 |
Giữa lúc hành khách hoảng loạn vì cuộc tấn công trong buồng lái, hai phi công đang ngồi trong khoang hành khách bất ngờ lao vào buồng lái, giành quyền điều khiển chiếc Flydubai đang mất kiểm soát và giúp đưa máy bay hạ cánh an toàn.
Ba ngày sau sự cố, danh tính của hai phi công này vẫn chưa được công khai. Nhưng lời kể của một hành khách ngồi ở hàng ghế thứ hai đã hé lộ những phút hỗn loạn trên chuyến bay FZ1073, cũng như khoảnh khắc hai người xuất hiện đúng lúc để ngăn một thảm họa.
Daniel Schlichter gọi sự xuất hiện của họ là “một phép màu”, theo Washington Post.
“Anh ấy hành động như một người hùng”
Sự việc xảy ra ngày 30/9 khi FZ1073 đang trên hành trình từ Dubai tới Tel Aviv, chở 182 người.
Theo cơ quan công tố UAE, cơ phó người Oman bị cáo buộc dùng rìu cứu hỏa tấn công cơ trưởng Smit Machchhar trong buồng lái và tìm cách giành quyền điều khiển máy bay giữa không trung. Cơ trưởng Machchhar bị thương nặng và chảy máu nhưng vẫn mở được cửa buồng lái. Hành động này giúp những hành khách ở phía trước nhận ra tình hình.
Schlichter, ngồi ở hàng ghế thứ hai, cho biết hành khách nghe thấy tiếng động và phát hiện cuộc vật lộn bên trong buồng lái. Theo lời kể của ông, cơ phó liên tục tấn công cơ trưởng, khiến máu xuất hiện khắp nơi.
Một hành khách đã túm lấy cơ phó kéo ra ngoài, trong khi những người khác lao vào khống chế người này. Giữa lúc đám đông đang vật lộn, một phi công đang ngồi trong khoang hành khách bất ngờ lao về phía buồng lái.
“Anh ấy gần như nhảy qua những người đang khống chế kẻ tấn công, với tay về phía khu vực phi công và bắt đầu tiếp quản”, Schlichter kể lại.
Phi công thứ hai cũng nhanh chóng theo vào buồng lái. Hai người đóng cửa lại để ngăn những người khác tiếp cận.
Schlichter không biết hai phi công đã làm gì bên trong, nhưng ông nhớ rất rõ tốc độ phản ứng của người đầu tiên.
“Anh ấy thực sự hành động như một người hùng, tiếp quản máy bay và phản ứng như thể hiểu chính xác chuyện gì đang xảy ra”, hành khách này nói. “Tôi nghĩ chúng tôi mang ơn anh ấy không kém những người hùng khác trên chuyến bay”.
Việc hai phi công xuất hiện trong khoảnh khắc đó đặc biệt quan trọng bởi máy bay vừa trải qua một cú bổ nhào nghiêm trọng. Theo lời kể của hành khách, phải mất “khá nhiều phút”, có thể hơn 10 phút, để máy bay được ổn định trở lại.
Một tín hiệu Mayday (tín hiệu khẩn cấp) cũng được phát đi khi các phi công khẩn trương tìm nơi hạ cánh.
 |
| Sự thay đổi tốc độ và độ cao đột ngột của chiếc Boeing 737 trong vụ Flydubai. Đồ họa: Reuters. |
45 phút không biết có thể tin ai
Sau khi hai phi công đóng cửa buồng lái, hành khách vẫn chưa thể lập tức yên tâm. Schlichter cho biết hai người không liên lạc với hành khách trong một khoảng thời gian. Trong bối cảnh vừa trải qua cuộc tấn công và chứng kiến máy bay mất kiểm soát, sự im lặng này khiến nhiều người lo lắng.
“Sau khi họ ổn định được máy bay, thực ra họ không liên lạc với chúng tôi. Tôi phải nói rằng điều đó khiến tôi lo lắng”, ông kể.
Schlichter thậm chí nghĩ đến một kịch bản còn tồi tệ hơn. Ông không biết hai người là ai, từ đâu xuất hiện và liệu có thể tin tưởng họ hay không.
“Tôi lo họ có thể đưa máy bay đến Iran hoặc đâu đó, tôi cũng không biết”, ông nói.
Khoảng 45 phút sau, những lo ngại đó mới được giải tỏa. Các phi công thông báo máy bay sẽ hạ cánh xuống Tabuk, Saudi Arabia, và mọi chuyện sẽ ổn.
Lúc này, Schlichter quyết định tin tưởng họ.
Niềm tin đó cuối cùng đã được chứng minh là đúng. FZ1073 hạ cánh an toàn tại Tabuk lúc 9h45 (giờ địa phương). Hành khách sau đó được đưa tới Tel Aviv bằng một chuyến bay cứu hộ của Flydubai vào chiều cùng ngày.
Đối với Schlichter, điều đáng kinh ngạc nhất không chỉ là hành động của những hành khách đã khống chế cơ phó, mà còn là việc hai phi công có mặt trên máy bay đúng vào thời điểm cần thiết nhất.
Hai phi công “bí ẩn” thực chất đang làm gì?
Ba ngày sau sự cố, Flydubai vẫn chưa công khai danh tính hai phi công. Hãng chỉ cho biết họ là những thành viên phi hành đoàn đang làm nhiệm vụ và di chuyển trên chuyến bay.
Theo lời Schlichter, hai người không phải phi công được phân công vận hành FZ1073. Họ có mặt trên máy bay vì cần đưa chính chiếc Boeing này từ Tel Aviv trở lại Dubai sau khi máy bay hoàn tất hành trình tới Israel.
Trong ngành hàng không, việc một thành viên tổ bay di chuyển như hành khách để tới nơi nhận nhiệm vụ tiếp theo được gọi là deadheading, hay positioning theo thuật ngữ của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Đây là hoạt động được hãng phân công, trong đó phi công không trực tiếp khai thác chuyến bay nhưng được đưa tới một địa điểm khác để thực hiện nhiệm vụ sau đó.
Những phi công này thường ngồi trong khoang hành khách thay vì buồng lái. Tuy nhiên, không phải chuyến bay nào cũng có thêm phi công.
 |
| Khi máy bay được lên lịch bay nhiều chặng liên tục, phi công deadheading có thể được đưa tới điểm đến trước để chuẩn bị cho chuyến bay tiếp theo. Ảnh: Reuters. |
Các tổ chức an toàn hàng không đặc biệt quan tâm đến vấn đề này vì mệt mỏi có thể ảnh hưởng đến sự tỉnh táo và khả năng thực hiện nhiệm vụ của phi công. Flight Safety Foundation cho biết các giới hạn về thời gian bay, thời gian làm nhiệm vụ và thời gian nghỉ được xây dựng nhằm kiểm soát nguy cơ này. Những gián đoạn khai thác như chậm chuyến, thay đổi lịch hoặc chuyển hướng cũng có thể làm gia tăng nguy cơ mệt mỏi.
Bên cạnh đó, India Express cũng cho biết việc có thêm hai phi công trên FZ1073 không xuất phát từ một cảnh báo an ninh cụ thể, mà đã trở thành thông lệ trong thời gian gần đây khi căng thẳng khu vực gia tăng.
Trong điều kiện bình thường, hành trình từ Dubai tới Tel Aviv kéo dài khoảng 3 giờ 30 phút. Tuy nhiên, khi tình hình an ninh diễn biến phức tạp, máy bay có thể phải đổi đường bay, bay vòng hoặc chờ đợi để tránh những khu vực nguy hiểm. Những thay đổi này có thể khiến thời gian hành trình kéo dài đáng kể.
Khi đó, phi hành đoàn ban đầu có nguy cơ tiến sát hoặc vượt giới hạn thời gian làm nhiệm vụ cho phép. Một số hãng hàng không tại Vùng Vịnh từng phải đình chỉ, chuyển hướng hoặc hủy chuyến do căng thẳng trong khu vực.
Trong trường hợp một chuyến bay bị kéo dài đáng kể, việc có thêm phi công đã được bố trí để nhận nhiệm vụ tại điểm đến có thể giúp hãng linh hoạt hơn trong việc duy trì lịch khai thác.
Với FZ1073, sự sắp xếp vốn nhằm phục vụ hoạt động khai thác bình thường này lại trở thành yếu tố quyết định trong tình huống bất thường. Khi cơ phó bị cáo buộc tấn công cơ trưởng và máy bay mất kiểm soát, hai phi công đang deadheading trên khoang đã có mặt đúng lúc để tiếp quản buồng lái và giúp đưa máy bay hạ cánh an toàn.
Sách hay về hàng không
The Great Air Race - John Lancaster kể câu chuyện về những người đã đánh đổi mạng sống của mình để ngày nay chúng ta có thể xách vali lên, bay từ nước này sang nước khác.
Trong cuốn sách, tác giả giới thiệu với độc giả những cảnh tượng xa lạ với các chuyến bay ngày nay. Máy bay tham gia cuộc đua không có phanh hoặc dù. Các cụm từ mô tả kịch tính như “một màng lửa cuộn phía sau động cơ” xuất hiện trong hàng chục đoạn, xuyên suốt cuốn sách.
