|
| Tàu vũ trụ Starship của SpaceX cất cánh thực hiện nhiệm vụ triển khai các vệ tinh Starlink V3 mang theo chip vào tháng 9. Ảnh: Reuters. |
Các chủ nợ trong thương vụ huy động vốn 43 tỷ USD của SpaceX muốn công ty cam kết không đưa số chip AI dùng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay lên không gian. Họ lo ngại sẽ khó thu hồi tài sản thế chấp nếu SpaceX mất khả năng thanh toán, theo Financial Times.
Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh CEO Elon Musk có kế hoạch xây dựng các trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo, sử dụng chip tiên tiến được đưa lên không gian bằng phương tiện của SpaceX. Để thực hiện kế hoạch này, SpaceX sẽ cần trang bị cho các vệ tinh số lượng lớn chip tiên tiến.
Chủ nợ lo mất khả năng thu hồi vốn
SpaceX cho biết số chip liên quan đến khoản vay sẽ được sử dụng tại các trung tâm dữ liệu trên Trái đất. Tuy nhiên, theo những người am hiểu thương vụ, các chủ nợ lo ngại công ty có thể thay đổi kế hoạch và đưa số chip này lên quỹ đạo. Khi đó, nếu SpaceX mất khả năng thanh toán, họ sẽ gặp khó khăn trong việc thu hồi tài sản thế chấp để bán và thu hồi vốn.
|
| Elon Musk lên tháp phóng kiểm tra các dấu vết trên thân Starship sau hành trình xuyên khí quyển. Việc thu hồi tầng trên của tàu sau khi bay vào quỹ đạo là một mục tiêu then chốt của SpaceX. Ảnh: Facebook/Richard P Gallagher. |
Hiện chưa rõ điều khoản hạn chế nói trên có được đưa vào các văn bản thỏa thuận cuối cùng hay không.
Trái phiếu được phát hành thông qua một pháp nhân riêng, được thành lập nhằm tách biệt khoản nợ khỏi bảng cân đối kế toán của SpaceX. Cách làm này giúp công ty duy trì mức xếp hạng tín nhiệm thuộc nhóm đủ điều kiện đầu tư.
Điều khoản hạn chế việc đưa chip lên không gian có thể gây trở ngại pháp lý cho kế hoạch xây dựng các trung tâm dữ liệu của SpaceX trên quỹ đạo. Vụ việc cũng cho thấy những thách thức chưa từng có tiền lệ mà các nhà đầu tư phải đối mặt khi rót vốn vào một lĩnh vực tài sản còn quá mới.
|
| Hệ thống máy chủ AI Vera Rubin NVL72 của Nvidia. Các chip Nvidia được SpaceX thuê là tài sản bảo đảm cho khoản vay 25 tỷ USD. Ảnh: Bloomberg. |
Hôm thứ Năm, SpaceX đã huy động hơn 30 tỷ USD từ các nhà đầu tư tổ chức thông qua một gói phát hành nợ mang tên Project Saturn. Trong đó, khoản lớn nhất là đợt phát hành trái phiếu trị giá 25 tỷ USD, được xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư. Khoản trái phiếu này được bảo đảm bằng dòng tiền SpaceX phải trả để thuê chip Nvidia trong thời hạn 5 năm.
Theo những người am hiểu thương vụ, số trái phiếu này được bán với mức lãi suất cao hơn 3,45 điểm phần trăm so với trái phiếu Kho bạc Mỹ, tương ứng lợi suất tổng cộng khoảng 8,3%. Trong khi đó, trái phiếu doanh nghiệp của SpaceX đáo hạn năm 2031 được giao dịch với lợi suất khoảng 7,2% vào hôm thứ Năm.
Lô trái phiếu mới nhất sẽ đáo hạn vào năm 2032, nhưng toàn bộ tiền gốc sẽ được hoàn trả trong chưa đầy 4 năm. Theo những người này, cơ cấu thanh toán như vậy được thiết kế nhằm giảm thiểu rủi ro tín dụng cho các chủ nợ.
Trước hôm thứ Năm, số trái phiếu trị giá hơn 19 tỷ USD đã nhận được cam kết đầu tư, trong đó có 4 tỷ USD từ Pimco.
Apollo và Goldman Sachs, hai đơn vị dẫn dắt thương vụ, từ chối bình luận. Pimco cũng không đưa ra bình luận, trong khi SpaceX không phản hồi về vấn đề này.
Theo SpaceX, các quỹ do BlackRock, Goldman Sachs Asset Management và KKR quản lý hoặc tư vấn cũng đã cam kết rót vốn vào thương vụ này với tư cách nhà đầu tư chủ chốt.
Báo cáo xếp hạng tín nhiệm của Moody’s cho biết SpaceX dự định sử dụng số chip trên tại các trung tâm dữ liệu ở Mỹ. Những cơ sở này phần lớn thuộc sở hữu của SpaceX, đồng thời do công ty kiểm soát và trực tiếp vận hành.
Moody’s xếp hạng khoản nợ ở mức A3, cao hơn một bậc so với mức xếp hạng tín nhiệm của SpaceX. Trong khi đó, tổ chức KBRA đưa ra mức A-.
Theo các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, một trong những yếu tố giúp khoản nợ đạt mức xếp hạng nhóm A là điều khoản buộc bên thuê phải tiếp tục thanh toán bất kể hoàn cảnh nào.
Điều khoản này buộc SpaceX tiếp tục thanh toán tiền thuê ngay cả khi phát sinh những tình huống bất lợi, đồng nghĩa công ty không thể đơn phương chấm dứt hợp đồng để tránh nghĩa vụ trả tiền.
“Thương vụ huy động vốn dựa trên GPU của SpaceX được cấu trúc khá khéo léo và có thể thu hút nhiều nhóm nhà đầu tư. Trong số đó có các công ty bảo hiểm sở hữu nguồn vốn lớn, đang tìm kiếm mức sinh lời hấp dẫn từ những khoản nợ có xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư”, Grant Nachman, Giám đốc đầu tư tại Shorecliff Asset Management, nhận định.
“Thương vụ này có thể mở đường cho những đợt phát hành tương tự trong tương lai”, ông nói thêm.
Quốc hội Mỹ gây sức ép với SpaceX về Starshield
Trong diễn biến khác, Hạ nghị sĩ Jim Himes, người dự kiến trở thành Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện vào tháng 1 tới, đã gửi thư cho Giám đốc Tình báo Quốc gia Jay Clayton, yêu cầu làm rõ nguyên nhân hệ thống Starshield tại Ukraine nhiều lần bị hạn chế tốc độ kết nối trong những tháng gần đây.
Theo nội dung bức thư CNN tiếp cận, ông Himes cho rằng Quốc hội không thể tiếp tục cấp ngân sách phát triển các hệ thống của chính phủ nếu không có quyền kiểm soát đầy đủ đối với những hệ thống này.
|
| Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk. Ảnh: Bloomberg. |
Ông nhấn mạnh việc xác định trách nhiệm trong các quyết định hạn chế dịch vụ Starshield là cần thiết để các nhà lập pháp có cơ sở xem xét ngân sách trong tương lai, đặc biệt đối với những hệ thống phụ thuộc chủ yếu vào SpaceX.
Trong thư riêng gửi tới CEO SpaceX Elon Musk, ông Himes đề nghị tổ chức cuộc gặp để thảo luận về vấn đề này. Ông yêu cầu công ty giải thích những thay đổi đối với dịch vụ Starshield trong tháng 10/2026, lý do thực hiện và liệu quyết định đó do SpaceX tự đưa ra hay theo chỉ đạo của một quan chức chính phủ Mỹ.
Theo ông Himes, khả năng SpaceX đơn phương điều chỉnh hợp đồng, cùng việc công ty chưa phản hồi đầy đủ các yêu cầu giám sát của Quốc hội, đặt ra những câu hỏi về các thỏa thuận giữa hai bên. Vấn đề càng đáng chú ý với những hệ thống quân sự do chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát nhưng được SpaceX phát triển hoặc vận hành.
Ông Himes cho biết nếu không nhận được câu trả lời thỏa đáng, ông sẽ khó tiếp tục ủng hộ việc phê duyệt ngân sách cho các hệ thống do SpaceX phát triển.
AI có cướp đi công việc của chúng ta?
Trong cuốn AI chuyện chưa kể, tác giả Tomoe Ishizumi cho rằng đây chỉ là công cụ tối ưu không hơn không kém. Có một điều chắc chắn rằng AI có thể thay thế phần lớn công việc mà con người đang làm hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không nên nghĩ máy móc sẽ cướp đi công việc của con người mà hãy nghĩ rằng máy móc sẽ làm những công việc vất vả để con người có thời gian sáng tạo hơn.