Bastiat không chấp nhận những lập luận ấy. Ông cho rằng tiền lãi không phải là trộm cắp mà là phần thưởng công bằng cho sự trao đổi dịch vụ đôi bên. Người cho vay trao cho người vay quyền sử dụng vốn trong một khoảng thời gian, mà bản thân thời gian cũng có giá trị.

Bastiat trích dẫn những câu nổi tiếng trong cuốn Advice to a Young Tradesman (Lời khuyên cho một thương nhân trẻ) của Benjamin Franklin (1748): “Thời gian rất quý giá. Thời gian là tiền bạc. Thời gian là chất liệu làm nên cuộc sống.” Do đó, tiền lãi là điều hết sức “tự nhiên, công bằng và chính đáng, nhưng cũng hữu ích và sinh lời, ngay cả với những người phải trả nó”.

Thay vì làm giảm sản lượng, tiền vốn đã khiến lao động trở nên năng suất hơn. Khác hẳn với quan điểm cho rằng nó khơi dậy sự đối kháng giai cấp, Bastiat tin rằng vốn mang lại lợi ích cho mọi người, “đặc biệt là những tầng lớp từ lâu phải chịu nhiều cơ cực”.

Việc hạn chế trả lãi sẽ đồng nghĩa với việc xóa bỏ vốn. Tiết kiệm sẽ biến mất.

Bastiat thấy trước thảm họa nếu các kế hoạch của Proudhon được thực hiện trên thực tế. Nếu việc cho vay không được đền đáp thì sẽ chẳng còn ai cho vay. Việc hạn chế trả lãi sẽ đồng nghĩa với việc xóa bỏ vốn. Tiết kiệm sẽ biến mất. Ngân hàng quốc doanh của Proudhon sẽ cho vay, nhưng nếu ngân hàng yêu cầu phải có tài sản bảo đảm, thì tình cảnh của những người lao động không có tài sản bảo đảm sẽ chẳng khá hơn. Việc xóa bỏ tiền lãi rốt cuộc chỉ có lợi cho người giàu.

“Trong hệ thống của ông,” Bastiat viết cho Proudhon, “người giàu sẽ thực sự được vay tiền miễn phí, trong khi người nghèo sẽ không thể vay với bất kỳ giá nào.

Khi một người giàu đến ngân hàng, anh ta sẽ được bảo: Anh có khả năng trả nợ, đây là khoản tiền vốn anh cần, chúng tôi cho anh miễn phí.

Nhưng nếu một người lao động dám bén mảng đến đó, anh ta sẽ được hỏi: “Tài sản bảo đảm của anh đâu, đất đai, nhà cửa, hàng hóa của anh đâu?”

“Tôi chỉ có đôi bàn tay này và sự liêm chính của mình.” [Người lao động trả lời]

Mấy thứ đó không làm chúng tôi yên tâm, chúng tôi phải hành động thận trọng và nghiêm ngặt, chúng tôi không thể cứ thế cho anh vay được.”

Bastiat kết luận “việc cổ xúy cho tín dụng miễn phí là tai họa đối với các tầng lớp lao động”. Sẽ có ít doanh nghiệp hơn, trong khi số lượng công nhân vẫn giữ nguyên. Tiền lương sẽ giảm. Tiền vốn sẽ chạy ra nước ngoài. Nếu ngân hàng cho vay miễn phí, nền kinh tế sẽ bị nhấn chìm trong cơn lũ tiền giấy. Trật tự sẽ bị phá vỡ, và đất nước sẽ vĩnh viễn đứng bên bờ vực thẳm.

“Tín dụng miễn phí là điều phi lý về mặt khoa học, tất yếu dẫn đến xung đột với các lợi ích đã được xác lập, thù hận giai cấp và sự man rợ.” Với những lời ấy, Bastiat kết thúc cuộc trao đổi thư từ.

Ít nhất thì Proudhon và Bastiat cũng đồng ý với nhau về một điểm. Proudhon tin rằng mục tiêu của Cách mạng 1848 có thể được thực hiện thông qua cải cách tiền tệ. Ông nói với lãi suất ở mức ba phần tư phần trăm, thì ba phần tư cuộc cách mạng sẽ hoàn thành.

“Tín dụng miễn phí là lời cuối cùng của chủ nghĩa xã hội, khẩu hiệu cuối cùng và nỗ lực cuối cùng của nó,” Bastiat đáp lại. “Một nhà máy sản xuất giấy bạc vô tận: đó là giải pháp của ông.” Việc xóa bỏ lãi áp dụng trên tiền vốn sẽ dẫn đến “sự hủy diệt tín dụng” và cái chết của vốn.

Cũng như nhiều cuộc tranh luận về tiền lãi, cả trước đó và sau này, cuộc chiến Proudhon-Bastiat là cuộc tranh luận của những người điếc. Không bên nào chịu lắng nghe bên kia. Giọng điệu trong những bức thư trao đổi ngày càng chua chát hơn.

Trong bức thư cuối cùng, Proudhon tuyên bố rằng trí tuệ của Bastiat đang ngủ quên, rồi kết lại bằng nhận định: “Thưa ông Bastiat, ông là một người đã chết.” Lời nói ấy không hẳn xa rời sự thật. Bastiat mắc bệnh lao và qua đời một năm sau đó tại Rome. Ông hưởng dương bốn mươi chín tuổi.