở lời.
 |
| Bác sĩ Cửu Nguyễn Thiên Thanh khuyến cáo cha mẹ cần chủ động trang bị cho con kiến thức về tình dục an toàn và sức khỏe sinh sản để phòng tránh những rủi ro khi bước vào tuổi yêu. Ảnh: BTC. |
Bác sĩ Thanh cho biết một số người trẻ gặp vấn đề về sức khỏe sinh sản nhưng thiếu kiến thức, không biết cách xử lý và ngại tìm kiếm sự giúp đỡ. Khi không được hướng dẫn kịp thời, các em có thể tìm đến những cơ sở không bảo đảm chuyên môn, đối mặt với nhiều rủi ro.
Theo bác sĩ, phụ huynh nên chủ động trao đổi với con về biện pháp tránh thai, cách sử dụng bao cao su và việc tìm đến cơ sở y tế khi cần. Đặc biệt, thuốc tránh thai khẩn cấp không nên được dùng thường xuyên thay cho biện pháp tránh thai chủ động; lựa chọn phương pháp phù hợp cần dựa trên nhu cầu và tình trạng cụ thể.
Nếu khó trao đổi trực tiếp, cha mẹ có thể nhờ bác sĩ tư vấn hoặc đưa con đến cơ sở y tế. Điều quan trọng là tiếp cận vấn đề một cách nghiêm túc, khoa học, không phản ứng bằng sự xấu hổ, giận dữ hay ngạc nhiên khiến trẻ thêm e ngại.
Ký túc xá - Cá tốc ký: Cuốn sách kể về đời sống của sinh viên Đại học Y Hà Nội, chủ yếu xoay quanh đời sống ký túc xá, nơi tác giả đã trải qua tuổi trẻ cùng 10 thành viên khác trong phòng 110 E2.
