|
|
Một nhân viên dựng biển chứng nhận tại trạm xăng Ohappy ở Cheongju, tỉnh Bắc Chungcheong, Hàn Quốc, ngày 2/9. Trạm này được công nhận là “trạm xăng tốt” 5 lần kể từ khi chính sách giá trần xăng dầu được áp dụng ngày 13/3. Ảnh: Yonhap. |
Trong phần lớn thời gian xung đột Mỹ - Iran, Hàn Quốc đã hạn chế tác động từ những biến động mạnh của giá dầu thế giới bằng cách áp trần giá nhiên liệu trong nước và siết xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ. Tuy nhiên, khi giá dầu thô tiếp tục tăng, việc duy trì “tấm đệm” này ngày càng trở nên tốn kém.
Chính phủ Hàn Quốc áp dụng cơ chế trần giá đối với các sản phẩm dầu mỏ, gồm xăng và dầu diesel, từ tháng 3. Theo đó, các nhà máy lọc dầu phải giữ giá bán dưới mức trần do nhà nước quy định ngay cả khi giá dầu thô quốc tế tăng. Chính phủ sẽ bù đắp phần thiệt hại phát sinh cho doanh nghiệp.
Biện pháp này giúp giảm áp lực chi phí sinh hoạt đối với người dân. Lạm phát tại Hàn Quốc duy trì quanh mức 2% trong tháng 6 và 7. Riêng trong tháng 8, cơ chế trần giá được ước tính giúp giảm 0,5 điểm phần trăm lạm phát, trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,1% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, chính sách vốn được công bố ban đầu với thời hạn 6 tháng đã hết hiệu lực vào ngày 13/9, trong khi chính phủ đang gặp ngày càng nhiều khó khăn trong việc tháo bỏ cơ chế này, Korea Times cho hay.
Giá dầu tăng, chi phí bù lỗ phình to
Căng thẳng mới tại Trung Đông đã đẩy giá dầu quốc tế lên mức cao nhất kể từ ngày 19/5. Giá dầu Brent giao tháng 11 chốt phiên 16/9 ở mức 108,75 USD/thùng tại London. Tuy nhiên, trong phiên giao dịch 17/9, theo Reuters, giá dầu Brent giảm 0,95%, xuống còn 104,8 USD/thùng. Còn giá dầu WTI giảm 0,5%, về mức 101,91/thùng.
“Giá dầu thô và các sản phẩm dầu tinh chế trên thị trường quốc tế đang tăng mạnh, nhưng giá nhiên liệu và nguồn cung trong nước vẫn ổn định, không xảy ra gián đoạn lớn nhờ cơ chế trần giá và kiểm soát sản lượng xuất khẩu”, Tổng thống Lee Jae Myung viết trên mạng xã hội ngày 12/9.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng sự ổn định này đang khiến các doanh nghiệp lọc dầu phải gánh chi phí ngày càng lớn. Chính phủ ban đầu dành khoảng 4.200 tỷ won (3,06 tỷ USD) để vận hành chương trình trong 6 tháng, nhưng theo ước tính của ngành, khoản lỗ lũy kế của các doanh nghiệp đã vượt 5.000 tỷ won.
Chính phủ và các nhà máy lọc dầu cũng được cho là chưa thống nhất về mức bồi thường cũng như phương pháp tính toán thiệt hại. Điều này khiến ngay cả đợt thanh toán đầu tiên vẫn chưa được hoàn tất.
“Việc kiểm soát giá trong nước có thể làm suy yếu dòng tiền của các doanh nghiệp nếu chi phí dầu thô tăng không được chính phủ bù đắp đầy đủ”, Benson Wu, chuyên gia kinh tế Hàn Quốc tại Bank of America Global Research, nhận định.
 |
| Chính sách áp trần giá giúp người dân Hàn Quốc giảm áp lực chi phí, nhưng khiến doanh nghiệp lọc dầu chịu lỗ hơn 5.000 tỷ won và có nguy cơ kéo dài tình trạng tiêu thụ cao. Ảnh: Reuters. |
Tiêu thụ nhiên liệu tăng trong thời gian giữ giá
Việc duy trì kiểm soát giá trong thời gian dài cũng có thể làm giảm động lực tiết kiệm nhiên liệu của người tiêu dùng.
Theo số liệu của Tổng công ty Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc (KNOC), lượng xăng tiêu thụ tại nước này đạt 8,86 triệu thùng trong tháng 7, vượt mức kỷ lục 8,856 triệu thùng của cùng tháng những năm trước.
Troy Stangarone, chuyên gia cao cấp thỉnh giảng tại Viện Kinh tế Hàn Quốc tại Mỹ, cho rằng các biện pháp hạn chế đáng lẽ cần được điều chỉnh dần để nền kinh tế có thời gian thích ứng.
“Vấn đề của việc tiếp tục áp trần giá là chính sách này làm suy yếu tín hiệu thị trường đối với người tiêu dùng trong việc tiết kiệm nhiên liệu, từ đó dẫn đến tiêu thụ quá mức”, ông nói.
Theo ông Wu, chính sách nhiều khả năng vẫn được duy trì trong một thời gian nữa và chưa gây khó khăn quá lớn trong ngắn hạn. Nguồn thu thuế doanh nghiệp cao hơn dự kiến, một phần nhờ chu kỳ phục hồi của ngành bán dẫn, đã giúp chính phủ có thêm dư địa tài chính để bù đắp cho các nhà máy lọc dầu.
Những cuốn sách để hiểu về Hàn Quốc
Mục Thế giới giới thiệu tới độc giả các cuốn sách nên đọc để hiểu thêm về Hàn Quốc - một trong những đối tác hàng đầu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
