Sáng 11/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
Trước đó, ngày 7/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết. Theo đó, dự thảo gồm 14 điều, với 7 nhóm chính sách.
Tại phiên thảo luận sáng nay, các đại biểu tập trung góp ý về những cơ chế, chính sách nhằm tạo đột phá cho phát triển du lịch.
  |
 |
Phát triển du lịch không thể chỉ đo bằng số lượng khách
Đại biểu Đặng Ngọc Huy, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi
Tôi tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Tuy nhiên, tôi cho rằng phát triển du lịch không thể chỉ đo bằng số lượng khách, số tháng hoạt động hay quy mô vốn đầu tư. Điều quan trọng hơn là giá trị kinh tế thực chất mà ngành tạo ra, khả năng cạnh tranh của điểm đến và lợi ích người dân địa phương được hưởng.
Từ cách tiếp cận đó, tôi xin góp ý chính sách cần xuất phát từ lợi thế của từng địa bàn và nhu cầu thị trường, trước khi xác định quy mô đầu tư. Mỗi địa phương có tài nguyên, bản sắc riêng nên không thể áp dụng một mô hình chung.
Trước khi triển khai chính sách hỗ trợ, cần trả lời 3 câu hỏi: Địa phương có lợi thế gì khác biệt? Cần thu hút nhóm khách nào? Sản phẩm, dịch vụ nào phù hợp với nhóm khách đó?
Thứ hai, chính sách ưu đãi cần hướng đến sự phát triển của cả điểm đến, không chỉ từng dự án riêng lẻ. Cần phân biệt giữa thu hút một dự án đầu tư và phát triển một điểm đến du lịch có sức cạnh tranh. Hai mục tiêu này có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất.
Một khu nghỉ dưỡng có vốn đầu tư lớn có thể hoạt động hiệu quả, nhưng nếu du khách chủ yếu sử dụng dịch vụ bên trong, ít tham gia các hoạt động bên ngoài thì tác động lan tỏa đến cộng đồng sẽ hạn chế.
Ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng cung cấp sản phẩm du lịch đặc trưng, nếu được liên kết thành chuỗi dịch vụ hiệu quả, có thể tạo thêm việc làm, thu nhập và giá trị gia tăng cho cả điểm đến.
|
 |
Du lịch cần nhân lực đủ năng lực tạo ra những sản phẩm có giá trị cao
Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk
Nghị quyết sau khi được ban hành sẽ tạo động lực lớn cho du lịch Việt Nam phát triển, trong đó có khu vực Tây Nguyên và tỉnh Đắk Lắk.
Tôi cho rằng bên cạnh hạ tầng và tài nguyên, nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sức cạnh tranh của du lịch. Đây chính là yếu tố quyết định khả năng khai thác tiềm năng, biến tài nguyên thành sản phẩm, đưa sản phẩm ra thị trường và chuyển hóa thị trường thành động lực phát triển kinh tế.
Từ thực tiễn địa phương, chúng tôi nhận thấy Đắk Lắk có tài nguyên thiên nhiên đặc sắc, bản sắc văn hóa phong phú nhưng du lịch vẫn phát triển chậm, chưa tương xứng với tiềm năng. Nguyên nhân, bên cạnh hạn chế về vốn và hạ tầng, còn là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ nhân lực du lịch. Từ thực tế đó, tôi xin kiến nghị hai vấn đề.
Thứ nhất, cần đẩy mạnh chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực có năng lực tạo ra sản phẩm du lịch đặc thù, giá trị kinh tế cao. Điều nhiều địa phương đang thiếu không đơn thuần là lao động phục vụ du lịch, mà là đội ngũ nhân lực đủ năng lực tạo ra những sản phẩm có giá trị cao.
Thứ hai, cần có cơ chế cấp quốc gia về phát triển và điều phối nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao cho những khu vực giàu tiềm năng nhưng còn khó khăn.
Nghịch lý là tại những địa phương có ngành du lịch phát triển thường có điều kiện thu hút nhân lực giỏi. Trong khi đó, các địa phương đang cần nhân lực để phát triển du lịch lại thiếu nguồn lực tài chính và môi trường nghề nghiệp để thu hút, giữ chân người lao động có chuyên môn.
Nếu chỉ giao cho các địa phương tự đào tạo và thu hút nhân lực theo khả năng ngân sách, khoảng cách phát triển du lịch giữa các vùng có thể ngày càng lớn.
|
 |
Phát triển du lịch phải gìn giữ bản sắc và sinh kế của người dân
Đại biểu Nguyễn Văn Huy, Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên
Tôi cho rằng phát triển du lịch không chỉ là khai thác tài nguyên để thu hút khách, tăng doanh thu mà quan trọng hơn là tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, nâng cao đời sống của cộng đồng dân cư tại điểm đến.
Thứ nhất, cần bảo đảm nguyên tắc phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc văn hóa. Tại một số nơi, lễ hội bị sân khấu hóa, phong tục, tập quán biến đổi để phục vụ nhu cầu của du khách. Không gian văn hóa truyền thống bị thu hẹp, thậm chí nhiều giá trị bị thương mại hóa trong quá trình khai thác du lịch.
Thứ hai, cần bảo đảm người dân là chủ thể tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Thực tế cho thấy khi du lịch phát triển, lợi ích kinh tế đôi khi tập trung vào doanh nghiệp đầu tư, trong khi người dân chủ yếu đảm nhận các công việc giản đơn, thu nhập thiếu ổn định.
Thứ ba, cần ưu tiên hỗ trợ bảo tồn, tu bổ các công trình văn hóa truyền thống, di tích lịch sử, không gian sinh hoạt cộng đồng, làng nghề và cảnh quan đặc trưng tại những địa bàn phát triển du lịch cộng đồng.
Phát triển du lịch không nên chỉ được đo bằng số lượng khách hay doanh thu mà còn bằng những giá trị văn hóa được gìn giữ, những sinh kế được tạo ra và mức độ thụ hưởng của người dân tại nơi du lịch phát triển.
Bởi lẽ, một làng quê đẹp không chỉ bởi những con đường rộng hay khu nghỉ dưỡng hiện đại, mà còn bởi những nếp nhà, mái đình, tiếng chuông chùa, nghề truyền thống và tình làng nghĩa xóm được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
|
 |
Vai trò của Nhà nước và người dân trong phát triển du lịch
Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP.HCM
Trong xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ, điều quan trọng là phải xác định rõ những lĩnh vực Nhà nước cần đầu tư, những lĩnh vực khuyến khích hợp tác đầu tư và những lĩnh vực cần kêu gọi nguồn lực từ doanh nghiệp, người dân trong và ngoài nước.
Theo đó, ngân sách nhà nước nên ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược, còn doanh nghiệp và người dân tham gia tạo ra các giá trị gia tăng cho ngành du lịch.
Bên cạnh đầu tư công, cần có chính sách bổ trợ để thu hút đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược có công nghệ cao, năng lực tài chính, quản trị và thương hiệu quốc tế. Ưu tiên những dự án quy mô lớn, có khả năng tạo động lực lan tỏa đến nhiều ngành như tổ hợp du lịch văn hóa, thể thao, giải trí, mua sắm; trung tâm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, các trung tâm đa dịch vụ kết hợp biểu diễn nghệ thuật, hòa nhạc, phố lễ hội và kinh tế đêm.
Để tăng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế, cần đa dạng hóa các loại hình dịch vụ, phát triển trung tâm mua sắm, cửa hàng miễn thuế và cửa hàng hàng hiệu. Du lịch xanh, du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp, làng nghề, các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và du lịch văn hóa kết hợp ẩm thực cũng cần có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Không chỉ dành riêng cho 3 cực tăng trưởng
Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết các đại biểu cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đột phá cho ngành du lịch, góp phần thực hiện các mục tiêu tại Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị.
Theo đó, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng du lịch gồm Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng; hình thành 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia và 15 tập đoàn có thương hiệu mạnh, cùng các mục tiêu về lao động, việc làm và cơ sở lưu trú.
Về phạm vi áp dụng, Bộ trưởng nhấn mạnh Nghị quyết hướng đến phát triển du lịch trên cả nước, không giới hạn ở một số địa bàn trọng điểm. Ngoài 3 cực tăng trưởng, các địa bàn khác được xác định theo quy hoạch hệ thống du lịch, bảo đảm mục tiêu của Nghị quyết 26, phù hợp với đặc điểm từng vùng và tiềm năng tài nguyên du lịch Việt Nam.
 |
| Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. |
Trước ý kiến về việc bảo đảm người dân được hưởng lợi từ các dự án du lịch, Bộ trưởng cho biết dự thảo xác định 5 tiêu chí đối với chính sách ưu đãi, hỗ trợ, gồm loại hình, địa bàn, quy mô, hiệu quả kinh tế - xã hội và phát triển bền vững. Trong đó, hiệu quả kinh tế - xã hội và phát triển bền vững là hai tiêu chí quan trọng.
Đối với kinh tế đêm, Bộ trưởng làm rõ dự thảo chỉ thí điểm mô hình hoạt động 24/7 do có thể ảnh hưởng đến đời sống người dân. Các hoạt động kinh tế đêm đã được triển khai và đang vận hành tương đối tốt không thuộc phạm vi cần thử nghiệm.
Liên quan đến chính sách thị thực, nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú và việc áp dụng pháp luật trong mối quan hệ với Luật Thủ đô, Luật Phát triển đô thị, các cơ chế, chính sách đặc thù và quy định pháp luật liên quan, Bộ trưởng khẳng định dự thảo không thu hẹp những cơ chế đặc thù đã được Quốc hội phân quyền cho các thành phố.
Cơ quan soạn thảo cũng tiếp thu ý kiến về việc bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong phát triển du lịch; bảo đảm người dân được hưởng lợi từ các dự án; đào tạo nhân lực chất lượng cao và xây dựng chính sách hỗ trợ toàn diện hơn cho ngành.
"Dự án du lịch không chỉ được xem là một dự án đầu tư mà còn phải tạo ra sản phẩm du lịch. Hiệu quả của sản phẩm là tiêu chí đánh giá chính đối với dự án", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Học kỹ năng sống từ những cuốn cẩm nang sinh tồn
Sách “Cẩm nang sinh tồn”, “100 kỹ năng sinh tồn”, “Sống sót” là câu chuyện của những phượt thủ, nhà thám hiểm về cách thoát hiểm và sinh tồn.
