Cử nhân bằng giỏi rời TP.HCM về quê làm nhang

Ngọc Anh hiện là chủ thương hiệu nhang sen Liên Tâm.

Sinh ra và lớn lên ở Đồng Tháp, Ngô Ngọc Anh (sinh năm 1995) có con đường học tập được nhiều người ngưỡng mộ: thủ khoa tốt nghiệp THPT tỉnh Đồng Tháp, học sinh giỏi tiếng Anh cấp tỉnh, tốt nghiệp loại giỏi Đại học Kinh tế - Luật TP.HCM, danh hiệu "Sinh viên 5 tốt" cấp Trung ương, giải nhì cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên Eureka…

Với những thành tích đó, Ngọc Anh nhận được cơ hội làm việc ở tập đoàn đa quốc gia về đồ thể thao, công ty về đồ điện tử sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, cô khiến nhiều người bất ngờ khi lựa chọn một công ty khởi nghiệp về du lịch, để học hỏi tinh thần khởi nghiệp cũng như cách vận hành một doanh nghiệp nhỏ.

Đến khi công việc dần ổn định sau 1 năm, cử nhân bằng giỏi một lần nữa gây ngỡ ngàng khi quyết định bỏ TP.HCM, về quê làm hương (nhang) sen.

"Trong 8 năm qua, sau nhiều lần thất bại tưởng chừng muốn bỏ cuộc, tôi tự hào khi bản thân vẫn đứng đây, vẫn miệt mài lan tỏa sản phẩm của quê hương mình", Ngọc Anh nói với Tri Thức - Znews.

Nguyên liệu ít người để ý

Đồng Tháp quê hương Ngọc Anh được mệnh danh là "đất sen hồng", với những đầm sen bạt ngàn và các sản phẩm thực phẩm, thủ công mỹ nghệ từ loại hoa này.

Tuy nhiên, thay vì những phần thông dụng như hoa, lá, hạt, củ, Ngọc Anh dành sự quan tâm đến vỏ gương sen - phần thường bị bỏ đi sau thu hoạch hạt. Đây cũng là chủ đề công trình nghiên cứu khoa học của cô khi còn là sinh viên.

"Vỏ gương sen ở quê tôi nhiều lắm. Tôi tự hỏi mình có thể làm gì với nó để gia tăng giá trị kinh tế cho nông sản địa phương không", cô nói.

Ngọc Anh tốt nghiệp loại giỏi, đạt nhiều thành tích khi còn là sinh viên.

Bản thân Ngọc Anh cũng là người khá nhạy cảm với mùi hương, rất dễ bị cay mắt, gắt mũi khó chịu với mùi nhang truyền thống. Khi tìm hiểu, cô mới biết nhiều loại nhang truyền thống chứa hóa chất ảnh hưởng sức khỏe. Một ý tưởng lóe lên trong đầu cô gái trường kinh tế: hay mình thử làm nhang từ vỏ gương sen?

Làm thử, Ngọc Anh hào hứng khi thấy nén nhang thô cháy rất tốt, cháy sạch mà không cần bất kỳ hóa chất hay chất dẫn cháy nào, lại tỏa ra mùi hương đặc trưng.

Ngọc Anh dành 6 tháng để nghiên cứu sản phẩm, thị trường, học hỏi các đơn vị lớn trong ngành, trang bị kiến thức tài chính, marketing đồng thời thu gom gương sen từ các hộ dân tại địa phương.

Những vỏ gương sen thường bị bỏ đi sau khi thu hoạch hạt.

Khi mới về quê, Ngọc Anh liên tục đối diện những câu hỏi từ người xung quanh, thắc mắc lý do cử nhân đại học, giỏi tiếng Anh, có nhiều cơ hội ở TP.HCM mà lại về quê. Cô không giải thích nhiều, thầm cảm thấy may mắn khi có gia đình ủng hộ, hiểu được ý nghĩa sau dự án của mình: tạo giá trị kinh tế cho cây sen, đem lại lợi ích cho nông dân và tạo việc làm cho lao động nhàn rỗi.

"Khi tôi còn làm việc ở TP.HCM, chính mẹ đã trực tiếp thu gom gương sen giúp tôi. Tôi cũng được hai người bạn đồng hành trong giai đoạn đầu, một phụ trách kỹ thuật máy móc, một phụ trách truyền thông, marketing", cô kể.

Khởi nghiệp với "4 không"

Dù có quyết tâm và tham vọng, Ngọc Anh thừa nhận những ngày đầu khởi nghiệp không hề màu hồng.

"Lúc đó tôi đúng nghĩa là '4 không': không kinh nghiệm ngành, không kinh nghiệm kinh doanh, không tài chính, không mối quan hệ. Mọi thứ đều phải tự lực, nếu thất bại sẽ không có tấm đệm nào đỡ", cô nói.

Theo Ngọc Anh, khó khăn lớn nhất là bột gương sen có đặc tính khác biệt: dễ bị ẩm, dễ nứt và dễ mốc. Trong khi đó, cô tự đặt tiêu chuẩn rất cao: nhang phải đẹp, chất lượng, ít khói và tuyệt đối không dùng hóa chất dẫn cháy hay phụ gia.

Thời gian đầu, cô áp dụng quy trình kỹ thuật truyền thống của các thợ nghề khác vào gương sen đều thất bại, nhang làm ra nứt hỏng hàng loạt, có những mẻ 10 kg phải bỏ đi 9 kg. Nhóm khởi nghiệp phải tự nghiên cứu, thử nghiệm hàng trăm lần để tìm ra quy trình chuẩn cho cây nhang sen thuần mộc.

"Có những lúc nhìn đống nguyên liệu công phu bị hỏng, tôi và cộng sự bất lực và tuyệt vọng, tự hỏi mình có đang chọn sai đường. Nhưng rồi chúng tôi tự trấn an, tin rằng sản phẩm không sai, chỉ là kỹ thuật chưa đúng và cần thêm chút kiên trì", cô kể.

Sản phẩm nhang sen của Ngọc Anh đã tiêu thụ được hơn 100 tấn sau 8 năm.

Đến nay, sản phẩm nhang sen của thương hiệu đã hoàn thiện đúng như kỳ vọng, đạt chứng nhận OCOP 3 sao và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia.

Việc thu mua gương sen cũng giúp bà con nông dân ở quê có thêm nguồn thu nhập từ phụ phẩm vốn bị bỏ đi sau khi tách hạt. Nhiều người thậm chí chủ động liên hệ cung cấp nguyên liệu.

Một trong những điều Ngọc Anh tự hào nhất là phản hồi tốt từ khách hàng. Nhiều người sống ở chung cư, phòng điều hòa hoặc nhạy cảm với mùi hương yêu thích loại nhang sen vì ít khói, không gây dị ứng, không làm kích hoạt chuông báo cháy.

Với những người thích mùi đậm đà, Ngọc Anh phát triển thêm các dòng phối trộn thảo mộc như quế, khuynh diệp, đinh hương, sả…

Đến hiện tại, các sản phẩm nhang của thương hiệu đã tiêu thụ hơn 100 tấn ra thị trường, thu mua khoảng 25 tấn gương sen cho bà con nông dân.

"Với tôi, làm việc ở đâu cũng là kiếm sống, tuy nhiên trong quá trình kiếm sống được làm điều gì đó, đóng góp chút giá trị ngay trên quê hương là điều rất hạnh phúc", Ngọc Anh bày tỏ.