|
|
Nhiều mùi bất thường trong cơ thể có thể cảnh báo các vấn đề về sức khỏe. Ảnh: Shutterstock. |
Mùi cơ thể thường hình thành khi mồ hôi và các chất tiết trên da tương tác với vi khuẩn. Chế độ ăn uống, hormone, thuốc đang sử dụng và thói quen sinh hoạt đều có thể khiến mùi cơ thể thay đổi.
Trong một số trường hợp, những thay đổi này có thể liên quan đến bệnh lý. Theo Health Digest, việc chú ý đến mùi hơi thở, mồ hôi và các dịch cơ thể giúp nhận ra những bất thường cần được kiểm tra, đặc biệt khi chúng kéo dài hoặc xuất hiện cùng các triệu chứng khác.
Mùi hơi thở ngọt như trái cây - triệu chứng của tiểu đường
Hơi thở có mùi ngọt hoặc giống trái cây đôi khi xuất hiện ở người mắc bệnh tiểu đường. Đặc biệt, mùi giống trái cây chín hoặc acetone có thể là dấu hiệu của nhiễm toan ceton do tiểu đường - biến chứng nguy hiểm xảy ra khi cơ thể tạo ra quá nhiều ceton trong bối cảnh thiếu insulin.
Tình trạng này có thể đi kèm khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, buồn nôn, đau bụng, mệt mỏi hoặc thở nhanh, sâu. Nếu hơi thở có mùi trái cây kèm những biểu hiện trên, người bệnh cần được cấp cứu.
Tuy nhiên, không phải ai mắc tiểu đường cũng có mùi hơi thở bất thường. Ngược lại, chỉ dựa vào mùi hơi thở cũng không thể xác định một người có mắc bệnh hay không. Xét nghiệm đường huyết và các đánh giá y tế cần thiết mới giúp xác định nguyên nhân.
Mùi hôi, ẩm mốc - bệnh gan tiến triển
Mùi ẩm mốc bất thường ở hơi thở có thể xuất hiện trong một số trường hợp bệnh gan tiến triển. Hiện tượng này được gọi là fetor hepaticus, thường liên quan đến tình trạng suy giảm chức năng gan nghiêm trọng.
Khi gan không còn chuyển hóa và xử lý một số hợp chất hiệu quả, các chất dễ bay hơi có thể tích tụ trong cơ thể và được thải ra qua hơi thở. Một trong những hợp chất được nhắc đến là dimethyl sulfide, có thể góp phần tạo nên mùi đặc trưng.
Mùi này có thể xuất hiện ở người mắc bệnh gan nặng, chẳng hạn xơ gan tiến triển. Những biểu hiện đáng chú ý hơn gồm vàng da, vàng mắt, bụng chướng, chán ăn, buồn nôn hoặc mệt mỏi kéo dài. Khi có những triệu chứng này, người bệnh nên đi khám thay vì tự đánh giá tình trạng gan thông qua mùi cơ thể.
 |
| Hãy liên hệ với bác sĩ đa khoa nếu bạn đột nhiên ngửi thấy mùi khó chịu trên cơ thể và mùi đó kéo dài. Ảnh: Alamy/PA. |
Hơi thở có mùi amoniac hoặc thuốc tẩy - vấn đề về thận
Hơi thở có mùi giống amoniac có thể liên quan đến các vấn đề về chức năng thận, đặc biệt khi khả năng lọc và đào thải chất thải của thận suy giảm nghiêm trọng. Thông thường, thận giúp loại bỏ urê và các chất thải chuyển hóa khỏi máu. Khi chức năng thận suy giảm, những chất này có thể tích tụ và góp phần làm thay đổi mùi hơi thở.
Mùi amoniac đôi khi cũng được nhận thấy sau khi vận động cường độ cao hoặc trong một số hoàn cảnh liên quan đến chế độ ăn giàu protein.
Mùi amoniac kéo dài cần được kiểm tra bằng xét nghiệm máu và xét nghiệm chức năng các cơ quan. Đặc biệt, nếu kèm theo phù chân, thay đổi lượng nước tiểu, tiểu ra máu hoặc mệt mỏi bất thường, bạn nên đi khám để được đánh giá chức năng thận và các vấn đề sức khỏe liên quan.
Mùi tanh như cá - rối loạn chuyển hóa hiếm gặp
Trimethylaminuria là rối loạn chuyển hóa hiếm gặp, khiến cơ thể không thể phân giải hiệu quả trimethylamine, hợp chất có mùi tanh đặc trưng. Khi chất này tích tụ, mùi tanh có thể xuất hiện ở mồ hôi, hơi thở và nước tiểu. Người mắc tình trạng này có thể nhận thấy mùi kéo dài dù đã vệ sinh cá nhân thường xuyên.
Nếu mùi tanh xuất hiện dai dẳng mà không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám. Bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm nước tiểu và những đánh giá chuyên biệt để xác định tình trạng này.
Ở phụ nữ, mùi tanh ở vùng kín còn có thể liên quan đến viêm âm đạo do vi khuẩn (BV). Tình trạng này xảy ra khi hệ vi sinh vật tự nhiên trong âm đạo mất cân bằng. Người bệnh có thể nhận thấy dịch tiết có mùi tanh, đôi khi rõ hơn sau khi quan hệ tình dục.
Mồ hôi có mùi tỏi hoặc hành - căng thẳng
Căng thẳng có thể làm thay đổi hoạt động tiết mồ hôi và khiến mùi cơ thể trở nên rõ hơn. Khi stress, các tuyến mồ hôi đầu hủy (apocrine) tập trung ở nách, bẹn và một số vùng da khác hoạt động mạnh hơn.
Các tuyến này tiết ra chất dịch giàu protein. Khi vi khuẩn trên da phân giải những chất trong mồ hôi, chúng có thể tạo ra các hợp chất dễ bay hơi chứa lưu huỳnh, khiến mùi cơ thể giống tỏi hoặc hành.
Mùi này còn phụ thuộc vào hệ vi sinh vật trên da của mỗi người. Vì vậy, nếu nhận thấy mồ hôi có mùi khác thường khi căng thẳng, không nên mặc định đó là dấu hiệu của một căn bệnh cụ thể.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
