Thói quen ăn uống của bác sĩ 10 năm sống khỏe sau ung thư

Rau họ cải như bông cải xanh, bắp cải và rau họ hành như hành tây, tỏi chứa nhiều hợp chất thực vật có lợi, chống oxy hóa. Ảnh: Magnific.

Năm 2014, bác sĩ Thái Tùng Ngạn, công tác tại Bệnh viện Kitô giáo Nam Đầu, Đài Loan (Trung Quốc), được chẩn đoán mắc ung thư phổi với hai thành phần là ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tuyến.

Dù đã phẫu thuật và hóa trị, chỉ khoảng 5 tháng sau, kết quả theo dõi cho thấy tổn thương mới ở một thùy phổi khác cùng bên. Biến cố này khiến ông suy nghĩ lại về nhịp sống bận rộn, chế độ ăn uống và cách chăm sóc sức khỏe của bản thân.

Theo China Times, sau quá trình điều trị kết hợp điều chỉnh lối sống, bác sĩ cho biết ông đã trải qua 10 năm không ghi nhận ung thư tái phát. Trong chế độ ăn hàng ngày, ông đặc biệt chú trọng hai nhóm thực phẩm quen thuộc là rau họ cải và rau họ hành, bên cạnh việc bổ sung chất béo lành mạnh, ăn đa dạng rau quả và duy trì vận động thường xuyên.

Hai nhóm rau quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày

Bác sĩ Thái Tùng Ngạn cho biết ông duy trì thói quen ăn rau họ cải và rau họ hành mỗi ngày. Đây đều là những thực phẩm quen thuộc, dễ tìm và có thể bổ sung vào bữa ăn mà không cần thay đổi thực đơn quá nhiều.

Rau họ cải gồm bông cải xanh, súp lơ trắng, bắp cải và cải làn. Nhóm rau này chứa glucosinolate, hợp chất có thể chuyển hóa thành các chất có hoạt tính sinh học như sulforaphane và indole-3-carbinol. Những hợp chất này đang được nghiên cứu về khả năng tham gia vào các cơ chế bảo vệ tế bào, chuyển hóa chất gây ung thư và điều hòa hoạt động của tế bào.

Hành và tỏi chứa các hợp chất lưu huỳnh được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa, chống viêm và vai trò đối với sức khỏe. Ảnh: Magnific.

Trong khi đó, rau họ hành như hành tây, tỏi và hành lá chứa các hợp chất lưu huỳnh tạo nên mùi vị đặc trưng. Một số hợp chất trong nhóm thực phẩm này được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.

Bên cạnh rau củ và trái cây, bác sĩ cũng chú trọng bổ sung protein từ cá, thịt, trứng, sữa và các loại đậu. Ông còn đưa nấm và tảo vào thực đơn vì chúng chứa polysaccharide, nhóm carbohydrate có cấu trúc phức tạp đang được nghiên cứu về vai trò đối với hệ miễn dịch.

Đối với người đang điều trị ung thư, việc xây dựng chế độ ăn cần phù hợp với thể trạng, nhu cầu năng lượng, lượng protein và khả năng dung nạp thực phẩm. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh khẩu phần, đặc biệt khi bị sụt cân, chán ăn hoặc gặp tác dụng phụ trong quá trình hóa trị.

Ba nguyên tắc ăn uống được bác sĩ duy trì

Theo bác sĩ Thái Tùng Ngạn, chế độ ăn của ông tập trung vào ba nguyên tắc chính: điều chỉnh lượng carbohydrate, ưu tiên chất béo không bão hòa và duy trì thói quen ăn đủ rau quả mỗi ngày.

Khi ăn ngoài, bác sĩ thường giảm lượng cơm xuống khoảng một nửa, đồng thời bổ sung rau, thực phẩm giàu protein và chất béo phù hợp. Tuy nhiên, giảm tinh bột không đồng nghĩa với việc cắt bỏ hoàn toàn nhóm chất này. Carbohydrate vẫn là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng, đặc biệt với người vận động nhiều.

Bên cạnh đó, bác sĩ ưu tiên các nguồn chất béo không bão hòa và thực phẩm giàu omega-3. Ông thường sử dụng dầu ô liu, dầu hạt lanh, dầu tía tô, dầu Sacha Inchi; đồng thời bổ sung các loại hạt như óc chó, mắc ca và cá giàu Omega-3 như cá hồi, cá trích, cá thu.

Dầu ô liu giàu chất béo không bão hòa đơn, giúp bổ sung chất béo lành mạnh vào khẩu phần khi sử dụng với lượng phù hợp. Ảnh: Magnific.

Chất béo không bão hòa góp phần cung cấp năng lượng, hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong chất béo và duy trì chức năng tế bào. Omega-3 cũng tham gia vào nhiều hoạt động sinh lý quan trọng của cơ thể.

Một nguyên tắc khác được bác sĩ chú trọng là duy trì mục tiêu ăn 5 phần rau và 2 phần trái cây mỗi ngày. Theo đó, một phần trái cây có kích thước tương đương một nắm tay, trong khi lượng rau tương ứng khoảng 2,5 bát rau lá đã nấu chín.

Rau củ và trái cây cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng nhiều hợp chất thực vật có lợi. Việc đa dạng hóa các loại thực phẩm này giúp cải thiện chất lượng khẩu phần và hỗ trợ sức khỏe lâu dài.

Tầm quan trọng của vận động, ngủ nghỉ và tinh thần

Bên cạnh chế độ ăn, bác sĩ Thái Tùng Ngạn chú trọng duy trì nếp sinh hoạt điều độ. Ông thường thức dậy lúc 4h30-5h, dành khoảng 1-2 tiếng để tập thể dục và tĩnh tâm, sau đó ăn sáng vào khoảng 8-9h. Bác sĩ cũng duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) khoảng 22, đồng thời điều chỉnh lượng thức ăn theo cường độ vận động.

Vận động thường xuyên, lựa chọn bài tập phù hợp thể trạng giúp duy trì sức khỏe, cải thiện thể lực và hỗ trợ xây dựng lối sống lành mạnh. Ảnh: Magnific.

Tuy nhiên, mỗi người cần lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng, duy trì giấc ngủ đầy đủ và tránh tập luyện quá sức. Điều quan trọng là xây dựng những thói quen có thể duy trì lâu dài.

Bác sĩ Thái Tùng Ngạn ưu tiên duy trì phần lớn thói quen có lợi nhưng vẫn dành sự linh hoạt cho sở thích ăn uống, tránh kiêng khem cực đoan khiến cuộc sống trở nên căng thẳng. Theo ông, chăm sóc sức khỏe cần gắn với khả năng duy trì lâu dài, thay vì tạo thêm áp lực cho bản thân.

Đối với người đứng trước nguy cơ ung thư tái phát, bác sĩ nhấn mạnh việc chấp nhận thực tế, chủ động tìm kiếm hướng điều trị và duy trì nếp sinh hoạt phù hợp. Giữ tinh thần ổn định có thể giúp người bệnh đối mặt tốt hơn với những khó khăn trong quá trình điều trị.