|
The Odyssey của Christopher Nolan đang cho thấy sức mạnh của điện ảnh trong việc định hình xu hướng du lịch. Sau khi bộ phim công chiếu, lượng đặt tour tới Hy Lạp tăng mạnh, trong khi hàng loạt địa danh gắn với hành trình của Odysseus nhanh chóng được đưa vào khai thác trong những tuyến tham quan theo chủ đề.
Theo tờ Kathimerini, lượng đặt tour tới Hy Lạp liên quan đến sức hút của bộ phim tăng 76% so với cùng kỳ năm trước. Công ty lữ hành easyJet Holidays cũng ghi nhận số lượt đặt chuyến tới quốc gia này trong tuần đầu tháng 8 tăng 18% so với tuần trước đó.
Corfu là điểm đến hưởng lợi rõ nhất trong thời gian đầu, với lượng đặt tour tăng 28%. Lượng tìm kiếm về Peloponnese, Kefalonia và Zakynthos cũng tăng, trong khi Sicily - một địa điểm khác liên quan đến quá trình sản xuất - ghi nhận lượng đặt tour tăng 8%.
Những con số này cho thấy hiệu ứng “set-jetting”, xu hướng du khách tìm đến những địa danh từng xuất hiện hoặc gắn với các bộ phim, chương trình truyền hình mà họ yêu thích, đang ngày càng rõ nét.
Hy Lạp biến sức hút màn ảnh thành du lịch
Sức hút từ The Odyssey không dừng ở việc tăng lượng đặt phòng hay vé máy bay. Các doanh nghiệp và cơ quan du lịch Hy Lạp đang nhanh chóng biến mối liên hệ với sử thi Homer thành những sản phẩm cụ thể.
Unforgettable Greece đã xây dựng 22 hành trình theo chủ đề, kết nối Athens, Corfu và Ithaca. Văn phòng Pháp của Tổ chức Du lịch Quốc gia Hy Lạp cũng tổ chức chuyến đi dành cho báo chí tới Ithaca, sau đó dẫn tới một ấn phẩm dài 162 trang của Le Figaro mang tên “Theo dấu Odysseus”.
Đáng chú ý, Nolan không quay cảnh nào tại Ithaca, hòn đảo ở biển Ionian vốn được xem là quê hương của Odysseus.
Điều đó không ngăn hòn đảo tận dụng câu chuyện của mình. Thị trưởng Ithaca Dionysis Stanitsas cho rằng sự chú ý mà bộ phim mang lại là rất lớn, dù địa phương từng thất vọng khi những nỗ lực đưa đoàn phim tới đây không thành công.
Nhà khảo cổ Spyros Couvaras cũng nhận thấy du khách ngày càng muốn kết hợp trải nghiệm lịch sử và thần thoại với những chuyến nghỉ dưỡng thông thường.
Ithaca vì thế trở thành một ví dụ đáng chú ý về cách một địa danh có thể hưởng lợi từ điện ảnh mà không cần xuất hiện trên màn ảnh. Hòn đảo vốn đã khai thác hình ảnh Odysseus và Homer thông qua tượng, tên tàu, cửa hàng lưu niệm và các sản phẩm gắn với sử thi.
 |
| Du khách xuống thuyền sau khi trở về từ các bãi biển gần đó trên đảo Ithaca, thuộc biển Ionian, vào ngày 3/8. Ảnh: Turkiye Today. |
Nhưng chính hiệu ứng này cũng làm nổi bật một trường hợp trái ngược: Troy.
Trong câu chuyện của Homer, cuộc chiến thành Troy là tiền đề cho hành trình trở về kéo dài của Odysseus. Thế nhưng The Odyssey không được quay tại Thổ Nhĩ Kỳ, khiến Troy đứng ngoài mạng lưới điểm đến đang được hưởng lợi trực tiếp từ bộ phim.
Trước khi phim ra mắt, Ridvan Golcuk, Giám đốc Bảo tàng Yasar, từng cảnh báo Hy Lạp và Sicily nhiều khả năng hưởng lợi từ làn sóng du lịch theo phim, trong khi Troy có nguy cơ bị đẩy ra ngoài câu chuyện.
Theo ông, những câu chuyện được truyền tải tới du khách quốc tế có thể ảnh hưởng đến cách họ lựa chọn điểm đến cũng như nhìn nhận giá trị của một di sản. Vì vậy, các địa phương cần chủ động xây dựng câu chuyện riêng quanh những tài sản văn hóa của mình.
Những số liệu đặt tour đang tăng tại Hy Lạp và Sicily cho thấy hiệu ứng mà ông đề cập đã bắt đầu xuất hiện.
Troy có câu chuyện hàng nghìn năm để kể
Dù không nằm trong hành trình sản xuất của Nolan, Troy lại sở hữu một lợi thế mà nhiều điểm đến điện ảnh không có là mối liên hệ trực tiếp với một trong những sử thi nổi tiếng nhất thế giới cùng một quần thể khảo cổ và bảo tàng quy mô lớn.
Bảo tàng Troy tại Canakkale nằm ngay cạnh khu khảo cổ được UNESCO công nhận, lưu giữ gần 5.000 năm lịch sử của Troy và vùng Troas.
Bộ sưu tập gồm quan tài Polyxena, các hiện vật vàng có niên đại từ thời Đồ đồng, tượng Hoàng đế La Mã Hadrian, con dấu Luwian cùng nhiều hiện vật từ các khu định cư cổ xung quanh.
    |
Các vật phẩm được trưng bày tại Bảo tàng Troy ở Canakkale (Thổ Nhĩ Kỳ). Ảnh: AA, IHA. |
Bảo tàng Troy giúp kết nối câu chuyện văn học đó với những bằng chứng khảo cổ còn lại. Các hiện vật không chỉ kể về chiến tranh mà còn phản ánh đời sống, thương mại, tín ngưỡng và tập quán mai táng của cư dân vùng Troas qua nhiều thời kỳ.
Một trong những hiện vật nổi bật nhất là quan tài Polyxena, có niên đại khoảng 520-500 trước Công nguyên. Quan tài bằng đá cẩm thạch được phát hiện năm 1994 tại khu mộ Kizoldun gần Biga. Phần phù điêu nổi tiếng mô tả Polyxena, con gái út của vua Priam và hoàng hậu Hecuba của Troy, trong nghi thức hiến tế bên mộ Achilles sau chiến tranh.
Bộ sưu tập vàng của bảo tàng gồm vương miện, hoa tai, vòng cổ và nhiều đồ trang sức có niên đại từ thời Đồ đồng, cho thấy kỹ thuật chế tác kim loại cũng như mạng lưới giao thương của Troy.
Một số hiện vật từng được đưa ra nước ngoài trong quá trình khai quật từ thế kỷ 19. Bảo tàng hiện dành riêng một khu vực để kể lại hành trình thất lạc của các hiện vật Troy và những nỗ lực đưa di sản trở về.
Ngoài những dấu tích gắn với thời kỳ đồ đồng, bảo tàng còn lưu giữ tượng cẩm thạch Hoàng đế Hadrian, được phát hiện trong cuộc khai quật năm 1993. Hadrian từng đến Troy vào năm 124 và hỗ trợ kinh phí tu sửa Odeon của thành phố.
Mối liên hệ giữa Troy và La Mã bắt nguồn một phần từ truyền thuyết về Aeneas, người được cho là đã thoát khỏi thành phố sau chiến tranh và trở thành một trong những tổ tiên của người La Mã. Điều này giúp Troy tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong ký ức văn hóa của La Mã nhiều thế kỷ sau thời Homer.
 |
| “Con ngựa gỗ thành Troy” nổi tiếng đã khiến thành Troy thất thủ chỉ trong 1 đêm. Ảnh: KITV. |
Điện ảnh có thể tạo điểm đến, nhưng câu chuyện mới giữ chân du khách
Troy còn có thể được khám phá thông qua nhiều lớp di sản khác của vùng Troas. Bảo tàng trưng bày tượng Triton từ thành phố cổ Parion, con dấu Luwian, trang sức và vũ khí từ khu mộ Dardanos, cùng đồ gốm, thủy tinh và vật dụng sinh hoạt từ Assos.
Bản thân công trình cũng được thiết kế như một phần của trải nghiệm. Bên trong, du khách di chuyển theo đường dốc liên tục dài khoảng 480 m, lần lượt đi qua các lớp lịch sử từ thời Đồ đồng đến La Mã trên diện tích trưng bày khoảng 3.000 m2.
Bảo tàng nằm tại làng Tevfikiye, cách trung tâm Canakkale khoảng 30 km, ngay cạnh lối vào khu khảo cổ. Việc tham quan bảo tàng trước khi bước vào thành cổ giúp du khách hình dung những lớp lịch sử phía sau các bức tường, đền đài và khu dân cư còn lại.
Sự đối lập giữa Hy Lạp và Troy cho thấy một bộ phim có thể tạo ra sức bật lớn cho du lịch, nhưng lợi ích không tự động đến với mọi địa danh có liên quan đến câu chuyện.
Ithaca không xuất hiện trong The Odyssey của Nolan nhưng vẫn có thể tận dụng hình ảnh quê hương Odysseus. Troy lại có một lợi thế sâu xa hơn: đây chính là nơi mở đầu câu chuyện dẫn tới hành trình của người anh hùng.
Những cuốn sách hay về châu Âu
Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả các cuốn sách hay nên đọc để hiểu thêm về châu Âu, khu vực có bề dày lịch sử được mệnh danh là "lục địa già".
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
