 |
Năm ngoái, khi tìm kiếm điểm đến cho chuyến du lịch, Leon, 28 tuổi, sống tại thành phố Trùng Khánh, tây nam Trung Quốc, lên mạng xã hội RedNote để tham khảo. Thuật toán nhanh chóng gợi ý cho cô những video ghi lại cảnh người tham gia vật lộn trong gió mạnh như bão và dòng nước lũ đột ngột.
“Tôi chưa từng trải qua bão nên không biết cảm giác sẽ như thế nào, chuyện gì có thể xảy ra. Tôi chỉ thấy bão trên bản tin”, Leon nói. “Vì vậy, tôi muốn đến một nơi an toàn để trải nghiệm và học hỏi”.
Cô vượt quãng đường hơn 1.300 km đến Hàng Châu, miền đông Trung Quốc, tham gia nhóm 20 người trải nghiệm một kịch bản mô phỏng bão gây ngập lụt.
Đứng giữa dòng nước lũ nhân tạo, Leon có lúc gần như mất phương hướng khi hàng trăm tấn nước cuốn những người tham gia khỏi vị trí đứng, đẩy họ về phía hàng rào an toàn. Khi dòng nước ập đến, cô thậm chí quên mất mình đang tham gia một buổi mô phỏng.
“Điều tôi học được là cách giữ bình tĩnh và bảo vệ bản thân khi xảy ra lũ lụt. Tôi biết cách điều chỉnh tư thế để an toàn hơn. Không sách vở hay trường lớp nào có thể dạy tôi theo cách đó”, cô chia sẻ.
Trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc, những cụm từ như “trả tiền để chịu khổ” hay “trả tiền để mua nỗi sợ” đang trở thành xu hướng, phản ánh sức hút ngày càng lớn của các trải nghiệm thuộc loại hình du lịch đen tối (dark tourism), theo Guardian.
 |
| Các thành viên chuẩn bị đối mặt với dòng nước dâng cao trong một mô phỏng lũ quét tại trung tâm Lvxing ở Hàng Châu. Ảnh: Reuters. |
Khi thảm họa trở thành trải nghiệm du lịch
Lvxing Base, doanh nghiệp tại Hàng Châu chuyên tổ chức trải nghiệm thảm họa mô phỏng, đã trở nên nổi tiếng trên mạng. Những người sáng lập có 10 năm làm phim tài liệu tại một số môi trường khắc nghiệt nhất thế giới.
Tại khu phức hợp rộng 200.000 m2, khai trương năm 2024, doanh nghiệp tái hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão và lở bùn, giúp khách trải nghiệm những tình huống có thể xảy ra trong thảm họa thực tế.
“Tôi không phủ nhận nhiều người đến đây vì muốn tìm cảm giác mạnh”, Tổng giám đốc Wang Kuanghan cho biết. Họ tò mò muốn biết nơi này ra sao, bão thực sự và mưa lớn có cảm giác thế nào, cũng như liệu bản thân có thể chịu đựng được hay không. Phần lớn khách cá nhân của doanh nghiệp ở độ tuổi 20-30.
Lvxing Base dự kiến mở thêm 5 trung tâm trên khắp Trung Quốc trong vòng 3 năm tới, đồng thời phát triển các trải nghiệm mô phỏng động đất và hỏa hoạn.
 |
| "Mọi người muốn cảm nhận 'cảm giác của một cơn bão thực sự và mưa xối xả'", giám đốc điều hành Wang Kuanghan cho biết. Ảnh: Reuters. |
Loại hình này không chỉ được triển khai bởi doanh nghiệp tư nhân. Tại Bảo tàng An toàn công cộng Hải Điến ở Bắc Kinh, khách tham quan có thể trải nghiệm động đất, sóng thần và hỏa hoạn thông qua rạp chiếu 4D với sàn chuyển động và hiệu ứng âm thanh.
Năm ngoái, thành phố Quảng Châu ở miền nam Trung Quốc cũng khai trương một trung tâm 5 tầng, hướng dẫn người dân ứng phó với tình huống khẩn cấp và thiên tai. Thiết bị mô phỏng động đất tại đây có thể tái hiện rung chấn tương đương trận động đất mạnh 7,2 độ.
Nhu cầu tìm hiểu về thảm họa gia tăng trong bối cảnh Trung Quốc liên tục đối mặt với thời tiết cực đoan. Năm 2025, nước này ghi nhận số ngày nắng nóng cao nhất kể từ khi bắt đầu thống kê, đồng thời hứng chịu 10 cơn bão, vượt đáng kể mức trung bình dài hạn. Bộ Quản lý tình trạng khẩn cấp Trung Quốc cho biết các thảm họa đã ảnh hưởng đến 67 triệu người trên cả nước.
Năm 2024, chính quyền địa phương được yêu cầu đẩy mạnh giáo dục phòng chống thiên tai thông qua trải nghiệm thực tế. Các trung tâm an toàn, bảo tàng và cơ sở huấn luyện được khuyến khích sử dụng mô hình mô phỏng để hướng dẫn người dân cách ứng phó khi khủng hoảng xảy ra.
Trải nghiệm để tưởng nhớ quá khứ
“Thế hệ du khách Trung Quốc mới muốn trực tiếp trải nghiệm một địa điểm thay vì chỉ đến ngắm các điểm tham quan nổi tiếng”, Robert Li, Giám đốc Trường Quản lý Khách sạn và Du lịch thuộc Đại học Trung Văn Hong Kong, nhận định.
Tuy nhiên, một bộ phận du khách kết hợp cả hai cách tiếp cận: thay vì tìm cảm giác mạnh từ cơn bão nhân tạo, họ đến những địa điểm có thật từng chứng kiến chết chóc và tàn phá.
Tháng 5/2008, trận động đất mạnh 8 độ tại tỉnh Tứ Xuyên khiến hơn 70.000 người thiệt mạng. Alice, một cây bút 30 tuổi đến từ Tứ Xuyên, đã đến Bắc Xuyên, một trong những thị trấn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
 |
| Phòng học bên trong ngôi trường bị phá hủy trong trận động đất Tứ Xuyên năm 2008 được bảo tồn nguyên trạng tại Bắc Xuyên. Ảnh: EPA. |
Chính quyền bảo tồn những tàn tích tại đây để người dân có thể tham quan, trong đó các dầm kim loại giữ những tòa nhà đổ sập ở trạng thái hiện tại. Alice tận mắt nhìn thấy địa điểm các trường học sụp đổ, vùi lấp học sinh bên trong.
Tại Ánh Tú, gần tâm chấn, chiếc đồng hồ vỡ nằm giữa tàn tích một trường trung học cơ sở vẫn dừng ở 14h28, thời điểm trận động đất xảy ra.
“Tôi cảm thấy sợ hãi trước sức mạnh của thiên nhiên và nghĩ đến việc quá nhiều trẻ em, học sinh đã không thể thoát khỏi thảm họa”, Alice nói.
Cô dự định mở một trang Substack bằng tiếng Trung để ghi lại những chuyến đi đến các địa điểm gắn với bi kịch. Alice cho rằng du lịch đen tối có thể giúp con người đối diện và trân trọng quá khứ hơn.
Những cuốn sách để hiểu về Trung Quốc
Mục Thế giới giới thiệu tới độc giả các cuốn sách nên đọc để hiểu thêm về Trung Quốc - một trong những cường quốc châu Á và đối tác hàng đầu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
