Dòng tiền một lần nữa trở thành thước đo quan trọng đối với các tập đoàn công nghệ trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI). Theo Reuters, Phố Wall đang dành sự ưu ái cho Microsoft và Oracle khi hai công ty cho thấy khả năng tài trợ cho tham vọng AI mà không phải liên tục huy động vốn từ bên ngoài.
Ngược lại, Alphabet đang bị thị trường "trừng phạt" vì đốt tiền quá nhanh, trong khi Amazon gây thất vọng với mức thâm hụt tiền mặt lớn và triển vọng kinh doanh kém khả quan.
Cổ phiếu Alphabet giảm hơn 12% trong phiên 29/10, đánh dấu ngày giao dịch tồi tệ nhất lịch sử và khiến khoảng 500 tỷ USD vốn hóa thị trường bốc hơi. Cổ phiếu Amazon cũng mất hơn 6% trong phiên giao dịch ngoài giờ sau khi công bố kết quả kinh doanh quý III.
Trong khi đó, cổ phiếu Microsoft gần như đi ngang, dù trước đó tăng điểm. Diễn biến này xuất hiện sau thông tin tập đoàn dự định huy động 25 tỷ USD thông qua đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Mỹ.
Sự phân hóa cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang thay đổi. Sau thời gian khuyến khích các tập đoàn mạnh tay đầu tư để dành năng lực tính toán phục vụ AI, kể cả thông qua vay nợ, Phố Wall hiện đòi hỏi bằng chứng rằng tăng trưởng đạt được có thể tạo ra đủ dòng tiền để tài trợ cho những khoản đầu tư tiếp theo.
Áp lực từ những khoản đầu tư khổng lồ
Amazon đã tiêu tốn 42,4 tỷ USD tiền mặt trong 12 tháng kết thúc ngày 30/9. Riêng quý III, chi tiêu vốn của công ty lên tới 77,26 tỷ USD, cao hơn nhiều so với dự báo.
CEO Andy Jassy cho biết Amazon sẽ chi "nhiều hơn đáng kể" trong năm 2027, bên cạnh khoản đầu tư dự kiến 220 tỷ USD trong năm nay.
Theo Jesse Cohen, nhà phân tích cấp cao tại Investing.com, kết quả của Amazon gây thất vọng khi triển vọng kinh doanh không đủ sức trấn an nhà đầu tư vốn đã lo ngại sau cú lao dốc của Alphabet.
Để xoa dịu thị trường, Amazon nhấn mạnh mảng kinh doanh AI đang tăng trưởng ở mức ba chữ số. Ông Jassy cho biết ông ngày càng tin tưởng rằng các khoản đầu tư hiện tại sẽ giúp công ty xây dựng một mảng kinh doanh có khả năng tạo ra dòng tiền tự do lớn hơn nhiều trong tương lai.
 |
| Alphabet dự kiến đầu tư lên tới 205 tỷ USD trong năm nay. Ảnh: Reuters. |
Tại Alphabet, áp lực còn thể hiện rõ qua tỷ lệ chi tiêu vốn so với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh. Trong quý III, tập đoàn dành tới 121,4% dòng tiền hoạt động cho đầu tư vốn, trong khi tỷ lệ này tại Microsoft chỉ là 68%, nếu không tính các hợp đồng thuê tài chính.
Tỷ lệ vượt 100% đồng nghĩa doanh nghiệp đang chi tiêu nhiều hơn số tiền tạo ra từ hoạt động kinh doanh, buộc phải sử dụng nguồn dự trữ hoặc vay thêm để bù đắp.
"Alphabet và Microsoft thể hiện hai bức tranh hoàn toàn trái ngược", Melissa Otto, trưởng bộ phận nghiên cứu tại S&P Global Visible Alpha, nhận xét.
Theo bà, Microsoft duy trì tăng trưởng có kỷ luật, trong khi Google tiêu tốn lượng tiền mặt lớn và mảng kinh doanh cốt lõi không đạt kỳ vọng. Điều này có thể khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu AI có đang lấy đi một phần thị phần của Google Search hay không.
Doanh thu quảng cáo tìm kiếm của Google tăng 12% trong quý III, thấp hơn dự báo 14,7%, dù CEO Sundar Pichai cho biết số lượt tìm kiếm đang tăng với tốc độ nhanh nhất trong 5 năm.
Mảng kinh doanh từng mang lại lợi nhuận lớn này đang chịu sức ép từ chatbot và các tác nhân AI, vốn làm thay đổi cách người dùng tìm kiếm thông tin. Trong khi đó, Alphabet dự kiến tăng đáng kể chi tiêu vốn trong năm 2027.
Dù vậy, những khoản đầu tư lớn cũng đang thúc đẩy tăng trưởng tại Google Cloud. Doanh thu mảng này tăng hơn gấp đôi, lên 30,71 tỷ USD. Tuy nhiên, Alphabet vẫn ghi nhận mức thâm hụt tiền mặt 9,07 tỷ USD trong quý III.
Jeremy Saltzberg, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc đầu tư cấp cao tại Check Capital, cho rằng Google ngày nay đã trở thành một doanh nghiệp rất khác so với 3, 5 hay 10 năm trước.
Ông không đồng tình với những lo ngại về mức chi tiêu của tập đoàn, lập luận rằng Alphabet cần đầu tư mạnh để duy trì khả năng cạnh tranh khi OpenAI và Anthropic đang tiến lên trong cuộc đua phát triển mô hình AI.
"Đây là cuộc chơi dành cho những ông lớn. Nếu không có 150 tỷ USD để chi cho đầu tư vốn trong năm tới, tốt nhất đừng tham gia ngay từ đầu", ông Saltzberg nói.
 |
Microsoft có lợi thế về dòng tiền
Trái ngược với Alphabet và Amazon, Microsoft cho thấy khả năng cân bằng giữa đầu tư mở rộng hạ tầng và duy trì nguồn tiền mặt.
"Trong cả 4 tập đoàn điện toán đám mây quy mô lớn, chúng tôi đều nhận thấy hoạt động kinh doanh đám mây và nhu cầu đối với công cụ AI tăng trưởng. Tuy nhiên, Microsoft dường như là công ty duy nhất có thể vừa đạt được những mục tiêu đó, vừa tạo ra dòng tiền", Brian Mulberry, chiến lược gia thị trường trưởng tại Zacks Investment Management, nhận định.
Microsoft cũng bắt đầu huy động vốn thông qua vay nợ, song quy mô vẫn thấp hơn đáng kể so với các đối thủ. Tính từ đầu năm, Google đã huy động hơn 140 tỷ USD thông qua phát hành nợ và cổ phiếu, trong khi Meta thu về 62,5 tỷ USD và Amazon huy động 98 tỷ USD qua các thương vụ trái phiếu.
Trong quý tài chính đầu tiên, tập đoàn tạo ra 18,6 tỷ USD dòng tiền tự do, cao hơn gần 10 tỷ USD so với dự báo của Phố Wall, dù đã chi 45,2 tỷ USD để mở rộng hạ tầng điện toán.
Doanh thu Azure, mảng điện toán đám mây của Microsoft, tăng 48%, vượt kỳ vọng. Công ty cũng dự báo tốc độ tăng trưởng doanh thu đám mây trong quý hiện tại sẽ cao hơn dự kiến của giới phân tích.
 |
Kết quả này cho thấy Microsoft đang mở rộng được tệp khách hàng AI, thay vì chỉ phụ thuộc vào một số ít doanh nghiệp có tiềm lực tài chính lớn như OpenAI.
CEO Satya Nadella nhận định ngày càng nhiều doanh nghiệp đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm các mô hình AI mới nhất sang sử dụng dịch vụ thông qua những hợp đồng dài hạn.
"Thời kỳ chạy theo những công nghệ hào nhoáng đang dần qua đi", ông Nadella nói, đồng thời nhấn mạnh Microsoft muốn mở rộng tệp khách hàng và sẽ kiên nhẫn phát triển hoạt động kinh doanh nếu điều kiện giá cả chưa phù hợp.
AI có cướp đi công việc của chúng ta?
Trong cuốn AI chuyện chưa kể, tác giả Tomoe Ishizumi cho rằng đây chỉ là công cụ tối ưu không hơn không kém. Có một điều chắc chắn rằng AI có thể thay thế phần lớn công việc mà con người đang làm hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không nên nghĩ máy móc sẽ cướp đi công việc của con người mà hãy nghĩ rằng máy móc sẽ làm những công việc vất vả để con người có thời gian sáng tạo hơn.
