Chiếc váy đen trễ vai nổi tiếng của Công nương Diana sẽ lần đầu được đưa lên sàn đấu giá sau 29 năm.
“Đó là trang phục quyền lực nhất Diana từng mặc”, bà Justine Picardie, tác giả cuốn Fashioning the Crown: A Story of Power, Conflict and Couture (Thời trang Hoàng gia: Câu chuyện về quyền lực, xung đột và thời trang cao cấp), nhận xét. Chiếc váy được Sotheby’s ước tính có giá 150.000-300.000 USD và sẽ xuất hiện trong phiên đấu giá ngày 9/12 tại New York, theo Financial Times.
 |
| Công nương Diana đến Phòng trưng bày Serpentine ở London năm 1994. Ảnh: Shutterstock. |
Câu chuyện về chiếc váy bắt đầu từ mùa hè năm 1994, khi Công nương Diana xuất hiện tại một bữa tiệc gây quỹ do Vanity Fair tổ chức ở Serpentine Gallery, London.
Bà diện thiết kế cocktail màu đen, trễ vai, ôm sát, kết hợp vòng cổ ngọc trai và mặt dây chuyền sapphire hình bầu dục. So với phong cách kín đáo quen thuộc, bộ váy khi ấy được xem là lựa chọn táo bạo và hiện đại.
Thiết kế do nhà tạo mẫu gốc Hy Lạp Christina Stambolian thực hiện. Công nương Diana đặt may từ năm 1991 nhưng từng lo ngại kiểu dáng quá táo bạo. Ba năm sau, bộ váy lại trở thành lựa chọn hoàn hảo để bà xuất hiện trước công chúng.
Tối hôm đó, Diana xuất hiện đầy tự tin và hiện đại, khác xa hình ảnh cô gái Sloane Ranger kín đáo từng được báo chí Anh đặt biệt danh “Shy Di”.
Chiếc váy trở lại sàn đấu giá
Chiếc váy sẽ được bán trong khuôn khổ chương trình đấu giá Luxury Week của Sotheby’s. Đây là lần đầu tiên nó xuất hiện trên thị trường kể từ tháng 6/1997, khi Diana quyên tặng 79 bộ váy để gây quỹ cho các tổ chức hỗ trợ bệnh nhân ung thư và AIDS, chỉ hai tháng trước khi bà qua đời trong một vụ tai nạn xe hơi.
Người đưa chiếc váy lên đấu giá lần này là bà Briege Mackenzie, người từng mua nó cùng người chồng quá cố Grahame. Trong những năm 1980, hai vợ chồng điều hành một cửa hàng nhượng quyền của Body Shop tại Glasgow. Theo con trai họ, Euan Mackenzie, gia đình không phải những nhà sưu tầm thời trang chuyên nghiệp.
“Họ không sưu tầm váy. Họ có mua một vài món đồ cổ nhưng chủ yếu để trang trí nhà cửa. Họ chưa từng tham gia thế giới đấu giá như thế này”, Euan kể. Tuy nhiên, cả hai đều rất yêu mến Diana.
Sự quan tâm ấy đưa họ đến một buổi trưng bày từ thiện, nơi hai người có dịp gặp Diana. Công nương nói với họ rằng “ai cũng muốn có chiếc váy đó”. Câu nói càng thôi thúc hai vợ chồng tham gia phiên đấu giá tại New York, nơi họ cuối cùng mua được chiếc váy với giá 39.098 bảng Anh.
Chiếc váy sau đó từng được sử dụng tại một số sự kiện từ thiện nhưng phần lớn thời gian được bảo quản trong nhà của gia đình. Sau khi chồng qua đời và một chương trong cuộc đời khép lại, bà Briege quyết định bán lại món đồ. Một phần tiền thu được sẽ được chuyển cho tổ chức từ thiện NHS Lothian, hỗ trợ Bệnh viện Royal Edinburgh.
Những người muốn tận mắt quan sát các chi tiết như phần nhún ngang, gấu váy bất đối xứng hay dải lụa trên thiết kế sẽ có cơ hội xem chiếc váy trong chuyến triển lãm quốc tế, bắt đầu tại Sotheby’s London từ ngày 18/9.
 |
| Diana từng lo chiếc váy quá táo bạo, nhưng chính thiết kế trễ vai ấy đã tạo nên một trong những khoảnh khắc thời trang đáng nhớ nhất của Công nương. Ảnh: Shutterstock. |
Sức hút từ những món đồ từng thuộc về người nổi tiếng
Phiên đấu giá diễn ra trong bối cảnh sự quan tâm dành cho Hoàng gia Anh, đặc biệt là Công nương Diana, đang gia tăng trước thềm 30 năm ngày bà qua đời vào năm sau. Trong tháng này, em trai Diana, Earl Spencer, cũng sẽ xuất bản một cuốn sách kể lại cuộc đời của bà.
Với danh tiếng mà chiếc váy đã gây dựng trong gần ba thập niên kể từ lần cuối được bán, mức giá ước tính 150.000-300.000 USD có thể khiến nhiều người bất ngờ.
“Chúng tôi thường xuyên đánh giá thị trường và hiểu rõ diễn biến của nó. Nhưng đôi khi xuất hiện một món đồ độc nhất vô nhị, khi đó cách định giá phải khác đi. Không có món đồ hoàn toàn tương đồng để chúng tôi tham chiếu”, bà Morgane Halimi, người đứng đầu bộ phận thời trang và túi xách toàn cầu của Sotheby’s, nói.
Thực tế, giá các món đồ từng thuộc về Diana chênh lệch đáng kể. Một đôi giày bệt LK Bennett của bà được bán với giá 9.100 USD vào năm ngoái, trong khi chiếc áo len họa tiết “black sheep” nổi tiếng đạt 1,14 triệu USD vào năm 2023.
Theo Halimi, thị trường sưu tầm những món đồ thời trang từng thuộc về người nổi tiếng đang phát triển. Những món đồ này không chỉ có giá trị vật chất mà còn mang theo câu chuyện, danh tiếng và dấu ấn của chủ nhân, khiến chúng trở thành tài sản hấp dẫn với cả nhà sưu tầm lẫn các tổ chức, doanh nghiệp.
Một số thương vụ cho thấy sức hút đặc biệt của phân khúc này. Chiếc váy đính pha lê Marilyn Monroe mặc khi hát “Happy Birthday” tặng Tổng thống John F. Kennedy được bán với giá 4,8 triệu USD vào năm 2016. Năm 2022, thiết kế tiếp tục thu hút chú ý khi Kim Kardashian mặc nó tại Met Gala.
Tháng 7/2025, chiếc Hermès Birkin đầu tiên của Jane Birkin được bán với giá 8,6 triệu euro, lập kỷ lục phụ kiện thời trang đắt nhất từng được đấu giá tại châu Âu. Shinsuke Sakimoto, CEO công ty kinh doanh đồ xa xỉ Valuence Holdings, là người mua. Ông nói với CNN rằng giá trị quảng bá mà chiếc túi mang lại trong thập kỷ tới có thể lên tới “vài tỷ yen”.
“Với một món đồ như chiếc váy này, nơi thời trang, hàng xa xỉ, nguồn gốc sở hữu và lịch sử giao thoa, tất nhiên nó có đầy đủ yếu tố để thu hút các nhà sưu tầm”, Halimi nhận định.
Theo Picardie, “có rất ít trang phục thực sự trở thành biểu tượng và đây là một trong số đó”. Bà cho rằng Diana khi ấy sở hữu một phong cách gần như vượt thời gian, đối lập hoàn toàn với chiếc váy cưới cầu kỳ, đậm chất thập niên 1980 của bà.
 |
| "Chiếc váy chu đáo (caring dress)" của Công nương Diana được bán đấu giá với giá 520.000 USD vào năm 2025 . Ảnh: Julien's Auctions. |
Thời trang trở thành tuyên ngôn
Picardie cho rằng sức sống của chiếc váy đen huyền thoại không nằm ở bản thân chiếc váy mà còn đến từ sự tự tin và ngôn ngữ cơ thể đầy phóng khoáng của Công nương Diana.
Một thành viên Hoàng gia cấp cao mặc chiếc váy đen ngắn như vậy vốn là điều hiếm thấy. Nhưng Công nương Diana qua đó cũng tiếp nối di sản của Coco Chanel.
Trong những năm 1920, nhà thiết kế Pháp đã góp phần định hình hình ảnh người phụ nữ hiện đại, độc lập khi biến chiếc váy đen đơn giản thành biểu tượng của sức mạnh và tự do. Trước đó, màu đen thường gắn với tang tóc.
Các nữ thành viên Hoàng gia như Nữ hoàng Elizabeth II có thể không thường xuyên mặc những chiếc váy đen kiểu này, nhưng thời trang từ lâu đã là một công cụ để họ truyền tải thông điệp. Theo Picardie, điều đó có thể được nhìn thấy từ thời Elizabeth I, khi trang phục được sử dụng để gửi đi những thông điệp cả trực tiếp lẫn ẩn ý.
“Câu chuyện mang tính phổ quát này có thể chạm đến bất kỳ ai”, Halimi nói. “Nó truyền tải một thông điệp vượt xa lịch sử, Hoàng gia hay việc phá vỡ những khuôn phép. Đó là câu chuyện về việc đứng lên vì chính mình và vẫn có thể tỏa sáng trong một thời điểm vô cùng khó khăn”.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
