 |
Phải mất 10 năm vắng bóng kể từ The Wailing - tác phẩm từng làm mê mẩn giới giới phê bình lẫn những khán giả khó tính nhất của dòng phim kinh dị, đạo diễn Na Hong Jin mới trở lại đường đua điện ảnh với dự án mang tên Hope. Nhắc về ông, người ta hẳn chưa quên một nhà làm phim có thể coi là quái kiệt xứ Hàn, chỉ với 4 tác phẩm suốt gần 20 năm sự nghiệp nhưng cái tên nào cũng trở thành “hiện tượng”, từ The Chaser hồi sinh dòng giật gân, The Yellow Sea với nhãn quan điện ảnh độc đáo, The Wailing ma mị đến mức thành “văn mẫu” cho dòng phim tâm linh châu Á, và hiện tại là Hope.
Sau khi chu du qua nhiều LHP và sự kiện điện ảnh quốc tế, tác phẩm mới nhất của Na Hong Jin vừa có điểm dừng chân ở rạp Việt, với nhan đề Vùng tử địa. Thời lượng dài lên tới 157 phút, tác phẩm với kinh phí lớn nhất lịch sử Hàn Quốc tiếp tục là một trải nghiệm đầy tính thách thức mà đạo diễn dành cho những khán giả đã chờ đợi mình suốt một thập kỷ.
Nỗi sợ
Bối cảnh Hope đặt tại Hope Harbor, một ngôi làng hẻo lánh nằm gần khu vực phi quân sự. Cuộc sống nơi đây bất ngờ đảo lộn khi một ngày kia, cảnh sát trưởng Bum Seok nhận được tin báo từ người dân về sự xuất hiện của một con hổ - chuyện tưởng như cơm bữa với thôn nhỏ vùng núi.
Nhưng rồi, dân làng mới nhận ra thứ đang rình rập ngoài kia không phải thú hoang bình thường, mà là sinh vật bí ẩn không thuộc về Trái Đất. Đáng sợ hơn, nó không hề đơn độc.
 |
| Hwang Jung Min vào vai chính. |
Thuộc dòng phim hành động, sinh tồn, Hope được xây dựng theo cách bóc tách chậm những bí ẩn được cất giấu khéo léo. Na Hong Jin khiêu khích sự tò mò của người xem bằng cách giấu nhẹm thân phận “phản diện” suốt khoảng 1/3 thời lượng. Mối đe dọa với dân làng hiện hữu mơ hồ, chỉ là vài đường nét phác thảo thô sơ, loang lổ trong tâm trí của những con người đang khiếp sợ vì tính mạng bị đe dọa.
Theo chân cảnh sát trưởng tiến vào từng con phố, ngóc ngách tối tăm, dấu vết của một thứ khủng khiếp nào đó còn lởn vởn càng thổi phồng nỗi ám ảnh. Mỗi nơi con quái vật đi qua để lại nào là thi thể, những căn nhà đổ nát. Người dân cũng không thể ngồi yên khi bị đe dọa tính mạng. Họ tự vũ trang, liều lĩnh thực hiện những cuộc săn lùng con quái vật đang là nỗi khiếp đảm với cả ngôi làng.
Trong khoảng một tiếng thời lượng, Hope gò ép khán giả trong những dòng suy đoán, buộc người ta phải căng mắt quan sát dấu hiệu bất thường, từ những vệt máu, thi thể bị xé toạc, những chuyển động trong bóng tối cho tới từng mảnh thông tin rời rạc. Sinh vật ngoài hành tinh tồn tại như một mối đe dọa vô hình, gieo rắc nỗi sợ âm thầm khi chẳng ai biết chuyện kinh hoàng gì sẽ xảy ra, và ai là nạn nhân tiếp theo.
Ở nửa sau, phim từ sắc thái hồi hộp chuyển dần sang màu hành động, với những cuộc rượt đuổi, đối đầu căng thẳng. Tiết tấu vẫn được duy trì, giữ cho bầu không khí luôn đặc quánh, nhưng đáng tiếc câu chuyện lại chưa đưa ra nút thắt mang sức nặng tương đương. Phần hành động chiếm quá nhiều không gian, lấn át tuyến tâm lý, khiến thời lượng dài lại hóa trở ngại cho khán giả theo dõi.
Kịch bản phim có ý tưởng mở rộng câu chuyện sinh tồn, khi đằng sau cuộc chạm trán nghẹt thở, câu chuyện không đơn giản là thiện ác đối đầu, mà còn phản ánh sự va chạm của hai xã hội, hai nền văn hóa, giữa “chúng ta” và “bọn họ”. Hope thực tế đã đưa ra một vài đầu mối gợi ý về nguồn gốc, quan hệ và mục đích của các sinh vật ngoài hành tinh, nhưng lại không cố gắng giải quyết toàn bộ câu hỏi mà cứ thế bỏ lửng.
Nếu xem đây là một tác phẩm độc lập, lựa chọn ấy tạo ra cảm giác hụt hẫng. Tuy nhiên, gọi Hope là một bộ phim “thiếu câu chuyện” thì lại có phần thiếu công bằng. Na Hong Jin rõ ràng đã liều lĩnh khi không kể một câu chuyện khoa học giả tưởng theo cách giải thích toàn bộ bí ẩn đã xảy ra. Hầu hết thời lượng, khán giả theo dõi qua góc nhìn của dân làng. Ống kính đạo diễn dường như hướng tới phản ứng của con người khi bị dồn vào chân tường, làm bật lên tính cách, suy nghĩ ẩn sâu bên trong họ trước hoàn cảnh ngặt nghèo khó tưởng tượng.
 |
| Phim có kinh phí sản xuất lớn nhất lịch sử điện ảnh Hàn (khoảng 46 triệu USD). |
Hope cũng biết cách làm giãn sự căng thẳng bằng một số tình huống hài hước mang màu sắc trào phúng, châm biếm, khi lại đan cài vài chiêu trò đánh lừa suy đoán của người xem, khiến họ phải chột dạ khi biết sự thực đang diễn ra theo một hướng khác.
Hy vọng
Hope đặt mối đe dọa mang quy mô lớn vào không gian rất đời thường, một ngôi làng miền núi hẻo lánh của Hàn Quốc. Đây là lựa chọn bối cảnh khá thú vị, tạo ra sự tương phản hình ảnh giữa các sinh vật với sức mạnh vượt xa con người với thường dân đang hoảng loạn trước mối đe dọa.
Con người trong Hope không giàu kỹ năng sinh tồn như nhiều phim khoa học viễn tưởng phương Tây. Họ hầu hết là dân làng, không mảy may hay biết về sự xuất hiện của những sinh vật ngoài Trái Đất. Họ hiện lên rất đời thường, cũng bất lực, tuyệt vọng, cũng tranh cãi, chửi thề liên tục, cũng vụng về, hoảng sợ, chạy trốn nhưng cũng rất tình cảm, che chở và cố gắng bảo vệ lẫn nhau.
Cuộc giằng co giữa con người với sinh vật ngoài Trái Đất hiện lên sinh động một phần nhờ khâu thiết kế mỹ thuật được chăm chút tỉ mỉ. Nhà cửa cũ kỹ, đồ đạc bừa bộn, đường sá cho tới những góc phố xuống cấp... tất cả đều mang màu sắc thời gian giúp bối cảnh trở nên mộc và chân thực. Máy quay của Hong Kyung Pyo - đạo diễn hình ảnh đứng sau thành công Parasite - bám sát từng chuyển động, với nhiều cú máy ấn tượng, vừa tạo hiệu ứng thị giác, lại truyền tải được sự căng thẳng, gấp gáp của tình huống. Chẳng cần mượn bóng tối để gieo mầm nỗi sợ, sự hồi hộp, kịch tính vẫn căng tràn trong những khung hình của Hope nhờ bối cảnh và khâu quay phim hiệu quả.
Nhưng đáng tiếc là CGI lại hạn chế, khi tạo hình của sinh vật ngoài hành tinh cho đến chuyển động của chúng khá thiếu tự nhiên. Đây là hạt sạn đáng tiếc với một dự án kinh phí lớn nhất lịch sử điện ảnh Hàn Quốc.
 |
| CGI trong phim lộ nhiều hạn chế. |
Vào vai cảnh sát trưởng Bum Seok, Hwang Jung Min buộc phải đứng ở tuyến đầu để bảo vệ người dân trước hiểm họa khôn lường. Tài tử khắc họa thuyết phục hành trình của một người đàn ông bị đẩy đến giới hạn khi buộc phải đối mặt với những thử thách vượt ngoài năng lực. Dù tính cách cứng rắn và đôi phần kiêu ngạo, nhân vật vẫn để lại ấn tượng với tinh thần trách nhiệm và ý chí không gì lay chuyển được.
Jo In Sung trong vai Sung Ki cũng gây bất ngờ khi tự mình thực hiện phần lớn cảnh hành động đòi hỏi thể lực, mà ấn tượng nhất phải kể đến màn cưỡi ngựa và rượt đuổi xuyên qua những cánh rừng rậm Romania. Với Hope, tài tử vốn quen thuộc với hình tượng ngọt ngào bộc lộ một khía cạnh đầy mới mẻ, với hành trình vừa gai góc, vừa hoang dã của nhân vật giữa môi trường sinh tồn khắc nghiệt.
Hope, như nhan đề của nó, là hy vọng, thông điệp Na Hong Jin gửi gắm trong tác phẩm mới nhất. Bộ phim đặt con người và những sinh vật ngoài hành tinh vào cùng một tình thế chiến đấu để bảo vệ điều mình xem là quan trọng, nhưng ai cũng coi đối phương là mối đe dọa cần loại bỏ. Chính nỗi sợ trước điều chưa nắm rõ đẩy cuộc đối đầu ngày càng vượt quá giới hạn. Hy vọng vì thế là liều thuốc giữ cho họ sống sót và tỉnh táo, trước khi sự thấu hiểu và đồng cảm hóa giải những mâu thuẫn và hiểu lầm.
Những nốt nhạc tỉnh thức ghi lại những khám phá của tác giả Tricia Tunstall, và những nỗ lực làm sáng tỏ khả năng gần như kỳ diệu của El Sistema để truyền cảm hứng cho mọi người. Shout! The Beatles: Hơi thở thời đại của thế kỷ 20 viết về ban nhạc The Beatles từ những ngày đầu mơ mộng, đến đỉnh cao của vinh quang; giai đoạn thoái trào với nhiều thông tin, sự kiện thú vị.
