|
|
Từ sốt cao, đau bụng, nam thanh niên 23 tuổi nhanh chóng rơi vào sốc, suy hô hấp nguy kịch. Ảnh: BVCC. |
Bệnh nhân L.T.S. (23 tuổi, trú tại Tuyên Quang), trước đó chưa ghi nhận bệnh lý nền, khởi phát sốt cao, đau tức bụng và tự dùng thuốc tại nhà nhưng không cải thiện. Đến ngày thứ ba, người bệnh xuất hiện thêm tình trạng đại tiện phân lỏng nhiều lần, buồn nôn và mệt mỏi.
Bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế gần nhà, chẩn đoán sốt xuất huyết và điều trị truyền dịch. Tuy nhiên, tình trạng tiếp tục diễn biến nặng, người bệnh mệt nhiều, kích thích, tụt huyết áp và suy hô hấp. Bệnh nhân phải đặt ống nội khí quản, thở máy trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Sốt xuất huyết nặng ở người trẻ không có bệnh nền
Theo ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch. Dù được thở máy xâm nhập với nồng độ oxy 100%, độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂) chỉ đạt khoảng 80%.
Nhịp tim người bệnh nhanh 120-140 lần/phút, huyết áp ở mức 80/40 mmHg dù đang sử dụng thuốc vận mạch. Bệnh nhân tím tái, đầu chi lạnh, giảm thông khí hai phổi.
Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhân dương tính với virus Dengue, kèm theo bất thường chức năng gan, thận và đông máu. Các bác sĩ chẩn đoán sốc sốt xuất huyết Dengue, suy hô hấp nguy kịch tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS), đồng thời theo dõi nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
Trước tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, oxy máu không cải thiện dù đã thở máy với nồng độ oxy tối đa, các bác sĩ Trung tâm Hồi sức tích cực quyết định triển khai kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (VV-ECMO) để hỗ trợ quá trình trao đổi khí.
Bên cạnh ECMO, bệnh nhân được điều trị bằng thở máy, sử dụng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục. Các biện pháp hồi sức được phối hợp nhằm hỗ trợ tuần hoàn, kiểm soát rối loạn chuyển hóa, cân bằng dịch và hỗ trợ chức năng thận theo tình trạng lâm sàng.
 |
| Sau 13 ngày hồi sức tích cực, bệnh nhân đã tỉnh táo. Ảnh: BVCC. |
Người bệnh được theo dõi sát huyết động, đông máu và chức năng các cơ quan. Sau quá trình hồi sức chuyên sâu, tình trạng oxy hóa máu và huyết động bước đầu cải thiện. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn cần duy trì ECMO và các biện pháp hồi sức tích cực, chưa được đánh giá là đã vượt qua giai đoạn nguy kịch.
Đến 15h ngày 26/10, sau 13 ngày điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tình trạng bệnh nhân có chuyển biến tích cực. Người bệnh đã được rút ECMO, rút ống nội khí quản, hiện tỉnh táo và tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tại bệnh viện. Bệnh nhân dự kiến xuất viện vào ngày 27/10 nếu sức khỏe ổn định và đáp ứng các tiêu chí ra viện.
Theo BS Phúc, đây là trường hợp sốt xuất huyết Dengue diễn biến đặc biệt nghiêm trọng ở người trẻ tuổi, không có bệnh lý nền. Tình trạng sốc và tổn thương phổi nặng đe dọa trực tiếp tính mạng, cho thấy bệnh vẫn có thể trở nặng ngay cả ở người trước đó khỏe mạnh.
Hết sốt không đồng nghĩa với khỏi bệnh
Theo BS Phúc, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn Aedes. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả người trẻ khỏe mạnh, không có bệnh nền.
Phần lớn người mắc sốt xuất huyết có thể hồi phục. Tuy nhiên, một số trường hợp diễn biến nặng do thoát huyết tương, dẫn đến sốc, xuất huyết nghiêm trọng và tổn thương các cơ quan.
 |
| ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực. Ảnh: Đinh Hà. |
Đáng lưu ý, giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 kể từ khi khởi phát bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc vừa hết sốt. Đây là thời điểm có thể xảy ra thoát huyết tương, cô đặc máu, giảm tiểu cầu và sốc. Vì vậy, hết sốt không đồng nghĩa với bệnh đã khỏi hoặc người bệnh không còn nguy cơ biến chứng.
Từ trường hợp trên, BS Phúc khuyến cáo người dân không chủ quan khi sốt cao kéo dài, đặc biệt nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều hoặc liên tục, nôn nhiều, mệt lả, vật vã, lừ đừ, chảy máu bất thường, tiểu ít hoặc khó thở. Khi có những biểu hiện này, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời.
Người nghi mắc sốt xuất huyết không nên tự ý truyền dịch tại nhà hoặc sử dụng aspirin, ibuprofen và các thuốc chống viêm không steroid khác do nguy cơ làm tăng xuất huyết. Việc bù dịch, sử dụng thuốc hạ sốt và theo dõi xét nghiệm cần thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị 18 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue. Bên cạnh việc phát hiện và điều trị sớm, người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng và phòng tránh muỗi đốt. Người dân cũng có thể tìm hiểu về vaccine sốt xuất huyết, thực hiện tiêm chủng theo độ tuổi, chỉ định và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, theo dõi sát trong giai đoạn nguy hiểm và tiếp cận điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế nguy cơ sốc, suy đa cơ quan và tử vong do sốt xuất huyết Dengue.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
